Private beleggingen door pensioenfondsen en verzekeraars niet zonder risico's

Private markets zijn leuk tot je erachter komt dat “dagelijkse waarde” vaak gewoon een modelletje is met aannames en een manager die z’n eigen huiswerk nakijkt. En dan doen we verbaasd als DNB zegt dat instellingen soms niet snappen wat ze kopen… tja, als je illiquide spul stapelt om rendement te “halen” maar tegelijk belooft dat iedereen altijd kan switchen/uitkeren, dan heb je gewoon een mismatch. Benieuwd hoeveel fondsen echt stress-tests doen op gating, herwaarderingen en exit-rampscenario’s, of dat het weer vooral mooie decks en een ESG-sausje is.

ach ja private meuk is prima tot het misgaat, maar wie checkt ff de kosten en die vage consultants die eraan verdienen, want uiteindelijk is het weer de deelnemer die de rekening pakt als het “complex” blijkt te zijn

Joa als horeca-man zie ik ’t zo: zolang je elke dag je voorraad kunt tellen is ’t overzichtelijk, maar bij private spul krijg je pas maanden later te horen wat ’t “waard” was… en ondertussen moet je wél pensioenen uitkeren alsof het cash is. DNB mag van mij vooral eisen dat fondsen een dikke buffer aan echt liquide geld houden en niet alles wegzetten in sjöne projecten waar je alleen via een PowerPoint bij kunt.

Typisch dat ze het nu “complex” noemen, terwijl het echte probleem gewoon de rekening is: private fondsen rekenen rustig 1,5-2% beheer plus 20% performance fee, op een pot van €10 miljard is dat al gauw €150-200 miljoen per jaar weg voordat er één euro pensioen is uitgekeerd. En dan maar verbaasd doen dat niemand precies snapt wat er gekocht is… ja hallo, als je waardering uit een spreadsheet van de manager komt en je zit 7-10 jaar vast, dan is controle vooral een vinkje voor de audit en klaar. DNB mag wat mij betreft eens verplichten dat ALLE kosten en kickbacks per deelnemer in euro’s op het UPO komen, dan is het gezeur meteen afgelopen.

klopt dat “private” niet per se fout is, maar bij ons op het werk zie je al met simpele contracten hoe snel mensen iets tekenen zonder de kleine letters te snappen, laat staan bij dit soort fondsen. doe dan tenminste gewoon een limiet: niet meer dan x% in dat spul en als je het niet in normale mensentaal aan deelnemers kunt uitleggen, dan moet je het ook niet kopen.

Het “snappen niet wat ze kopen” is ook gewoon incentive-design: bestuurders krijgen nul straf als ze in een mooi private fund stappen, maar wél gezeik als ze een jaar underperformen op beursspul, dus iedereen kiest de gladde *smoothed returns* UI en hoopt dat de echte volatility pas na hun termijn crasht. DNB kan nog 100 pdf’s schrijven, maar zolang deelnemers geen realtime inzicht krijgen in lock-ups/covenants/fee-structuur per fonds is het gewoon een bug in het systeem.

Vanuit het buitenland gezien is dit gewoon “we moeten rendement” omdat NL zichzelf een dure verzorgingsstaat + vergrijzing heeft aangesmeerd, en dan gaan pensioenclubs opeens doen alsof ze private equity/infra wel even kunnen doorgronden met een paar Excelletjes en een consultant. Hier in Thailand zie je hetzelfde trucje bij grote fondsen: als het goed gaat is het “professioneel beheer”, als het misgaat is het ineens “marktpech” en mag de deelnemer slikken. En DNB waarschuwt nu, maar waar waren ze toen die hele sector werd volgehangen met nieuwe regels en beloftes waardoor je bijna wel móet gaan rommelen buiten de beurs?

Het grappige is: “snappen wat je koopt” is hier maar de helft, de andere helft is dat private markten juist draaien op het idee dat je níét elke dag hoeft te weten wat het waard is, want anders was het gewoon beurs. We hebben een pensioenstelsel gebouwd dat deelnemers behandelt als app-gebruikers die kunnen switchen en vergelijken, maar stoppen het geld vervolgens in 10-jaar-dozen waar vertrouwen en governance het product zijn. Paradoxaal genoeg is het dus niet alleen een financieel risico maar een moreel: als niemand echt kan uitleggen waar de premie heen gaat, waarom zouden mensen dan nog geloven in solidariteit?

maar wacht ff: als pensioenfondsen en verzekeraars steeds meer in “private” gaan, wie beslist dat eigenlijk namens ons en waar kan ik gewoon zwart-op-wit zien WELKE projecten/bedrijven en welke landen/risico’s erbij horen?? En als het misgaat, krijgen we dan weer een nette brief met “lange termijn” terwijl de bestuurders gewoon doorrollen naar de volgende commissarisstoel, zonder persoonlijke aansprakelijkheid?? en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!