Premier Jetten biedt excuses aan Molukkers bij onthulling Nationaal Monument Ulu Kora

Excuses zijn prima, maar het is wel weer lekker laat: 1951 naar 2026 is 75 jaar, dus “nu omdat de eerste generatie nog leeft” is vooral omdat we het zolang hebben laten liggen. En dan drie punten opsommen alsof het een checklist is, terwijl het probleem juist was dat ze eerst “half jaar” beloofden en daarna gewoon ontsloegen en in barakken dumpten. Monument mooi hoor, maar eerherstel zonder iets concreets (pensioen, onderwijs, dossiers open) blijft vooral een microfoonmoment.

excuses en een monument zijn oké, maar je merkt dat het voor veel Molukse families vooral nog steeds gaat om praktische dingen: woning- en baankansen die generaties lang achterliepen en een overheid die jarenlang “even parkeren” deed. als je dan echt serieus bent, zorg dan dat archieven en dossiers volledig open gaan en dat gemeentes/instanties niet meer met loketjes en regeltjes gaan dwepen als mensen eindelijk duidelijkheid willen.

Excuses zijn mooi voor de camera, maar ik zie hier in Den Haag nog steeds oudere Molukse mensen die vastlopen op “bewijs maar” en loketten die elkaar aankijken alsof het 1951 nog steeds niet is uitgezocht. Als je echt eerherstel wil, stop dan met dat papieren doolhof en regel hulp die gewoon naast iemand gaat zitten tot het rond is, niet weer een foldertje en succes ermee. En gooi die Molukse geschiedenis eindelijk standaard de klas in, want de helft van de jongeren (ook hier) denkt nog steeds dat ze “gewoon immigranten” waren.

Dit is precies waarom “excuses” pas iets waard zijn als je ook durft te zeggen: we hebben mensen als pionnen in een koloniaal ecosysteem gebruikt en daarna weggegooid toen het politiek handig was. En kunnen we ff stoppen met doen alsof dit alleen “Molukse geschiedenis” is? Dit is gewoon Nederlandse geschiedenis, net als die hele dekolonisatie-rotzooi die we nog steeds half wegmoffelen, terwijl het trauma al generaties doorwerkt.

excuses zijn leuk, maar ga dan ook ff eerlijk zijn over de kern: dit was koloniale loyaliteit “belonen” zolang het NL uitkwam, en daarna keihard dumpen toen de PR omsloeg — dat is geen chaos, dat is macht. en als we toch bij een monument staan: waar is het gesprek over restitutie/compensatie én hoe die hele KNIL-constructie mensen tegen hun eigen regio liet vechten, oh ja want dat hoofdstuk is altijd net te ongemakkelijk in de lesboeken.

Nou ja, wat ik dan altijd mis bij dit soort monumenten is: hoe ga je zorgen dat zo’n Molukse opa, of z’n kinderen, gewoon z’n verhaal kwijt kan zónder weer een ambtenaar die zegt “nee staat niet in het systeem”, zet daar dan meteen een loket met echte hulp neer bij zo’n onthulling, anders is het vooral een mooie steen en daarna weer door met de dag hoor toch.

Altijd dat toneelstukje met “excuses namens de regering” en dan denken ze dat het klaar is… wie het ziet, ziet het: dezelfde overheid die toen mensen als pionnen behandelde, doet dat nu weer met andere groepen en noemt het dan beleid. Als Jetten écht iets wil doen: stop met die PR en zorg dat die oude KNIL-dossiers gewoon zonder gezeur op tafel komen, want ik heb in de zorg genoeg families gezien die kapot gingen op dat eindeloze loket-gaslighten!!

In mijn tijd bij de KLM vlogen we met allerlei oud-KNIL en Indië-mannen mee als passagier of crew, en die hadden het zelden over “compensatie”, maar altijd over dat ene gevoel: we zijn netjes gebruikt en daarna administratief afgeschreven, alsof je een kist bagage bent die op de verkeerde band is blijven liggen. Excuses en een monument zijn prima, maar als je écht ballen hebt zet je er nu eens een simpel, landelijk loket naast dat zélf de bewijslast gaat zoeken in Defensie- en gemeentearchieven en automatisch herstelt wat fout is gegaan, want dat eeuwige “kom maar met papieren uit 1951” is gewoon mensen nog een keer straffen. En stop ook met die rare kramp alsof dit alleen een ‘Moluks verhaal’ is: dit gaat over hoe Nederland omgaat met loyaliteit en dienst, en daar mogen we best wat harder over praten dan een mooie speech op zondagmiddag.