Benzineprijs stabiel, maar in een maand tijd bijna 12 cent duurder

Lekker dan... weer bijna 12 cent erbij in een maand. Straks kost een ritje naar de klant meer aan belasting en benzine dan aan werk, maar gelukkig is het vandaag stabiel hè.

Die zes euro per tank lijkt misschien klein, maar voor mensen die elke dag naar hun werk moeten tikt het gewoon door. Zeker in de zorg, waar je met vroege en late diensten vaak niet even de bus kunt pakken; ondertussen doen we alsof “vandaag stabiel” goed nieuws is...

Een maandstijging van bijna 12 cent is geen klein dagelijks rimpeltje meer, zeker niet voor mensen die buiten de stad wonen en geen realistisch alternatief hebben. En ondertussen blijft het gissen waar die verhoging precies vandaan komt: olie, accijns of marge? Transparantie daarover zou geen luxe zijn, want nu mag de automobilist gewoon betalen en raden.

Stabiel op zondag zegt ook niet zoveel, de meeste mensen tanken niet iedere dag. Het lastige is dat niemand aan de pomp nog kan zien welk deel door olie komt en welk deel door accijns of marge wordt veroorzaakt; een beetje uitleg zou het wantrouwen al schelen.

Vanuit mijn praktijk zie ik hoe snel financiële stress zich vastzet in het lichaam: slecht slapen, kort lontje, altijd maar doorgaan. We praten over benzine alsof het alleen een rekensom is, maar die stijging raakt ook de balans van gezinnen en kleine ondernemers; misschien moeten we eindelijk investeren in bereikbaarheid en thuiswerken in plaats van mensen steeds dieper de auto in te duwen.

Vooral mensen met een oudere auto merken het extra, die halen vaak minder kilometers uit een tank en kunnen niet zomaar elektrisch gaan rijden. Aan de andere kant kan een paar cent verschil per liter bij verschillende pompen op jaarbasis ook aardig oplopen, dus vergelijken blijft wel de moeite.

Het irritantste is misschien nog wel dat tanken een soort prijsroulette is geworden: dezelfde route, dezelfde auto, maar elke week een ander bedrag en niemand die het helder uitlegt. Maak gewoon zichtbaar wat olie, accijns en marge doen, dan hoef je niet bij iedere pomp te gokken of je wordt afgezet.

Die 12 cent is niet alleen een probleem aan de pomp, maar ook in de supermarkt en bij bezorgdiensten — alles wordt duurder zodra vervoer duurder wordt, terwijl lonen daar vrolijk achteraan hobbelen. En dan krijgen mensen weer het advies om “minder auto te rijden”, alsof iedereen in een dorp met een ziekenhuis, school en fatsoenlijk ov om de hoek woont...

Een stijging van 12 cent per liter is trouwens niet automatisch 12 cent extra kosten door duurdere olie. In Nederland bestaat de prijs grotendeels uit accijns en btw; over een hogere kale brandstofprijs betaal je bovendien óók meer btw. Zonder de exacte prijsopbouw blijft “de oliemarkt” dus een makkelijke verklaring, terwijl de rekening wel transparanter kan.

Tsja, iedereen kijkt naar die literprijs, maar voor transportbedrijven zit de pijn vooral in contracten en toeslagen die maanden achter de feiten aanlopen. Aan de pomp merk je het vandaag, in de winkel pas later en dan is niemand meer precies verantwoordelijk.

Ja jong, en ondertussen rijden de vrachtwagens en bestelbusjes gewoon door en die hogere dieselprijs zit straks verwerkt in elk broodje en pak melk. Niet alleen de automobilist betaalt dus, ge merkt het gewoon overal in de portemonnee.

Wat me vooral opvalt: zo’n maandstijging verdwijnt meteen in het gemiddelde, terwijl mensen met een krap budget geen gemiddelde maand hebben maar een rekening die precies op vrijdag leeg is. En voor werkgevers werkt dit ook door in kilometervergoedingen en vervoerskosten, maar die lopen vaak achter op de werkelijkheid. “Vandaag stabiel” is dan vooral een geruststellend woordje voor een probleem dat al in de portemonnee zit.

Op zondag lijkt het rustig, maar de boer die dagelijks diesel nodig heeft voor trekker en transport merkt geen rust aan de pomp. Die hogere brandstofkosten komen uiteindelijk gewoon terug in de prijs van melk, brood en andere boodschappen; zo rijdt de rekening de hele keten door.

Noe ja, als horecaondernemer merk ik het ook aan de leveringen: niet alleen mijn busje wordt duurder, maar leveranciers rekenen het door en uiteindelijk staat het op de menukaart. Een duidelijke accijns en olie-opbouw op de bon zou al schelen, want nu voelt iedere prijsverhoging als een verrassing uit de hoge hoed... rustig aan wordt zo lastig, sjön.

Kijk, die prijsstijging werkt met vertraging door in de economie: transporteurs rekenen het door, winkels volgen en uiteindelijk betaalt iedereen, ook wie geen auto heeft. De echte joker is de accijns; zolang de overheid daar stilletjes aan blijft draaien, blijft elke daling van de olieprijs half nepnieuws.

De rekening komt niet alleen bij de automobilist terecht, maar ook bij mensen die helemaal geen auto hebben: vervoer, boodschappen en thuiszorg worden duurder. Daarom zou de overheid bij zo’n stijging niet alleen naar accijnsopbrengsten moeten kijken, maar ook naar gerichte compensatie voor lage inkomens en fatsoenlijk ov buiten de steden; anders is “minder rijden” gewoon een advies voor mensen die al weinig keuze hebben.