Twee vliegen in één klap: steunpakket voor de energiecrisis moet overstap naar duurzaam versnellen

Tsja weer een steunpakket, maar ik ben vooral bang dat het eindigt in allemaal subsidies en formulieren waar je eerst een cursus voor nodig hebt. Help die rekening nu gewoon omlaag, en maak isoleren/warmtepomp pas echt aantrekkelijk zonder dat je maanden op een installateur en netaansluiting zit te wachten.

Dus we gaan weer “steunen” met belastinggeld dat eerst bij iedereen uit de portemonnee is gehaald, en dan mag je blij zijn als je er na 8 weken iets van terugziet?? Waarom niet gewoon keihard die winsten van energiebedrijven en handelaren afromen en direct terug op de rekening zetten, i.p.v. weer een rondpompcircus waar de middenklasse net buiten de boot valt?? En dan moet het óók nog “duurzaam versnellen” terwijl het net hier al kraakt en je ’s avonds je wasmachine niet eens durft aan te zetten… en dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

Leuk dat “duurzaam versnellen”, maar als dit steunpakket weer vooral op kWh’s en kubieke meters gaat zitten mis je de olifant: huurders en mensen in tochtwoningen kunnen niet eens isoleren, en dan subsidieer je feitelijk energieverspilling terwijl biodiversiteit en luchtkwaliteit de rekening blijven betalen. Maak het dan tenminste zo dat corporaties/VvE’s verplicht en razendsnel aan de schil moeten werken en dat netbeheerders écht voorrang geven aan warmtenetten/elektrificatie, anders is het maandag weer een persmomentje en over 6 maanden dezelfde paniek...

De vraag is vooral: komt dit steunpakket met harde voorwaarden of wordt het weer “gratis geld” zonder tegenprestatie. Als je compenseert maar tegelijk verplicht tot isolatiemaatregelen (bijv. via verhuurder/corporatie) en je zet dat juridisch strak neer, dan heb je effect; anders krijg je een claims- en bezwaarcarrousel zodra mensen zich ongelijk behandeld voelen. En vergeet de contractkant niet: wie nu investeert in warmtepomp/zon op basis van tijdelijke regels en die worden volgend jaar omgegooid, dan heb je de facto weer een vertrouwens- en nadeelcompensatieprobleem.

Weer zo’n “twee vliegen”-verhaal, maar ondertussen gaat er straks gewoon €2-3 miljard de lucht in via een generieke korting en blijft de structurele ellende: netbeheerder die 18 maanden wachttijd meldt en installateurs die €12.000 vragen voor een warmtepomp omdat iedereen tegelijk moet. Als je echt wil versnellen, maak dan 1 simpele regel: steun alleen als je verbruik omlaag gaat (isolatie/regeling) en stop met die cadeautjes per kuub/kWh, dat is subsidie op verspilling.

Als dit pakket niet óók de industrie meeneemt is het weer klassiek: huishoudens “bewust laten kiezen” terwijl datacenters, chemie en fossiele grootverbruikers kortingjes en uitzonderingen blijven stapelen — oh ja want banen. Maak steun automatisch en sociaal, maar koppel ’m aan het schrappen van fossiele subsidies en een keiharde heffing op overwinsten, anders betaal je met publiek geld gewoon de markt zijn rotzooi af. En huurders? Geef ze een recht op isolatie/warmte, niet nóg een foldertje met tips.

Feit is dat energiearmoede niet alleen een rekenprobleem is, je ziet mensen in een koud huis letterlijk vaker met benauwdheid, longklachten en stress op het spreekuur, zeker bij kinderen en ouderen. Als dat steunpakket weer vooral per kWh gaat compenseren, hou je die tochtwoningen in stand en betaal je straks dubbel via zorgkosten. Geef desnoods automatisch geld, maar koppel het aan snelle fixjes die wél meteen kunnen, kierdichting, radiatorfolie, fatsoenlijke ventilatie, en regel dat huurders niet afhankelijk zijn van een trage verhuurder.

Kijk, “steun + transitie” klinkt mooi, maar het is gewoon weer zo’n constructie waar consultants en grote spelers als eerste aan de kassa staan en de gewone man mag formulieren invullen… Ik heb in de zorg gezien hoe dat gaat: geld wordt “geoormerkt”, verdwijnt in tussenlagen en niemand is verantwoordelijk als het niet werkt!!! En ondertussen blijft die energiebelasting en btw gewoon lekker hoog, want Den Haag wil én sturen én innen, net als toen met corona: eerst paniek, dan regels, en daarna een persmomentje dat alles “onder controle” is.

In mijn tijd bij de KLM leer je één ding: als je de vraag niet temt, kun je aan de aanbodkant blijven bijbouwen tot je een ons weegt, en dat geldt hier ook: zo’n steunpakket moet niet alleen “compensatie” zijn maar gewoon een harde prikkel om minder te verbruiken, anders subsidieer je vooral het aanlaten van die oude CV en het openzetten van ramen. En iedereen roept warmtepomp/net/isolatie (allemaal prima), maar niemand durft te zeggen dat we ook met z’n allen naar dynamische tarieven en echte piekboetes moeten, want zolang 18:00 dezelfde prijs is als 03:00 blijft het net kraak- en piepwerk en mag de rest weer bijlappen. Maak het simpel: basisverbruik betaalbaar, alles daarboven fors duurder, dan gaan mensen vanzelf schuiven en besparen zonder weer 14 loketten en een “energiecoach” die 120 euro per uur kost.

Ik zie het elke dag: mensen komen hier binnen met stressklachten omdat ze ’s nachts wakker liggen van die energierekening, en dan wordt het thuis nóg kouder gezet met alle ellende van dien. Als je dan “steun” doet, maak het alsjeblieft automatisch en voorspelbaar, niet weer zo’n aanvraagcircus waar juist de kwetsbaarste mensen op vastlopen. En investeer in net/isolatie is prima, maar kap eens met telkens regels omgooien, niemand durft nog wat te doen.