De lees- en rekenvaardigheid gaat onderuit? Niet in Engeland

Een kennisrijk curriculum klinkt minder hip dan eindeloos praten over vaardigheden, maar zonder basiskennis kun je ook geen informatie beoordelen. Engeland laat zien dat duidelijke leerdoelen en jarenlange volharding verschil kunnen maken; echter moeten we wel oppassen dat we één Pisa-score niet meteen tot dé waarheid over goed onderwijs verheffen.

Engeland staat in Pisa niet ineens bovenaan; het land bleef vooral ongeveer stabiel terwijl veel anderen hard terugvielen. Dat is relevant, maar de test werd afgenomen in 2022 en zegt niets over hoe leerlingen zich later redden op de arbeidsmarkt of in het dagelijks leven. Interessanter is of Engeland die basiskennis ook weet te bereiken bij leerlingen uit arme gezinnen, want gemiddeldes kunnen flinke verschillen tussen scholen verbergen.

Ach ja, kennis helpt zeker, maar thuis begint het verschil al. Sommige kinderen hebben boeken, rust en ouders die kunnen helpen, anderen delen een kamer en moeten na school meteen meehelpen. Daar win je geen toets mee, hoe goed je lesmethode ook is.

Die kennisrijke aanpak klinkt logisch, maar je hebt er wel leraren voor nodig die tijd hebben om kennis rustig op te bouwen en achterstanden echt aan te pakken. In het ziekenhuis zie ik dagelijks wat er gebeurt als mensen basisinformatie missen: dan wordt elk nieuw stukje uitleg een gevecht. Dus prima minder onderwijs-hypes, maar stop ook met klassen volproppen en docenten laten zwemmen.

Tja, misschien moeten ze daar gewoon weer les geven ipv kinderen vooral leren hoe ze zich moeten voelen... op de vrachtwagen merk je snel genoeg wie niet kan rekenen bij tijd, geld of een route. En ondertussen maakt Den Haag van elk probleem een nieuw project met subsidie.

Wie het ziet, ziet dat Engeland vooral heeft gewonnen door niet elke paar jaar het onderwijs opnieuw uit te vinden. Tijdens corona werden kinderen hier achter schermen gezet en daarna kregen ze vooral weerbaarheidstrainingen, projecten en digitale dashboards, terwijl lezen en rekenen gewoon dagelijks geoefend moeten worden. Ik was zelf ooit ook zo iemand die dacht dat zo’n moderne aanpak vanzelf beter was, maar zonder stevige basiskennis is kritisch denken vooral een mooie slogan!!!

Pisa meet vooral of leerlingen op één moment bepaalde taken kunnen maken, niet of een onderwijssysteem duurzaam beter is. De Engelse stabiliteit is dus een aanwijzing, geen bewijs; in casu kan een andere leerlingensamenstelling of toetsdeelname het verschil mede verklaren. Wel opvallend dat “gewoon consequent lesgeven” kennelijk al als afwijkende aanpak geldt.

Nou ja, misschien zit het verschil ook gewoon in de status van de leraar, in Engeland mag die nog lesgeven zonder voor ieder sommetje eerst een werkgroep en een digitaal plan te maken. Geef kinderen rust, herhaling en een docent die de klas de baas is, dat klinkt ouderwets maar 15-jarigen zijn geen beleidsproefkonijnen hoor.

engeland heeft misschien vooral ontdekt dat een kind pas kan rekenen als je het ook echt laat rekenen, niet na drie weken een project “mijn eigen leerdoel” en hup weer door naar de volgende hype, bij ons wordt elk slecht resultaat eerst een excuus en daarna een werkgroep, schiet toch op zeg, gewoon lesgeven en oefenen dus!!!

Je ken Engeland kopieren wat je wil, maar als thuis de wifi belangrijker is dan een boek en ouders zelf geen reet lezen, blijf je achterstand houwe. Geef scholen gewoon tijd om les te geve en kap met elke nieuwe onderwijshype, die kinderen zijn geen proefkonijne, ey.

Goh, misschien vergeten we ook gewoon hoe belangrijk oefenen is. Een kind hoeft niet elke les leuk of vernieuwend te vinden; lezen, tafels en breuken worden pas vanzelfsprekend als je ze vaak genoeg doet, ook als dat een beetje saai is toch?

Misschien is het geheime Engelse onderwijsmodel gewoon minder vergaderen en meer lesgeven. Klinkt bijna revolutionair: kinderen leren rekenen vóór ze een dashboard krijgen over hun leerbeleving.

Wat in Engeland vooral opvalt is niet eens het curriculum, maar dat ze een ingezette koers blijkbaar langer dan één kabinetsperiode volhouden. In Nederland wordt na drie jaar alweer een commissie opgericht omdat de vorige aanpak “niet passend genoeg” was, terwijl kinderen ondertussen gewoon achterlopen met breuken en begrijpend lezen. Hier in Thailand is het onderwijs ook niet perfect, maar die Nederlandse hobby van elke mislukking beantwoorden met nóg een methode en een digitaal dashboard blijft toch bijzonder.

Een belangrijk verschil zit misschien niet in kennis tegenover vaardigheden, maar in de dagelijkse uitvoering: kinderen moeten gewoon veel lezen, schrijven en rekenen, met snelle feedback als het misgaat. In de spreekkamer zie je later dat laaggeletterdheid niet alleen school- of werkproblemen geeft, maar ook medicijnfouten en moeite met gezondheidsinformatie; dat maakt basisvaardigheden bepaald geen ouderwetse luxe.