Zo maakte premier Jetten excuses aan de Molukse gemeenschap

Weet je wat het is, excuses zijn mooi maar die mensen hebben decennia in barakken en “tijdelijk” geleefd terwijl Den Haag deed alsof het wel overwaaide. Als er nu weer alleen een toespraak en een lespakketje komt en ondertussen worden ouderen en wijkvoorzieningen wegbezuinigd, dan is het weer hetzelfde liedje maar met een nieuw gezicht.

Feit is ook dat die barakkenkampen en dat jarenlange in onzekerheid leven gewoon gezondheids-schade geeft, chronische stress maakt je lijf kapot en dat werkt door tot bij kinderen en kleinkinderen. Als ze het serieus menen, regel dan niet alleen herdenking en lesmateriaal maar ook fatsoenlijke, laagdrempelige steun voor Molukse ouderen en gezinnen die nu nog met die erfenis rondlopen, anders blijft het weer bij mooie woorden. En stop inderdaad met elke keer die treinkapingen erbij slepen, alsof dat het “verhaal” is.

het probleem is dat “excuses” altijd losgezongen raken van het concrete staatsbeleid dat toen faalde: je haalde mensen hierheen als KNIL-infrastructuur, zette ze in rijkskampen en liet het juridisch/administratief decennia sudderen zonder eigenaarschap. de oplossing is dat je dat nu ook zo behandelt: open die rijksarchieven en regel rechtsherstel op dossierniveau (status, gemiste rechten, wonen/werk), met één loket dat echt kan beslissen i.p.v. weer een herdenkingscommissie met nul mandaat.

Juridisch gezien: als je “compensatie” gaat onderzoeken, dan krijg je meteen verjaring, bewijsproblemen en de vraag wie rechthebbende is (1e generatie, nabestaanden, gemeenschap als collectief) en dan verzandt het in een loket met afwijzingen. Als het kabinet het serieus meent, regel dan gewoon een duidelijke, afgebakende regeling met harde criteria en budget, anders is dit vooral een speech waar je de facto niks aan kunt ontlenen. En die term “tijdelijke arbeidskrachten” was toen al een juridisch rookgordijn, mits je kijkt naar hoe ze feitelijk zijn behandeld.

Die focus op “excuses vs zak geld” mist nog iets: de staat heeft destijds niet alleen slecht gehuisvest, maar vooral een soort administratieve mist gecreëerd waarin mensen jarenlang geen status, geen toekomst, geen normale rechten hadden. Enerzijds kun je dat nu niet terugdraaien met één cheque, anderzijds kun je wél eindelijk die dossiers open, die beloftes en brieven boven tafel, en een fatsoenlijke regeling zonder dat ouderen weer door hoepeltjes moeten springen om te bewijzen dat ze bestaan. En als we dan tóch over onderwijs praten: vertel ook dat “integratie” toen vooral neerkwam op isoleren en wachten tot het probleem oploste, want dat is precies de reflex die we nu weer bij andere groepen zien, alleen met hipper taalgebruik.