‘Sneaky’ belastingverho­ging raakt lage en midden­inkomens hardst, rijken worden gespaard

Men vergeet gemakkelijk dat “sneaky” in Den Haag meestal betekent: schuiven met schijven, drempels en heffingskortingen zodat het niet als tariefverhoging in beeld komt. De lage en middeninkomens merken het meteen aan de kassa en de energierekening, terwijl vermogenden weer een route via boxen, BV’tjes en uitzonderingen hebben. En dan maar verbaasd kijken dat mensen het idee krijgen dat werken voor de staat is en bezit voor jezelf… ja ja.

“sneaky” is niet eens het ergste, het is dat je het pas merkt als mensen bij ons aankloppen omdat ze weer 40 euro tekort komen voor schoolspullen of eigen risico en dan schaamtevol gaan lenen bij familie. Rijken voelen zo’n schuifje niet, die hebben buffer en adviseur, maar die werkende alleenstaande moeder die nét boven alle toeslaggrenzen zit krijgt gewoon de volle klap en mag het uitzoeken. en dan verbaast den haag zich straks weer dat de voedselbank drukker is dan de bibliotheek...

“sneaky” is ook gewoon bewust: je knijpt de loonbelasting/accijnzen/BTW wat aan en noemt het “hervormen”, terwijl vermogen nog steeds mag chillen met lage effectieve tarieven en allerlei loopholes — oh ja want kapitaal is blijkbaar heilig en arbeid is de pinautomaat. En dan krijg je weer dat moralistische gezeur over “hardwerkende Nederlander” terwijl diezelfde hardwerker via huur, zorgpremie en boodschappen al drie keer per maand wordt leeggetrokken, nice.

Wat vaak “sneaky” voelt is gewoon niet-indexeren: schijven, heffingskortingen en toeslaggrenzen die minder hard meestijgen dan lonen en prijzen, en hoppa je betaalt meer zonder dat er een tarief omhoog gaat. In 2022-2023 zag je dat extra hard door de inflatiepiek; als je dan nét boven een toeslaggrens komt is je marginale druk soms bizar hoog (meer dan 60% is geen uitzondering). Waarom wordt er dan niet standaard bij elk Belastingplan een tabelletje gezet met koopkrachteffecten per deciel én marginale druk rond die grenzen, zodat je ziet wie de rekening krijgt??

Wat hier steeds onder blijft liggen: “sneaky” is ook dat we belasting steeds meer via dingen doen waar je niet onderuit kan (BTW, accijns, vaste premies), en dat is per definitie regressief. Enerzijds roepen politici dan dat “iedereen bijdraagt”, anderzijds is het gewoon een systeem dat mensen zonder vermogen dwingt om hun hele inkomen meteen weer uit te geven en dáár pak je ze op. En dan verbaast men zich dat het vertrouwen in de overheid wegzakt: als je de rekening verstopt in kassabonnen en premies voelt het als een trucje, niet als democratische keuze. Misschien eens ophouden met doen alsof “arbeid belonen” kan terwijl je consumptie en vaste lasten jaar na jaar zwaarder maakt... dat rijmt gewoon niet.

“sneaky” is ook dat dit soort belastingtrucs meteen doorwerken in huren en prijzen: verhuurders en bedrijven gooien het doodleuk door naar de consument, terwijl loon amper mee beweegt — dus je betaalt twee keer. en ondertussen blijven dividend, buybacks en vastgoedwinsten basically untouchable, oh ja want “de markt” moet beschermd worden.

Ik zeg het al jaren: ze verhogen niet alleen belasting, ze verhogen ook de boetes en de “administratiekosten” en zetten alles op automatische incasso, en als jij 1x een dag te laat bent lig je meteen onder de wals van CJIB/Belastingdienst. Rijken hebben een fiscalist en een buffer, maar de gewone man krijgt aanmaningen, incassokosten en stress erbij, en dat heet dan “beleid”... ik was zelf ook zo en dacht: ach, dat is eerlijk geregeld, tot je ziet hoe genadeloos het systeem is voor mensen zonder marge!!!

Ik zie het elke dag in het ziekenhuis: mensen stellen zorg uit omdat eigen risico, parkeerkosten en die “kleine” rekeningen zich opstapelen, en dan komen ze pas als het echt mis is. En dan mag de politiek weer roepen dat de zorg zo duur is… ja gek hè, als je de rekening steeds bij dezelfde groep neerlegt en preventie kapot bezuinigt. Rijken kopen zich wel vrij met een polisje en een adviseur, de rest staat met schaamrood bij de balie.

Die “sneaky” zit ’m ook in de uitvoering: ze maken het systeem expres zo complex dat alleen mensen met tijd/geld (adviseur, BV, fiscalist) de optimalisaties vinden, en de rest betaalt default-max omdat niemand na z’n werk nog 40 pagina’s toelichting gaat debuggen. simpel: complexiteit is óók een belasting, en die is 100% regressief.