Vanaf woensdag Nationaal Hitteplan in vier provincies, derde keer dit jaar

Derde keer al, en het is nog juli; dat zegt genoeg over waar we heen schuiven qua klimaat, maar we blijven doen alsof het “een warme week” is. Het hitteplan is prima, alleen zie je telkens dezelfde blinde vlek: ouderen in slecht geïsoleerde flats en zorginstellingen die pas gaan schakelen als het al 30+ is binnen. En dan mogen de festivals en bouw gewoon door, want economie; tot de eerste ambulances weer af en aan rijden.

Ik zie het elke dag: hitte is niet alleen “oudjes”, het zijn ook mensen met psychmedicatie, hartfalen of nierproblemen die ineens uitdrogen en verward raken, en dan sta je ’s avonds weer met drie opnames extra terwijl de bezetting al krap is. En al die adviezen zijn leuk, maar als je huurflat geen zonwering heeft en je energierekening je sloopt, dan ga je echt niet de hele dag de airco aanzetten hè. Het plan mag van mij best eerder en harder, maar dan moet er ook geld en mankracht achter, niet weer een flyer en succes ermee.

Dat hitteplan is ook een rare spiegel: we doen alsof het “een paar kwetsbaren” zijn, maar ondertussen is het gewoon een arbeids- en woonvraagstuk. Enerzijds krijg je keurig advies over water en ramen dicht, anderzijds staan pakketbezorgers, keukenpersoneel, schoonmakers en bouwvakkers gewoon door te jakkeren in 35 graden omdat “de planning” heilig is, en dan heet het achteraf pech of eigen verantwoordelijkheid. En die vier provincies… alsof de rest van NL een koele bubbel is; het gaat veel meer om stenige wijken, weinig groen, slechte ventilatie en huurders zonder zeggenschap: dat concept van hittestress is gewoon klassenstress, punt. Maar ja, isoleren doen we wél tegen kou (subsidie!), tegen hitte is het ineens “hang een laken op”... tja.

Wat ik me vooral afvraag: hoe krijgen mensen dit eigenlijk nog mee, behalve via het nieuws? Je ziet op straat juist de daklozen en bezorgers die nergens heen kunnen en voor hen is “blijf binnen en drink water” gewoon geen plan, aan de andere kant kun je ook niet alles met een hitteplan oplossen als gemeenten en werkgevers er verder weinig mee doen.

Ik merk dat zo’n hitteplan altijd over “drink water” gaat, maar niemand zegt wat over die hete nachten waar je gewoon niet meer van herstelt en dan stapelt het zich op in je lijf. En dan zie je overdag iedereen stoer doorbuffelen met koffie/energydrink en ’s avonds klapt de energie eruit, vooral bij mensen die al op het randje zitten. Misschien ook eens normaal maken dat je werk/sport afzegt zonder dat je meteen als aansteller wordt weggezet.

Weet je wat het is: dat hitteplan gaat altijd over “kwetsbaren”, maar ondertussen staan mantelzorgers en thuiszorg in die vier provincies zich kapot te rijden met schema’s die nul ruimte hebben voor extra checkjes of een extra glas water bij iemand. En als het dan misgaat is het weer “had u maar moeten drinken”, terwijl diezelfde mensen soms niet eens een fatsoenlijke ventilator kunnen betalen of bang zijn voor de energierekening. Gooi dan ook meteen geld naar wijkteams en gemeentes voor koelplekken en zonwering, niet alleen een persberichtje van het RIVM.