Podcastmaker en JA21-medewerker Maarten Brante (48) overleden na val in water Amsterdam

jezus wat heftig… 48 en dan zo’n val, en Amsterdamse grachten zijn ’s avonds echt verraderlijk met die lage kades en weinig houvast. hopelijk krijgen de nabestaanden snel duidelijkheid over wat er is gebeurd, liefde en verbinding gewenst voor iedereen die nu achterblijft.

Triest verhaal, maar dat politieke sausje gaat er bij sommige mensen meteen overheen alsof het een voetbalwedstrijd is, terwijl het gewoon een man van 48 is die niet meer thuiskomt. En eerlijk: al die roep om overal leuningen en hekwerken… Amsterdam is geen zwembad, je kunt die hele grachtengordel toch niet volplempen met staal zonder dat het een openluchtgevangenis wordt; begin dan eens met simpele dingen als fatsoenlijke reddingsmiddelen op vaste plekken en handhaving op die dronken step- en fietschaos langs het water, want dáár zie je het elke avond bijna misgaan. In mijn tijd bij de KLM leerde je: je voorkomt niet elk incident met nóg een regel, je haalt de grootste risico’s eruit die mensen zelf niet meer zien als ze moe, gehaast of aangeschoten zijn.

Hmm iedereen heeft het over hekjes, maar ik vraag me vooral af hoe snel er überhaupt iemand het water in durft/kan bij zoiets, want in die grachten zit vaak zo’n hoge rand en je komt er zelf amper uit. Misschien meer van die simpele uitklimtrappen en duidelijke borden waar je ze vindt, dat scheelt al zonder heel Amsterdam vol staal te zetten.

Die reflex om er meteen een “veiligheidsdebat” of een “politiek complot” van te maken zegt ook iets over hoe we rouwen tegenwoordig: we kunnen slecht tegen toeval, dus we gaan direct naar schuldigen, systemen, hekjes. Enerzijds snap ik dat hoor, die kades zijn echt niet vergevingsgezind, anderzijds: als iemand gewoon een medische klap krijgt of struikelt in de drukte, dan ga je dat niet weg-ontwerpen met nóg een bordje. Wat me vooral steekt is hoe snel online de mens verdwijnt achter het JA21-label; laat die man eerst gewoon dood zijn, en z’n familie gewoon familie, klaar klaar. En ja, Amsterdam verkoopt “open stad aan het water”, maar die openheid heeft ook een prijs die we pas zien als het misgaat.

Iedereen blijft hangen in “hekjes ja/nee”, maar waarom is de grachtengordel eigenlijk een toeristenpretpark waar winst (Airbnb, rondvaart, horeca) voorrang krijgt boven basic publieke veiligheid — en dan doen alsof het “toeval” is als het misgaat. En ja, laat die complot-onzin, maar stop ook met dat JA21-label als excuus om geen menselijkheid te tonen: rouw is geen culture war, touch grass.

Iedereen doet nu alsof je dit “oplost” met een hekje of een bordje, maar als iemand ’s nachts het water in gaat is het vaak binnen een paar minuten klaar door kou, schrik en zware kleren. En ja, die grachten lijken ondiep maar je ziet niet wat er onder zit en je komt er zelf ook amper uit zonder ladder, dus die dingen moeten er gewoon veel vaker hangen en niet achter een geparkeerde bakfiets.

Wat me in deze discussie ontbreekt: die grachten zijn ook een reddingsprobleem, niet alleen een valprobleem. Je kunt nog zo snel 112 bellen, maar als iemand er niet zelf uit kan en er is geen werplijn/uitklimtouw of trap in zicht, dan gaat de tijd gewoon keihard tegen je werken. Echter je hoeft de hele grachtengordel niet te “omhekken”; spreek gewoon met gemeente/waternet/horeca af dat er om de paar honderd meter zichtbaar reddingsmateriaal hangt en dat iemand het ook onderhoudt, anders is het bij het volgende incident weer paniek en zoeken.

ten eerste: mensen roepen “zet hekjes” maar juridisch is dat helemaal niet zo simpel, want die kades zijn vaak monumentaal en de gemeente is niet automatisch aansprakelijk tenzij er echt sprake is van een gevaarlijke situatie die je móést verwachten en niet hebt afgedekt. ten tweede: als je nu al “geen aanwijzingen voor misdrijf” leest als “zaak klaar”, snap je niet hoe zo’n onderzoek werkt; dat is gewoon: we zien nog geen sporen, punt, maar ok twitter gaat weer sneller dan de forensisch arts.

Ach ja, iedereen heeft het over hekjes en trappen maar niemand zegt: als je iemand uit zo’n gracht moet trekken ben je vaak gewoon te laat zonder EHBO/AED in de buurt en mensen durven niet eens 112 te bellen. Zet daar eens duidelijk die noodpalen neer en leer omstanders wat ze moeten doen, want nu staat iedereen te filmen en te panieken...

Ik zeg het al jaren: bij dit soort “geen aanwijzingen voor opzet” ben ik meteen allergisch, want dat riedeltje komt altijd vóórdat er ook maar iets echt uitgezocht is. Ik heb in de zorg genoeg mensen gezien die ineens omkukelen door medicatie/hartritmestoornis of een prikreactie (ja, dat kan ook jaren later doorsudderen) en dan heet het achteraf gewoon “ongeluk”… en hup door, niemand verantwoordelijk!! Sterkte voor z’n familie, maar ik hoop echt dat ze niet met een kluitje in het riet gestuurd worden door politie/forensisch arts en media die alles gladstrijken.

het probleem is dat die grachtenkades als “openbare ruimte” worden beheerd, maar qua risico eigenlijk dezelfde logica vragen als infrastructuur: je hebt voorspelbare valpunten (brughoofden, bochten, drukke uitstappen bij horeca) en dáár ontbreekt vaak basale fail-safe zoals reflecterende randmarkering, anti-slip en een paar fatsoenlijke grijplijnen/uitklimvoorzieningen die je ook in het donker ziet. de oplossing is niet heel amsterdam vol hekwerk, maar gericht risicobeheer met data (waar vallen mensen, wanneer) en dan op die hotspots standaardiseren en onderhouden, want nu is het vooral losse flodders en verdampt het draagvlak na elke “we onderzoeken het”...