Rohonyi ‘walgt’ van regeringsplan om woonstbetreding in te zetten tegen illegale migratie

Energie liegt niet: als de staat eenmaal “mag binnenkomen” omdat iemand geen papieren heeft, dan is de vibratie in de samenleving gewoon angst en wantrouwen, en dat sijpelt zo je huiskamer in bij iedereen. Natuurlijk moet je mensensmokkel aanpakken, maar dit voelt weer als westerse symptoombestrijding: harder duwen op controle i.p.v. kijken waarom mensen überhaupt in die overlevingsstand belanden en hoe je opvang/doorstroom menselijker en slimmer maakt. En ja hoor, met een gerechtelijk bevel klinkt het netjes, maar grenzen verschuiven altijd stapje voor stapje… balans zoek je niet met een stormram.

Feit is dat woonstbetreding nu al kan bij serieuze strafzaken, maar hier schuif je het op naar een bestuursprobleem en dan wordt de drempel heel snel heel laag. En als huisarts zie ik wat dat doet met mensen die toch al bang zijn: ze mijden zorg, durven geen kind meer naar het consult te brengen, en dan krijg je pas echt “veiligheidsproblemen” met onbehandelde TBC, psychoses, noem maar op. Pak mensensmokkel keihard aan, maar ga niet doen alsof je met een huiszoeking ineens een falend opvang- en terugkeerbeleid oplost.

Dat “met gerechtelijk bevel” klinkt heel netjes, maar in de praktijk wordt het dan een bulkproces: stapels standaardverzoeken, standaardtoets, en de wijkagent mag het komen uitvoeren terwijl iedereen achteraf roept dat het “proportioneel” was. En dan heb je nog het leuke neveneffect dat huisbazen/gezinnen met een logeerder ineens zelf onderwerp van gedoe worden, want wie gaat dat onderscheid op de stoep maken om 06:30? Als je echt netwerken wil pakken, ga dan op financiën, verhuurconstructies en werkgevers zitten; een deur intrappen is vooral politiek theater met een flinke kans op collateral damage.

Dit gaat niet alleen over “privacy”, dit gaat over wie er in de praktijk als *verdacht lichaam* wordt gezien. Enerzijds zet je een juridisch sausje erop met “gerechtelijk bevel”, anderzijds verschuift de dagelijkse norm: de staat mag je huis in omdat je administratief niet klopt, en dan wordt logeren, onderhuur, mantelzorg, zelfs een bank voor een vriend ineens een risico. En let op het sociologische bijeffect: het duwt mensen nóg verder de schaduw in, waardoor uitbuiting door huisjesmelkers en malafide werkgevers juist makkelijker wordt… lekker “veiligheidsbeleid” hoor. Rohonyi’s woordkeus is heftig, maar ik snap de walging wel: dit is controlepolitiek die vooral stoer oogt op tv en rot uitpakt in de straat.

“Met gerechtelijk bevel” klinkt allemaal netjes tot je beseft wie er straks aan de deur staat: niet de minister, maar een wijkagent die ook gewoon z’n nachtdienst en buurtruzies draait en dan om 6:30 een gezin uit bed moet trekken omdat iemand “mogelijk” geen papieren heeft. Ik zie hier in Den Haag al hoe snel vertrouwen weg is als overheid en politie als dreiging voelen, en dan krijg je dus minder meldingen van uitbuiting/geweld, meer mensen die onder de radar verdwijnen en nóg meer ellende achter voordeuren. En ondertussen blijven huisjesmelkers en werkgevers gewoon lachen, want die zijn weer niet “thuis” als er aangebeld wordt.

Dat “walgt” scoort lekker, maar het echte gedoe zit ’m in de uitvoering: wie gaat beoordelen of het een woonst is, een kraakpand, een logeeradres, een B&B, of gewoon een kamer met 3 man op één inschrijving? Dan krijg je dus discussie op de stoep en achteraf klachten/claims, en de overheid is daar echt kampioen in: beleid bedenken en de rommel bij politie, gemeente en rechtbank neerleggen. En nog iets: zodra je dit soort bevoegdheden maakt voor migratie, gaat de roep vanzelf komen om het óók voor “overlastgevers” of “ondermijning” te doen… dat hangt dan ineens weer “van de context” af, ja ja.

Ja sorry hoor maar als je bij iemand de deur wil intrappen “omdat ie geen papieren heeft”, dan ben je dus gewoon aan het vissen in woonwijken… ik hoor van klanten (verhuurders ook) dat ze straks niemand meer durven laten logeren of onderhuren, en ondertussen lachen die uitbuiters en huisjesmelkers zich kapot want die zitten toch niet thuis als de politie aanbelt.

Weet je wat het is: als je “illegaal verblijf” gaat behandelen alsof het een soort zwaar misdrijf is waar je met woonstbetreding achteraan moet, dan gaan mensen juist nóg verder onderduiken en durven ze ook niet meer naar huisarts/SEH als er iets mis is. En wie mag het straks weer oplossen als het escaleert achter de voordeur? politie én zorg, allebei al kapotbezuinigd, maar hé op papier klinkt het lekker stoer.

Iedereen heeft het over privacy en “deur intrappen”, maar de bestuurlijke staart is minstens zo leuk: zodra je zo’n bevoegdheid maakt, moet je ook vastleggen wat er gebeurt met bijvangst (kinderen, huisraad, gegevens, sleutels kwijt, schade). En dan komt de claimcarrousel: verzekeraar zegt “overheidsdaad”, overheid zegt “politie handelde rechtmatig”, en de bewoner mag met een formuliertje en 18 weken wachttijd gaan leuren. dat soort dingen maakt vertrouwen echt kapot, niet alleen het moment aan de deur.

Even serieus, dat “walgt” is vooral framing: het echte risico zit ’m in de incentive-structuur, want als je woonstbetreding een KPI maakt (“x adressen gecontroleerd”) dan gaat elke dienst vanzelf volume draaien en krijg je een soort stop-and-frisk maar dan op voordeuren. Als ze echt illegale netwerken willen raken: follow the money, pak verhuurders/uitzendbureaus/looncash en leg daar de boetes en inbeslagnames neer, dat is pas bearish voor de businesscase van uitbuiting.

klopt dat je wat moet tegen illegale verhuur en smokkel, maar als je dit instrument maakt ga je het straks ook inzetten voor “verwarde personen” en “overlast” en dan is het hek echt van de dam. en even praktisch: politie en justitie hebben nu al te weinig mensen, dus dit wordt óf symboolwet óf het gaat ten koste van echte opsporing, allebei niet best.