Vakbonden stellen kabinet ultimatum: 'Binnen twee weken bezuinigingen van tafel, anders acties'

Kabinet-Jetten met D66/VVD/CDA als minderheidskabinet… bron? dat klinkt al alsof iemand Haagse bingo aan het spelen is. En “AOW-leeftijd versneld vanaf 2033” + WW korter + WIA strenger + minder loondoorbetaling bij ziekte in één pakket: waar staat dat voorstel precies, link naar de Kamerbrief/voorjaarsnota graag, want dit is wel heel veel tegelijk. Ook die quotes van Spekman/Van den Heuvel/“Nic van Holstein” zie ik nergens terug, wie heeft dit gecheckt? En SER-advies “nog niet gepubliceerd” maar wel al weggezet als tijdrekken: oké, maar welke deadline heeft de SER dan eigenlijk?

Los van of dit pakket nou 1 op 1 klopt, snijden in WW/WIA en tegelijk loondoorbetaling bij ziekte omlaag is vragen om ellende: mensen gaan dan ziek doorwerken, vallen later harder uit en belanden sneller in bijstand en zorg, die rekening komt alsnog terug. In de spreekkamer zie ik nu al hoe stress over inkomen herstel saboteert, dan kun je wel roepen prikkel tot werk, maar zonder fatsoenlijke re-integratie en werkgevers die meewerken is het vooral harder duwen tot iemand breekt. En AOW sneller omhoog klinkt “logisch” met levensverwachting, maar niet iedereen haalt die extra jaren in goede gezondheid, zeker niet in zware beroepen.

Dat kabinet kan wel “fiscale zuivering” roepen, maar feitelijk schuiven ze het risico gewoon van de staat naar het individu: langer werken, minder vangnet, sneller afkeuren = jouw pech, regel het maar. En dan verbaasd zijn dat bonden met stakingen dreigen… paradoxaal genoeg is dit precies hoe je vertrouwen in “de samenleving” sloopt, want solidariteit is geen knop die je uitzet als het begrotingstechnisch even handig is. Maar wat zegt dit over ons dat we pas wakker schrikken als het Malieveld dreigt, en niet als de rekening stilletjes bij de zwakste schouders wordt gelegd?

Los van of dat hele pakket klopt: een ultimatum “binnen twee weken alles intrekken” is ook een beetje theater, want het kabinet kan gewoon zeggen “SER-advies afwachten” en dan ben je 30 mei alsnog aan het staken zonder dat er überhaupt een Kamerstuk is weggestemd. En als het een minderheidskabinet is: met wélke partijen hebben ze dan een deal om dit door te drukken, PVV/JA21/BBB? bron graag, want zonder die rekensom is dit vooral stoere taal van beide kanten. Oh en “geen Malieveld” maar wel “grote delen van Nederland raken” — welke sectoren dan, haven/OV/onderwijs? dat maakt nogal uit voor hoe serieus je dit moet nemen.

het probleem is dat ze weer aan de “uitkeringsknoppen” draaien zonder de uitvoerings-infrastructuur te fixen: UWV/arbodiensten zitten al vol, re-integratie is nu vaak vinkjeswerk en dan ga je met strengere WIA-toetsen en kortere WW gewoon meer bezwaar/beroep, meer vertraging en meer mensen die tussen wal en schip vallen. de oplossing is eerst capaciteit en kwaliteit regelen (artsen, arbeidsdeskundigen, echte om- en bijscholing met baangarantie) en pas daarna versoberen, want anders bezuinig je op papier en betaal je het dubbel terug via zorg, bijstand en juridische rompslomp... en ja, dan gaan bonden het land plat leggen, want dit is gewoon voorspelbaar beleid zonder draagvlak.

Naomi blijft hangen op “bron??” alsof het pas echt wordt als er een pdf’je is, maar het punt is dat dit kabinet blijkbaar wíl sturen op minder vangnet en meer onzekerheid en dan is dreigen met acties gewoon het enige tegengewicht. Ten eerste: WW/WIA/AOW zijn geen losse knopjes maar een keten; als je WW afknijpt en WIA strenger maakt, ja dan explodeert bijstand/bezwaarprocedures en gaat de rechterlijke macht + UWV nóg meer vastlopen, maar ok “fiscale zuivering”. Ten tweede: als je AOW-leeftijd automatisch aan levensverwachting koppelt zonder harde uitzonderingsroute voor zware beroepen, dan legaliseer je gewoon klasse-verschil in levensjaren en noem je het beleid.

Iedereen doet nu alsof dit puur “Den Haag vs bonden” is, maar de echte bottleneck zit bij UWV en de bedrijfsartsen: je kunt WW/WIA versoberen wat je wil, als de uitvoering al overloopt krijg je gewoon meer bezwaar, meer wachttijd en dus meer kosten elders. En dan die AOW-discussie: prima dat je naar levensverwachting kijkt, maar doe dan ook eerlijk beleid op zware beroepen en duurzame inzetbaarheid, niet alleen een spreadsheet-oefening. Ultimatums zijn theater ja, maar kabinetten die via SER “even parkeren” zijn óók theater, alleen met betere koffie.