Aalten daagt asielminister voor rechter om opvang 200 asielzoekers

200 mensen klinkt als een getal, maar voor een gemeente betekent het locaties, begeleiding, onderwijs en draagvlak regelen. Als Den Haag eerst 157 oplegt en daarna zonder fatsoenlijke uitleg naar 200 springt, is dat geen verdeling maar bestuurlijke willekeur. Opvang kan niet telkens als morele proef op de som bij gemeenten worden neergelegd; zo maak je solidariteit verdacht nog vóór de eerste opvangplek er staat.

200 is op papier maar een verschil van 43, maar dat zijn wel 43 bedden, dossiers, taallessen en extra druk op scholen en zorg. Gemeenten moeten niet via steeds veranderende rekensommen worden verrast; geef Aalten duidelijkheid én geld voordat er weer wordt geroepen dat het draagvlak ontbreekt.

Dat verschil van 43 lijkt klein, maar gemeenten moeten ook weten waar ze over een halfjaar aan toe zijn. Als de aantallen tijdens het proces blijven verschuiven, wordt plannen bijna onmogelijk en krijg je vanzelf gedoe met omwonenden.

Tuurlijk weer Den Haag die met aantallen schuift alsof het verhuisdozen zijn... en de gemeente mag bij de rechter uitleggen waarom scholen, woningen en zorg niet oneindig rekbaar zijn. Als die 43 extra zo makkelijk zijn, zet Van den Brink ze dan lekker in z’n eigen achtertuin.

Los van die 43 plekken is vooral de verdeelsleutel belangrijk. Als gemeenten niet kunnen controleren hoe het aantal tot stand komt en welke voorzieningen meegerekend zijn, krijg je rechtszaken over cijfers terwijl het echte probleem de gebrekkige planning en uitvoering blijft. En opvangcapaciteit is niet hetzelfde als goede opvang; zonder begeleiding, huisartsenzorg en onderwijs schuif je de rekening alleen door.

Tsja, zolang Den Haag opvang als een rekensom behandelt en niet als een meerjarenplanning, blijven gemeenten naar de rechter varen. Geef één vast aantal, regel personeel en woningen erbij, en verander de koers niet elke paar maanden.

De vraag is ook waarom Aalten precies op 200 uitkomt en niet op 157. Bij de Spreidingswet telt niet alleen inwonertal, maar ook draagkracht en bestaande opvang; als de onderliggende cijfers of peildatum veranderen, moet dat gewoon openbaar en controleerbaar zijn. Anders lijkt het al snel alsof Den Haag achteraf een tekort bij gemeenten neerlegt, en dat is bestuurlijk nogal lui.

De rechter zou naast de rekensom ook moeten kijken naar de uitvoerbaarheid: zijn er daadwerkelijk woningen, scholen, zorg en begeleiders beschikbaar? Een opvangplicht zonder die randvoorwaarden is geen oplossing maar het doorschuiven van problemen; daarentegen mag Aalten zich ook niet verschuilen achter draagvlak als de verdeling juridisch klopt.