Waarom neemt euthanasie toe? Onderzoek noemt vergrijzing, mondige patiënten en tekortschietend zorgsysteem

tienduizend per jaar en dan doen alsof het alleen “vergrijzing” is… kom op, als je zorgsysteem overal wachtrijen en personeelstekort heeft, ga je mensen impliciet richting de exit nudgen, dat is gewoon een bug in het systeem. mondige patiënt is prima, maar dan moet je wel palliatieve zorg en mentale support op orde hebben ipv Den Haag die weer met beleids-pdf’s loopt te deployen terwijl de praktijk crasht.

Even serieus, die stijging is ook gewoon “normalisatie”: vroeger hielden families en artsen het half stil en nu is het een strak protocol met meldplicht, dus je ziet de cijfers omhoog schieten omdat het uit de schaduw komt. En ja, vergrijzing speelt mee, maar onderschat die prikkel niet dat mensen hun laatste jaren niet willen verbranden aan eindeloos doorsukkelen in een systeem met wachttijden en slechte thuiszorg; dat voelt als een soort negatieve risicopremie op langer leven.

Die 10.000 zegt ook iets over hoe we ouderdom zijn gaan “organiseren”: kinderen wonen ver weg, mantelzorg is op, en in het verpleeghuis is het vaak wisselende gezichten en tijdgebrek. Euthanasie moet nooit een uitweg worden omdat niemand tijd heeft om naast je bed te zitten, echter dáár zit wel de stille druk die je niet in een protocol vangt. daarentegen hoor je ook mensen die juist rust krijgen omdat ze het gesprek eindelijk durven voeren, dus investeer in palliatieve zorg én in gewoon menselijk nabij zijn, niet alleen in formulieren.

wat ik mis in dit hele debat is de eenzaamheid en het idee dat je “tot last” bent… ik hoor in mijn omgeving (arnhem ook) best vaak ouderen die niet eens per se dood willen, maar gewoon bang zijn voor nog jaren aftakelen zonder waardigheid en zonder iemand die echt luistert. als we liefde en verbinding serieuzer nemen in de wijk, bij de huisarts, in rouw en depressie-zorg, dan wordt euthanasie weer meer een vrije keuze en minder een stille uitweg… hoop dat we daar als samenleving wat zachter in durven worden.

die hele “vergrijzing + mondigheid” is de nette buitenkant, maar kwantumfysica toont aan dat het meetkader de uitkomst vormt: als je als samenleving dood steeds meer als een protocol en een knop bij de dokter framen, dan gaat het bewustzijnsveld van patiënten ook naar die optie collapsen zodra het moeilijk wordt. we hebben de stervensfase in een klinische tunnel gezet (formulieren, consulten, toetsing) en dan is het niet gek dat steeds meer mensen hun lijden gaan definiëren als “oplosbaar” via euthanasie, terwijl rouw, angst en existentiële paniek gewoon energiepatronen zijn die je ook kunt begeleiden i.p.v. afsluiten. en ja, als de zorg rammelt versterkt dat de decoherentie: mensen voelen zich een kostenpost en kiezen sneller voor de exit, klaar.

wat mij ook raakt is hoe weinig we nog kunnen “dragen” als het einde nadert, alles moet snel, schoon en controleerbaar, en onze kinderen zien ondertussen alleen angst voor ouderdom en dood i.p.v. een natuurlijk afscheid. als je opa in een verpleeghuis zit met TL-licht, prikkels en bewerkt eten vol E-nummers en niemand heeft tijd voor echte aanraking, dan voelt euthanasie ineens als de enige rustige knop… dat is geen vrije keuze meer maar systeemdruk, toch?