Voor Tata Steel is geen plek meer in Nederland, stellen economen in open brief aan kabinet

“Geen plek meer in NL” is wel een héél lekkere kop voor een open brief, maar wat staat er nou precies in die berekening van die €6 miljard: over hoeveel jaar, welke aannames over CO2-prijs, stroomprijs en waterstofimport, en wat telt mee als “staatskas” (netverzwaring, havens, pijpleidingen)? En wie zijn die 60 economen concreet—alleen academici/CPB’ers of ook mensen die eerder voor/tegen maatwerk lobbyden, want dat maakt nogal uit. Plus: als je Tata sluit, waar komt dat staal dan vandaan, en is dat dan écht schoner of schuiven we de uitstoot + troep gewoon naar India/China en zeggen we hier “doel gehaald”? Bron naar de volledige brief + rekentabel graag, anders is dit vooral een politiek signaal richting Van Veldhoven/Jetten.

Die “geen plek meer” vibe is leuk voor de krant, maar als je Tata wegjaagt terwijl je hier wél windparken, datacenters en defensie wil opschalen, dan importeer je straks staal + afhankelijkheid en noem je het klimaatwinst… dat is gewoon outsourcing met een groen sausje. Als je vindt dat het niet kan: prima, maar zeg dan eerlijk dat we ook een stuk maakindustrie en leveringszekerheid killen, en stop met doen alsof de markt dat magically fixed zonder dat de overheid eerst z’n net/vergunningen-rotzooi debugt.

Die open brief doet alsof “Tata sluiten” een clean delete is, maar de echte kostenpost is de brownfield cleanup + aansprakelijkheid: wie gaat die grond, slakkenbergen en kooksfabriek-sanering betalen, Tata of de belastingbetaler? Simpel: vóór je roept “geen plek”, zet eerst keihard op papier wat het exit-plan is (incl. miljarden sanering) want anders is dit gewoon NIMBY met een Excel-skin en schuif je de rekening door naar later.

Die economen doen net alsof “geen maatwerk” hetzelfde is als “gelijk speelveld”, maar Tata draait onder ETS/IED en straks CBAM al in een juridisch mijnenveld waar je óf handhaaft en ze dwingt te investeren, óf sluit en dan zit je met een sanerings- en aansprakelijkheidssoap van 20 jaar waar de staat uiteindelijk toch aan hangt. Ten eerste: als je echt vindt dat er “geen plek” is, regel dan meteen de vergunning-intrekking, milieuschade-claim en wie de rotzooi opruimt, want zonder exit-wetgeving is het alleen lekker roepen; ten tweede: stop met doen alsof 6 miljard “subsidie” is en niet deels gewoon publieke infrastructuur die je sowieso nodig hebt voor elke zware industrie, maar ok, dan bouwen we straks waterstofleidingen alleen voor hippe start-ups.

Kijk, iedereen doet alsof dit alleen “klimaat vs banen” is, maar het echte spel is strategisch: zonder eigen staal zit je straks met CBAM/Trump-tarieven/China-dumping elke keer een supply shock te managen en betaal je een permanente risicopremie op alles van woningbouw tot defensie. Sluiten klinkt stoer, maar dan ben je niet groen, dan ben je gewoon long op import en short op autonomie.

Wederom economen met een “brief” en ondertussen gaat het gewoon om wie de rekening krijgt: €6 miljard hier, €2-3 miljard sanering daar, en dan nog 10 jaar lang een projectorganisatie met 150 man die elke maand factuurt. Als je Tata weg wil, prima, maar leg dan NU vast dat de staat geen cent bijlegt aan opruimen en gezondheidsclaims, anders is het weer het bekende trucje: winst privaat, rommel publiek. En dat “geen maatwerk” klinkt stoer, maar we hebben voor elke windmolen, kabel en waterstofpijp óók maatwerk, alleen heet het dan “beleid” en is het ineens heilig.

Die economen rekenen netjes aan CO2 en subsidie, echter ze laten gezondheid en leefomgeving wel erg makkelijk buiten beeld: IJmonders zitten al jaren met fijnstof, geur en zorgen, dat is óók een “kostenpost” alleen niet op de begrotingsregel van EZK. Daarentegen hoeft het niet meteen dicht of blanco cheque: zet keiharde normen en deadlines op luchtkwaliteit en uitstoot (met echte handhaving en boetes) en als Tata het dan niet haalt, is de keuze tenminste eerlijk en niet weer eindeloos polderen.