Syriërs vieren veroordeling Assad, maar Poetin weigert uitlevering

Welk “internationaal tribunaal” is dit precies eigenlijk—ICC, ad-hoc VN-tribunaal, of iets door een club landen opgetuigd? En waar draait die 20 jaar op: welke concrete aanklachten/bewijsstukken, welke command responsibility-lijn, en is het vonnis al onherroepelijk of kan hij nog in beroep? Poetin roept “Russische wetgeving” maar Rusland levert sowieso bijna nooit uit; waarom doet iedereen alsof extra sancties ineens een doorbraak gaan forceren, bron dat dat ooit werkte? Idlib viert terecht, maar zonder arrestatiebevel dat ook echt gehandhaafd wordt blijft het vooral symboliek toch?

Mooi voor die mensen in Idlib, echt, maar dit is precies waarom slachtoffers zo vaak afhaken: je krijgt “gerechtigheid” op papier terwijl de dader lekker thee drinkt in Moskou. Ik zie hier Syriërs die al jaren met trauma en verlies lopen en dan moeten ze wéér uitleggen dat het niet om wraak gaat maar om erkenning, en ondertussen schermt Poetin met wetjes alsof hij niet gewoon een oorlogsmisdadiger beschermt. En wij maar doen alsof sancties hem ineens een geweten geven… kom op zeg.

Iedereen focust op “Poetin weigert” maar de echte bottleneck is: zonder VN-Veiligheidsraad of een staat die ’m oppakt blijft zo’n tribunaal vooral een juridisch eilandje. EU kan nog wel wat meer dan sancties roepen: bevroren Russische tegoeden/visarestricties op de kring rond Assad, en vooral zorgen dat Syriërs die hier zitten wél toegang krijgen tot dossiers, getuigenbescherming en civiele claims, anders is het alleen een headline. En dat “Russische wetgeving” argument is gewoon window dressing: als het Kremlin morgen wil, ligt hij overmorgen in een vliegtuig, punt.

Dat feest in Idlib snap ik heel goed, want zo’n vonnis is óók een soort publieke erkenning: jullie verhaal is waar, jullie pijn telt. Maar enerzijds is “internationaal recht” mooi op papier, anderzijds is het in de praktijk gewoon machtspolitiek met een toga eroverheen: Rusland gebruikt Assad als pion/verzekering, en die lever je niet uit tenzij je er iets groots voor terugkrijgt. En wat ik mis in dit soort stukken: als hij veilig in Moskou blijft, gaat het echte gevecht verschuiven naar geld en netwerken—bezit, bedrijven, familie, tussenpersonen—dáár kun je soms wél druk zetten, veel stiller maar effectiever. Symboliek is niet niks, maar zonder die follow-the-money kant wordt dit weer zo’n moment dat slachtoffers mogen juichen en daarna opnieuw moeten wachten, wachten.

Dat “20 jaar” klinkt voor veel Syriërs ook gewoon als een fooi als je het afzet tegen honderdduizenden doden en jaren marteling/chemische aanvallen, dus ik ben benieuwd of dit tribunal vooral op een paar goed te bewijzen dossiers heeft ingezet i.p.v. het hele systeem van staatsterreur. En zelfs als Rusland niet uitlevert: zo’n veroordeling kan wél reizen/financiën van zijn kliek keihard raken, want banken en landen worden ineens allergisch voor iedereen die aan hem hangt. Vraag is dan: gaan EU/VS echt doorpakken met beslag en civiele claims, of blijft het bij “extra sancties” die vooral op papier stoer zijn??

Weer zo’n tribunaal met 20 jaar cel en dan verbaasd doen dat Rusland niet uitlevert… alsof Poetin ineens moreel wakker wordt van “extra sancties”. Zet dan gewoon een prijskaartje op z’n kop: elke Russische diplomaat hier €50.000 extra heffing/jaar aan beveiliging en rompslomp, en die rekening doorsturen naar Brussel, kijken hoe snel men wél creatief wordt. En ondertussen kost zo’n heel proces makkelijk tientallen miljoenen aan juristen en vertalers, maar zonder handhaving is het vooral papier schuiven voor de bühne.