Steeds meer aanbiedingen in supermarkt, maar dat is niet per se goed voor jou

Die 1+1-acties zijn vooral handig als je een gezin van twaalf hebt of een kelder vol voorraad. Anders koop je vaak gewoon meer dan je nodig hebt, en weggooien is pas echt duur — financieel én voor het milieu. En ondertussen wordt de “normale” prijs steeds meer een soort decorstuk in de winkel.

Het echte probleem is dat aanbiedingen vooral werken bij mensen die weinig tijd hebben om prijzen per kilo te vergelijken. De supermarkt heeft alle data, jij staat met honger tussen de schappen; dat is geen eerlijke wedstrijd maar gewoon gedragssturing met een kortingssticker.

Aanbiedingen zijn niet alleen een truc van de supermarkt; fabrikanten betalen er ook voor en gebruiken ze om nieuwe of overgeproduceerde producten door het schap te duwen. Daardoor kan een winkelmandje met korting alsnog duurder uitvallen dan gewoon een weekmenu maken en alleen kopen wat je nodig hebt. En die “van-voorprijs” zegt vaak vooral iets over de marketingkalender, niet over de werkelijke waarde.

Wat ook meespeelt: aanbiedingen maken prijzen voor consumenten steeds moeilijker te volgen. Als hetzelfde pak koffie de ene week €6,99 kost, daarna 1+1 gratis is en vervolgens “van €8,49 voor €5,99”, weet je nauwelijks nog wat een normale prijs is. Dat maakt vergelijken op termijn juist lastiger, terwijl de wettelijke eenheidsprijs per kilo of liter vaak ergens klein onderaan staat. Misschien moeten supermarkten die prijs veel prominenter tonen dan de schreeuwerige korting?

Het grootste voordeel zit vaak niet bij de klant maar bij de supermarkt: aanbiedingen sturen je naar het huismerk, een grotere verpakking of een extra bezoekmoment. Wie vooraf een weekmenu maakt en prijzen per kilo vergelijkt, houdt meer over dan wie achter elke knalgele sticker aanloopt. Simpel, maar blijkbaar geen goed businessmodel voor de winkel.

Die aanbiedingen raken ook mensen die helemaal geen voorraadkast of auto hebben: wie klein woont of van weekgeld leeft, kan vaak niet profiteren van grootverpakkingen. Daarentegen zou een vaste, eerlijke basisprijs voor gewone boodschappen meer rust geven dan elke week een nieuwe prijzenslag met ingewikkelde voorwaarden.

Bij aanbiedingen wordt ook vaak vergeten dat de prijs voor de winkelier niet altijd lager is; extra voorraad, vakken vullen en retouren kosten ook geld. Aan de andere kant blijft het voor klanten lastig om te zien of je echt voordeel hebt, zeker als de gewone prijs steeds verandert.

Die voortdurende aanbiedingen maken vooral plannen lastig: vandaag sla je in, morgen is het weer een andere prijs en volgende week betaal je de hoofdprijs. Een vaste lage prijs zou een stuk eerlijker zijn, dan hoef je niet als een marktkoopman door de winkel te rekenen.

Weer worden aanbiedingen als consumentenservice verkocht, terwijl de supermarkt vooral zijn voorraad en schapruimte probeert te sturen. Bij 29,1% van de omzet gaat het al om promoties; op een boodschappenrekening van €150 is dat bijna €44 waar je dus voortdurend moet uitzoeken of het echt goedkoper is. Dat is geen korting meer, dat is een tweede prijssysteem met extra rekenwerk voor de klant.

Een aanbieding kan ook gewoon helpen om de weekboodschappen betaalbaar te houden, zeker bij melk, boter en wasmiddel. Alleen moet je wel oppassen dat je niet gaat kopen omdat het goedkoop lijkt; zuinig omgaan met wat je gekregen hebt is nog altijd beter dan een volle kliko.

Een punt dat vaak ontbreekt: acties drukken ook de prijs bij de boer verder onder druk. De supermarkt verkoopt tijdelijk goedkoper, maar verwacht wel dezelfde levering en kwaliteit; dat verschil wordt lang niet altijd eerlijk verdeeld. Voor de klant lijkt het voordeel mooi, maar een gezonde voedselketen kan niet draaien op elke week een prijsoorlog.

Kijk, die aanbiedingen zijn ook een manier om vraag kunstmatig vooruit te trekken. Als iedereen tegelijk drie pakken koffie inslaat, lijkt de omzet prima terwijl volgende week de schappen leeglopen en de “normale” prijs weer omhoog kan; slim voor de retailer, niet per se bullish voor je huishoudbudget.