SER wil Oekraïners beter begeleiden naar werk dat past bij hun opleiding: ‘We laten kansen lopen’

Opleiding laten aansluiten op werk is prima, maar begin met de basis: taal, diploma’s verifiëren en werkgevers die gewoon marktconform betalen. Anders noemen we goedkope onderbenutting ineens “begeleiding”. simp el: meet hoeveel mensen binnen een jaar passend werk vinden, niet hoeveel trajecten er zijn gestart.

Veel Oekraïners hebben al jaren ervaring en diploma’s, maar lopen hier vast op dure erkenningsprocedures en werkgevers die liever iemand voor minimumloon houden; daar moet de overheid eerst eens wat aan doen, klaar

Het idee is op zichzelf verstandig, maar gemeenten tot loket voor álles maken is vragen om versnippering en willekeur; de ene gemeente heeft een goed netwerk, de andere nauwelijks capaciteit. Bovendien moet er ook rekening worden gehouden met terugkeer: iemand die hier mogelijk tijdelijk verblijft, heeft weinig aan een jarenlang Nederlands traject dat nergens op aansluit. Maak daarom diploma’s en ervaring landelijk inzichtelijk en laat werkgevers, gemeenten en Oekraïense werknemers vervolgens kiezen voor een realistisch pad.

Het voorbeeld van Meierijstad klinkt mooi, maar 80 procent “aan het werk” zegt nog niks over passend werk, loon of contractduur. Even rekenen: iemand met een technisch diploma die vakken vult telt daar net zo hard mee als een ingenieur bij TenneT. Zonder die uitsplitsing is het vooral een succespercentage met een glimmend jasje.

Weer een extra wettelijke taak voor gemeenten, terwijl die nu al opvang, zorg, onderwijs en jeugdzorg moeten regelen met losse potjes en tijdelijke subsidies. Geef eerst één landelijke erkenningsprocedure en een budget per deelnemer, anders kost elk traject straks €10.000 aan overleg en blijft de Oekraïense vakman gewoon op minimumloon zitten.

Er wordt veel gepraat over diploma’s en banen, maar bijna niemand over opvanglocaties waar mensen maandenlang zitten te wachten zonder rust, privacy of duidelijkheid over morgen. Dat sloopt motivatie ook. Ik zie dagelijks dat iemand pas echt stappen zet als er één vast aanspreekpunt is dat niet na drie maanden weer verdwijnt, en als er naast werk ook aandacht is voor trauma en kinderopvang. Anders zetten we vooral vinkjes terwijl mensen vast blijven zitten.

Mooi plan, maar wie gaat die werkgever controleren? Op papier passend werk, in de praktijk drie maanden proeftijd en daarna eruit om de volgende goedkope kracht te pakken. Daar hebben we in de bouw al genoeg ervaring mee... plan is niks waard zonder toezicht.