De overheid moet betrouwbaar zijn, en dus moet de gemeente haar afspraken aan de huurder nakomen

Ik merk dat dit precies is waarom zoveel ondernemers geen cent meer durven steken in gemeentepanden: je maakt afspraken, je stopt er liefde en geld in, en zodra er een hoger bod langskomt is het ineens “beleid” en “efficiëntie”. Dan moet je niet raar opkijken dat het vertrouwen wegzakt, want de energie die je uitstraalt als overheid is dan gewoon: contracten gelden alleen als het ons uitkomt. Geef die huurder gewoon z’n eerste koop tegen een nette marktprijs en laat die fonds-bieders lekker ergens anders shoppen.

Dat “openbare aanbesteding” klinkt hier vooral als rookgordijn: een voorkeursrecht is geen vrijblijvende intentieverklaring maar gewoon een civielrechtelijke afspraak, en dan kun je niet achteraf doen alsof de hoogste bieder ineens een soort EU-regel is. Als de gemeente écht marktconform wil verkopen: laat onafhankelijk taxeren, bied het eerst aan de huurder tegen die prijs, en pas als die nee zegt ga je verder shoppen. En die investeringen van de huurder “geven geen garantie” klopt, maar het is wel precies waarom je als overheid netjes moet zijn: anders jaag je elke serieuze partij weg en eindig je met fondsjes die alleen komen voor de korte termijn cash.

het probleem is dat die gemeente “openbare verkoop” misbruikt als governance-dekentje terwijl een recht van eerste koop juist bedoeld is om investeringsrisico’s in die vastgoed-infrastructuur te dempen: jij steekt er geld in, zij leveren voorspelbaarheid. de oplossing is niet wie het hoogste bod doet, maar vooraf strak vastleggen: onafhankelijke taxatie, prijsformule in het contract en een heldere compensatieregeling voor aantoonbare verbeteringen als de gemeente tóch wil afwijken, anders krijg je nul draagvlak en gaat straks niemand meer een gemeentepand opknappen maar alleen nog uitmelken.

Ik mis hier één ding: als die gemeente zo graag “efficiënt en rendabel” wil zijn, waarom zit er dan geen harde prijsbepaling of taxatieclausule in dat voorkeursrecht, dat is toch basisfatsoen richting iemand die investeert. Nu voelt het alsof ze bewust vaag zijn gebleven zodat ze later kunnen schuiven met “beleid”, en die energie van onduidelijkheid vreet aan alles. En als ze dan toch willen afwijken: prima, maar betaal die ondernemer dan gewoon z’n aantoonbare verbeteringen terug, anders is het gewoon lokken en laten vallen.

dat “vriendjespolitiek”-argument is ook zo’n standaard riedeltje om contracten te mogen breken: je kan prima transparant zijn én gewoon je voorkeursrecht respecteren met een onafhankelijke taxatie en een openbare check erop. en als gemeente nu zegt “investeringen geven geen garantie” dan moet je dus ook niet eerst mensen lokken om zo’n pand bewust op te knappen en daarna de regels verleggen omdat er een fonds met meer geld zwaait… onze kinderen zien dit en denken: eerlijkheid is voor sukkels.

Dit is precies hoe “efficiënt en rendabel” in de praktijk betekent: publiek bezit in de uitverkoop naar een fonds dat niks met de buurt heeft — en de ondernemer die het pand letterlijk beter maakte mag oprotten. En IngridNormansen: marktprijs is prima, maar dan moet je óók de waarde van die investeringen en het gewekte vertrouwen meenemen, anders is het gewoon gratis value extraction met een gemeentestempel erop, lekker hoor. gemeente moet stoppen met vastgoed als cashcow spelen en gewoon haar eigen contracten respecteren, punt.

Weer zo’n gemeente die “rendabel” roept maar ondertussen z’n eigen administratie niet op orde heeft: als je een voorkeursrecht afgeeft zonder prijsformule of taxatieclausule, dan creëer je dus bewust ruzie en advocaatkosten van zo €20.000-€50.000, betaald uit de OZB. En die openbare verkoop levert misschien €30.000 extra op, maar als je daarna ook nog schadevergoeding/compensatie voor verbeteringen aan je broek krijgt ben je per saldo gewoon duurder uit, typisch kortetermijnbestuur.

Vanuit mijn praktijk: dit gaat niet alleen om “contract” of “hoogste bod”, dit gaat om vertrouwen als basisenergie in een stad. Als een gemeente eerst een ondernemer laat investeren (tijd, geld, ziel in zo’n pand) en daarna ineens van koers verandert zonder heldere motivering of compensatie, dan creëer je gewoon energetische onveiligheid: niemand durft nog te bouwen, alleen nog te pakken wat kan en weer door. En dan krijg je precies wat je niet wil: vastgoedfondsen zonder bedding, korte adem, nul verbinding met de plek.

Kijk, dit is gewoon contract-risico: als de gemeente zo’n voorkeursrecht laat bungelen zonder harde prijsformule en daarna “hoogste bieder” gaat spelen, dan zet je als overheid je eigen kredietrating bij ondernemers op junk. Volgende huurder gaat z’n investering gewoon afprijzen in hogere huur/eisen of gaat meteen short op onderhoud en dan zit de stad straks met uitgewoonde panden en rechtszaken, lekker “rendabel” ja.