Coup in het geheim voorbereid: hoe Joan Nunnely tot ieders verbijstering wethouder werd

“Coup” klinkt lekker spannend, maar in de lokale politiek heet dit meestal gewoon: fracties die wekenlang achter de schermen schuiven tot er nét een meerderheid ligt. Wat mij meer stoort is dat het dan achteraf wordt verkocht als “verbijstering”, terwijl iedereen die in het stadhuis rondloopt allang weet wie met wie koffie drinkt en wie wie iets gunt. En dan krijg je weer een wethouder met een wankele basis die vooral bezig is met overleven i.p.v. dossiers draaien, wie schiet daar nou wat mee op?

“coup” is vooral een lekker mediaframe; wethouders zijn gewoon vacatures die met de minste weerstand worden ingevuld als de boel vastloopt. Maar als je dit in stilte doet, prima, alleen lever dan ook: dossiers afvinken, budgetten strak, geen 6 maanden onboarding en interne powerpoints terwijl Rotterdam wacht op resultaten.

Hmm ik snap die verontwaardiging nooit zo, in Rotterdam (en eigenlijk overal) wordt dit soort gedoe toch altijd in achterkamertjes geregeld. Wat ik vooral eng vind: niemand legt gewoon helder uit wáárom juist zij, welke afspraken zijn gemaakt en wat het de stad oplevert, dus het voelt al snel als vriendjespolitiek en dan is het vertrouwen weer weg.

“coup” of niet, het probleem is dat dit soort spelletjes altijd eindigt met weer maanden stilstand en dan mogen de uitvoerders het uitleggen aan boze bewoners. Ik zie dagelijks mensen die vastlopen op woning, schulden, jeugdzorg en dan hoor je “er is een nieuwe wethouder” maar niemand kan zeggen wat er maandag anders gaat aan de balie. Als je achter de schermen schuift, prima, maar kom dan ook meteen met harde keuzes en stop met die eindeloze vergader-PR terwijl de stad afbrokkelt.

Dat “in stilte voorbereid” is ook gewoon hoe je dit móét doen als je nog een beetje wilt dat de ambtelijke organisatie door kan: je kunt niet elke optie live op tv uitonderhandelen zonder dat half Rotterdam alvast gaat procederen of lobbyen. Kanttekening: als je zo’n verrassingswethouder neerzet zonder duidelijk mandaat en portefeuille-afspraken, dan zitten wij maandag weer met 14 “even herijken”-memo’s en nul besluiten, en dan kan je de stad echt wel afvinken ja… niet dus.

Weer dat woord “coup” en iedereen doet alsof het om een thriller gaat, maar niemand noemt het saaie deel: zo’n nieuwe wethouder betekent meteen 20 man extra staf, woordvoering, adviseurs en “procesbegeleiders”, reken rustig €1,5 ton per jaar per poppetje en je zit zo op een half miljoen voordat er één schop de grond in gaat. En dan gaan ze straks in september weer “herprioriteren” omdat het geld op is… typisch Rotterdam: stoelendans eerst, rekening later.

Wat mij opvalt: iedereen staart zich blind op het “geheim”, maar het echte probleem is dat we wethouders zijn gaan behandelen als ruilmiddel in een coalitiepuzzel; inhoud en competentie komen pas op pagina 7, als het al wordt genoemd. En taalkundig: “verbijstering” is hier gewoon marketing voor clicks, want in de raad wist echt wel iemand wat er speelde—alleen de kiezer mocht weer achteraan aansluiten.

Iedereen focust op het “coup”-woord, maar de echte vraag is: welke projectontwikkelaars, havenbazen en consultancytypes hebben hier weer aan de touwtjes getrokken — rotterdam is al jaren pay-to-play maar dan met koffieafspraken. En daarna krijg je “mandaat” om te snijden in zorg, jeugd en wonen want tja begrotingsdiscipline… oh ja want de markt lost het op, right. Transparantie is niet een perspraatje achteraf maar gewoon: dealmemo’s en lobbycontacten openbaar, klaar.

Ik merk gewoon dat dat “in het geheim” vaak ook is omdat niemand z’n eigen achterban wil laten zien welke concessies er echt gedaan worden, en dan krijg je dus nóg meer wantrouwen als het eruit komt. Als ze haar dan toch neerzetten: publiceer meteen de afspraken en doelen per portefeuille, anders is het over 3 maanden weer dezelfde stoelendans maar dan met een andere naam.

het probleem is niet dat er “in stilte” is gepolderd, dat gebeurt altijd, maar dat zo’n verrassingswethouder vaak zonder harde prestatie-eisen en portfolio-kaders begint en dan gaat de hele uitvoerings-infrastructuur op pauze: lopende aanbestedingen, vergunninglijnen, projectbesluiten, alles krijgt ineens een herstartstempel. de oplossing is simpel: binnen 30 dagen een openbaar mandaat met 3 meetbare doelen + budget/risico’s en laat de raad daar op afrekenen, anders is het weer een stoelendans met dure staf en nul schop in de grond... rotterdam kan zich dat gepruts niet permitteren.

Coup of niet, hoe kan het dat zo’n wethouder er ineens “verbijsterend” doorheen glipt zonder dat iemand vooraf gewoon zegt: dit zijn de kandidaten, dit is hun plan, dit zijn de belangen?? Waarom horen we altijd pas NA de deal wie er wint en wie er wat krijgt, en dan moeten burgers maar vertrouwen hebben in “de democratie”?? En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

Dat “in stilte” is op zich niet het probleem, je kunt niet elke verkenning live streamen, echter je moet wél meteen open kaart spelen over afspraken, portefeuille, en vooral hoe je belangenverstrengeling voorkomt (wie kent wie, welke opdrachten, welke lobby’s). Daarentegen mis ik in dit soort reconstructies altijd de rol van de raad: als de meerderheid dit wil, laat ze dan ook publiekelijk uitleggen welke concrete doelen er in 100 dagen liggen, anders blijft het alleen stoelendans en wantrouwen.