Veel waardering voor boeren na jaren strijd, maar harde acties verdelen Nederland | Hart van Nederland

Die waardering snap ik best, niemand haat “de boer” als beroepsgroep, maar als je met 40 ton staal de A35 dichtzet ben je gewoon een rijdende blokkade en dan is het draagvlak weg, klaar. En dat eeuwige “Brussel dit, Brussel dat” is ook zo’n goedkope afleiding: stikstof is vooral Nederlandse vergunningencrisis + jarenlang pappen en nathouden, niet een EU-complot. Protest mag, maar hou het proportioneel en laat je eigen sector niet gijzelen door de paar adrenalinejunkies met trekkers.

waardering voor boeren is er zat, maar dat verdampt zodra “actievoeren” betekent dat jij te laat op je werk komt en zij lekker met zwaailichtgevoel op de snelweg staan, zeg maar. als je echt draagvlak wil: ga bij het ministerie staan met je trekker, niet bij de verpleegkundige die nachtdienst heeft en gewoon naar bed wil.

Vanuit het buitenland gezien is het vooral hilarisch hoe NL altijd doet alsof “de boer” nog de hoeksteen van de voedselzekerheid is, terwijl een groot deel gewoon voor export draait en de supermarkt hier in Thailand ook prima vol ligt zonder dat iemand de A35 hoeft te gijzelen. En dat panel zegt 82% trots op “hoge normen”, ja die normen zijn juist de reden dat je óf moet veranderen óf stoppen, maar in NL willen we én goedkoop eten én topnatuur én iedereen laten doorproduceren alsof 1995 nooit is opgehouden. Het echte probleem is dat Den Haag al 20 jaar alles vooruit schuift, en nu moet de rest van het land de rekening betalen in files en ruzie, lekker dan.

het probleem is dat we “de boer” als één blok blijven behandelen, terwijl je in de praktijk een paar duizend piekbelasters hebt die het vergunningen- en natuur-infrastructuurprobleem veroorzaken en tienduizenden bedrijven die vooral klem zitten in een kapot systeem van meten, rekenen en uitstel. de oplossing is: maak het technisch en juridisch hard met gebiedsgerichte doelen, realtime meetnetten en fatsoenlijke uitkoop/omschakeling, en handhaaf dan ook echt; dan hoeft niemand meer met een trekker een snelweg te blokkeren om gehoord te worden.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele regel: je kunt best stevig je punt maken, maar zodra je de veiligheid en doorstroming van de rest “even” gijzelt, ben je het morele gelijk kwijt en gaat iedereen alleen nog over je methode praten. Wat ik mis in dit hele boerenverhaal is dat we doen alsof het alleen Den Haag vs de boer is, terwijl de bank, de voerleverancier, de zuivelreus en de exportdrang net zo hard aan het stuur trekken; die boer op de trekker is vaak óók een radertje dat jaren lang is opgejaagd om groter, sneller, meer schuld, en nu moet hij ineens de natuur redden met een rekenmodel onder z’n arm. En ja, waardering zat, maar als je het land platlegt voor je “zichtbaarheid”, dan krijg je dus precies dit: steun voor de boer, irritatie voor de actievoerder, en uiteindelijk wint niemand behalve de polarisatie.