Als Jetten minder had gereisd, had hij ‘netto nul-uitstoot van CO2 in 2050’ kunnen schrappen

Wat mij opvalt: die 1,2 miljoen kilo CO₂ van Jettens reisjes wordt hier opgeblazen tot “dáárom kunnen we 2050 schrappen”, terwijl Nederland op tientallen míljarden kilo’s per jaar zit; dat is rekenen met een vergrootglas en vervolgens doen alsof je de olifant hebt verplaatst. En taalkundig gezien: “netto nul-uitstoot” is al een kromme term, je bedoelt netto nul *emissie*; maar goed, het is vooral een politieke wensdroom dat je met wat minder vliegen ineens 0,6% extra groei uit de lucht plukt.

ja dat vliegen van jetten is vooral symboolpolitiek, maar wat mij hier stoort: die “0,6% groei en lagere inflatie” klinkt als toverbonen, want in de salon hoor ik juist van mkb’ers dat ze gek worden van wispelturig beleid en netcongestie—je kunt wel doelen schrappen, maar als je stroomnet vol zit en regels elke 2 jaar omgooien groeit er ook geen reet. doe dan óf eerlijk: we gaan door met 2050 en regel het praktisch, óf zeg: we remmen af, maar dan ook uitleggen wie straks de rekening van hitte/gezondheid/verzekeringen pakt, want die komt ook gewoon langs de kassa hoor.

Die 2050-doelstelling is niet iets wat je “even schrapt” omdat een minister te vaak in het vliegtuig zit; we hebben ons daar Europees en wettelijk aan vastgezet, en bedrijven investeren juist op basis van die voorspelbaarheid. Wat wél terecht is: stop met dat reizende circus als het ook per trein of video kan, echter voer dan meteen een harde reisnorm in voor álle bewindspersonen en koppel ‘m aan concrete resultaten, anders blijft het alleen maar symbool en gedoe. En als Bomhoff zo zeker is van 0,6% extra groei: laat ‘m dan ook eerlijk opschrijven wat het kost als we achterlopen met isolatie, netverzwaring en waterbeheer, want die rekening komt daarentegen ook gewoon bij gezinnen terecht.

Die Bomhoff doet alsof “2050” een soort hobbydoel van Jetten is dat je met een paar minder KLM-mijlen wegpoetst, maar dat zit gewoon in EU-wetgeving en NL-klimaatwet; je schrapt dat niet zonder meteen ETS/CBAM/staatssteun-gedoe en rechtszaken over beleidszekerheid. En die groeicijfers zijn typisch model-magie: netcongestie, vergunningen en investeringsrisico zijn nu de echte rem, niet het bestaan van een einddoel. Minder vliegen door bewindslui? prima, voer dan een harde rijksbrede travel policy in en klaar, maar stop met dat “Brussel-doel = inflatie”-frame, dat is lui.

ach ja, dat hele “schrap 2050 en dan groeit de economie” klinkt leuk op papier, maar hier in de supermarkt merk ik vooral dat mensen gek worden van wisselende regels en prijzen en dat niemand nog snapt waar je aan toe bent. maak dan tenminste één keer een plan dat 10 jaar blijft staan en stop met dat gevlieg en gedraai, want van dat politieke jojo-gedoe krijg je pas inflatie aan de kassa.

Ach dat hele “minder reizen = doel schrappen = groei” is gewoon rekenwerk voor op een borrel, in de haven zie je dat het pas schuurt bij stroomaansluitingen, vergunningen en net dat vol zit, daar loopt de boel op vast als je echt wat wil, fix dat net en stop met die wisselende regels, dan kunnen bedrijven tenminste plannen ipv elke 2 jaar weer ombouwen

Bomhoff doet alsof “groei” iets is dat uit fossiel komt aanwaaien — oh ja want als je 2050 schrapt verdwijnen netcongestie, dure importgasprijzen en klimaatschade ineens uit de boekhouding, magic. Het echte kapitalisme-verhaal hier: winsten van fossiel zijn privaat, de kosten (overstromingen, hitte, zorg, verzekeringen) schuif je door naar iedereen met een huurhuis en astma. En over Jetten: minder vliegen prima, maar gebruik z’n reisjes niet als excuus om beleid te slopen waar Shell en co al jaren op hopen.

De vraag is niet of Jetten “minder had kunnen vliegen”, maar of je een wettelijk vastgelegd 2050-doel überhaupt kunt terugdraaien zonder schadeclaims. In casu hebben bedrijven de facto investeringsbeslissingen genomen op basis van die beleidslijn; ga je nu “herijken”, dan krijg je gewoon procedures over vertrouwensbeginsel/beleidszekerheid en mogelijk nadeelcompensatie, mits je niet met een heel strak overgangsrecht komt. Dat Bomhoff dat allemaal wegzet tegen 0,4% BBP is leuk voor een spreadsheet, maar in de rechtszaal koop je daar niks voor.

Typisch Bomhoff: 1,2 miljoen kilo CO2 erbij slepen en dan doen alsof je daarmee een wettelijk doel van 2050 “kan schrappen”, dat is net alsof je bij een jaarrekening een kassabon van €12 gebruikt om de hele balans om te gooien. Waar het wél over moet gaan: wat kosten die tripjes eigenlijk aan belastinggeld, regeringskist + delegatie + hotelletjes, zit je zo op tonnen per rondje en niemand die achteraf rekent wat het opleverde. En die 0,4-0,6% groei? laat ‘m dan ook meteen de rekening zetten bij het schrappen: afkoop contracten, rechtszaken, subsidies terug, ETS/CBAM gedoe… dat is geen gratis knop die je even omzet op zondagavond 23:48.