PRO wil wet wijzigen voor eerlijke reiskostenvergoeding

Ja jong, da is toch niet meer dan normaal: als ge in de thuiszorg de hele dag rijdt voor anderen, moet ge nie zelf nog geld toeleggen op benzine en onderhoud. Maak het dan wel simpel en controleerbaar, anders krijgen we weer zo’n papierwinkel waar alleen de boekhouder beter van wordt.

Feit is ook: die 25 cent is een fiscale grens, geen echte kostendekking, met huidige benzineprijzen, onderhoud en verzekering zit je voor veel auto’s gewoon hoger. In de thuiszorg zie ik collega’s die ritjes gaan schrappen of gehaast rijden omdat het anders “niet uit kan”, en dat is slecht voor patiënt én werknemer. Maak het dan wel slim: koppel het aan afstand of OV-optie, anders stimuleer je onnodig veel autokilometers.

Ik zie het elke dag: mensen in de thuiszorg/kringverpleging nemen expres een “domme” route of parkeren ergens verderop omdat de planner anders zegt dat het niet past in de tijd, en dan betaal je én benzine én boetes zelf. En ondertussen roepen managers dat je vooral duurzaam moet doen, maar OV is hier in Groningen buiten de stad na 19:00 gewoon een sprookje. 25 cent is prima als ondergrens, maar regel dan ook meteen dat reistijd tussen cliënten niet als “eigen tijd” wordt weggemoffeld, dáár lekt het pas echt.

Die “verpleegkundige mist €360” klopt al niet lekker: 40 km per dag is meestal 80 km retour, keer pak ’m beet 220 werkdagen is 17.600 km, en dan is 1 cent verschil al €176. Dus of ze rekenen enkel heen, of met halve dagen, of het is gewoon PR-rekenen. En leuk die 25 cent in de wet, maar dan gaan werkgevers het gewoon uit het loonbudget trekken of roosters “slimmer” plannen zodat jij meer kilometers maakt voor hetzelfde geld. als je echt eerlijk wil doen: zet er dan ook bij dat het niet verrekend mag worden met loon/trede, anders is het weer vestzak-broekzak met een strik erom.

ach prima plan hoor, maar als je het in de wet gooit gaan sommige bazen meteen “dan neem je toch je eigen fiets/scooter” roepen, dus zet er gelijk bij: werkgever regelt vervoer of betaalt, punt klaar anders weer geouwehoer in de planning

Volledige vergoeding in de wet klinkt leuk, maar dan gaan zorginstellingen gewoon minder cliënten per route plannen of meer zzp’ers inhuren en ben jij alsnog de klos. Beter: maak het transparant per CAO en laat werkgevers gewoon poolauto’s/OV-abonnementen regelen waar het kan, de markt bepaalt echt wel wat nodig is om mensen te houden.

Die 25 cent “belastingvrij” is fiscaal beleid, geen arbeidsrecht, en als je ’t in de minimumloonwet gaat hangen krijg je weer rare prikkels: werkgevers die mensen net over de grens laten wonen/werken of routes oprekken omdat het ineens een wettelijk recht per km is. Beter was: verplicht óf vervoer regelen (poolauto/OV/lease) óf kostendekkend vergoeden op basis van objectieve norm (ANWB/TCO), en dan meteen handhaafbaar maken via loonstrook/inspectie, anders wordt het weer cao-jungle. En ja, voordat iemand “Brussel!” gilt: dit is gewoon NL-keuze, EU doet hier vooral iets met transparantie/arbeidsmobiliteit, niet met jouw kilometerstaatje.

25 cent als ondergrens is netjes, echter in de thuiszorg gaat het niet alleen om woon-werk maar vooral om die kilometers tussen cliënten en het gedoe met parkeren/boetes, en daar wordt nu veel te makkelijk overheen gewalst. Maak het dan meteen zo dat de werkgever óf vervoer regelt (poolauto/OV) óf gewoon per route automatisch vergoedt zonder gepruts met losse declaraties, daarentegen moet je wel oppassen dat kleine zorgaanbieders niet omvallen en de rekening weer bij de cliënt belandt.

In mijn tijd bij de KLM had je óf een standplaats en dan wist je waar je aan toe was, óf je werd “verplaatst” en dan hoorde daar gewoon een fatsoenlijke regeling bij, punt. Maar dat gedoe nu met 25 cent per km als wettelijk recht gaat weer precies hetzelfde worden als met al die toeslagen: werkgevers die het administratief dichttimmeren, mensen die elke kilometer moeten bewijzen, en aan het eind van de rit gaat het gewoon uit het loon of uit de uren, want geld groeit ook in de zorg niet aan de bomen. Als je echt eerlijk wil zijn, maak dan één simpele norm: dienstkilometers (tussen cliënten, inclusief parkeren) volledig vergoeden en woon-werk alleen als je geen redelijk OV-alternatief hebt, anders krijg je straks een land vol extra autokilometers en nóg meer papierwerk.

Ach ja, als ze dit gaan regelen moeten ze ook ff kijken naar die onbetaalde “even naar de cliënt toe” tijd: in de thuiszorg sta je soms 10 min te zoeken naar een parkeerplek en daarna nog door de regen te lopen, en dat is dan ineens je eigen tijd maar wél met slijtage aan je lijf. Reiskosten is prima, maar zonder reistijd goed vergoeden blijf je mensen kwijt.

25 cent per km in de minimumloonwet klinkt stoer, maar juridisch wordt het meteen een handhavingsdrama: wie controleert die kilometers, wat is “woon-werk” bij flexlocaties en wat doe je met mensen die noodgedwongen dichterbij gaan wonen en ineens “pech” hebben? Ten eerste moet je dit gewoon als looncomponent op de loonstrook verplicht transparant maken (standaard rubriek, standaard bewijs), ten tweede meteen boetes/inspectie eraan knopen, anders wordt het weer declaratie-gezeik en “we betalen het wel maar pas na 6 maanden” trucs, maar ok PRO zal wel denken dat werkgevers vanzelf lief worden.

25 cent is leuk als ondergrens, maar laten we niet doen alsof “de markt” dit ooit netjes oplost: zorginstellingen krijgen krappe tarieven, managers drukken dat gewoon door naar de werkvloer — en dan mag jij je eigen auto als productiemiddel inzetten, echt bizar. maak het verplicht én handhaafbaar via loonstrook/inspectie, en gooi er meteen bij dat het niet uit je loonruimte/trede mag worden geknipt, anders is het weer een mooie PR-sticker op dezelfde uitbuiting.

Ach allemaal leuk met “volledig vergoeden”, maar als de Inspectie niet gewoon kan checken op de loonstrook en boetes uitdelen blijven die zorgmeiden alsnog zitten met bonnetjes, omrijkilometers en gezeik van planners die doen alsof je kan teleporteren

het probleem is dat je met zo’n wettelijk km-tarief weer een declaratie-infrastructuur optuigt waar de eerlijke mensen braaf alles invullen en de rest “creatief” gaat afronden, en de Arbeidsinspectie kan dat op schaal toch niet controleren. de oplossing is: verplicht werkgevers om óf vervoer te regelen (poolauto/OV/lease) óf woon-werk + dienstkilometers automatisch te vergoeden op basis van objectieve route-data (planner/rooster + postcode), dan haal je de rommel eruit en hou je nog wat draagvlak over.