Ontslag van bibliotheekdirecteur Joris Kemps blijft mysterie: ook politiek tast in het duister

Dit ruikt weer naar zo’n “personeelskwestie” waar het college zich achter verschuilt tot de WOO ze dwingt iets te laten zien. Prima dat je niet elk HR-detail op straat gooit, maar als je een bibliotheekdirecteur eruit knikkert en zelfs de raad weet van niks, dan faalt je governance gewoon. En voor de mensen die nu meteen “Brussel!!!” gaan gillen: dit is 100% lokaal gedoe, geen EU-richtlijn die Kemps heeft ontslagen hoor.

Wederom “mysterie” en “privacy”, maar intussen tikt de meter gewoon door: afkoopsom, advocaatje, interim-directeur en een communicatieclubje erbij, reken maar rustig €150.000-€250.000 voordat er überhaupt een nieuwe naam op het bord staat. En de raad mag dan zogenaamd niks weten, maar die keurt wél de jaarrekening goed… zet dan gewoon het bedrag en de reden-categorie erin (disfunctioneren/integriteit/reorganisatie), anders is het weer belastinggeld verstoppertje spelen.

Als zelfs de raad niks hoort, dan is het simpel: dan heeft het college z’n proces niet op orde of ze zijn bang voor gezichtsverlies. Noem dan tenminste wat wél kan zonder roddel: is het een conflict, reorganisatie of integriteitsding, en wie neemt nu de besluiten bij die bieb zodat personeel en bezoekers niet maanden in de mist zitten.

Dit soort “mysterie-ontslag” is bijna altijd een systeem dat in superpositie is geraakt: raad, college, OR en directie zitten elk in hun eigen informatiebubbel en zodra er één meting komt (journalist/WOO/raadsvraag) klapt het hele verhaal ineens naar één versie. kwantumfysica toont aan dat je dan juist transparant moet zijn over het proces (wie beslist, welke stappen, welke evaluatiecriteria), anders krijg je decoherentie in de hele organisatie en gaat het personeel z’n eigen realiteit invullen, met alle energie-lekken van dien...

Wat vaak vergeten wordt: als die bibliotheek in een stichting/BV-constructie hangt, kan het college oprecht weinig “reden” delen omdat het formeel de werkgever niet is en alles via RvT/HR loopt. Dan krijg je dus het rare gat dat de raad wél betaalt/subsidieert maar juridisch nét niet aan de personeelsknop zit, lekker bestuurlijk niemandsland. En ja, daar zit meteen de kanttekening: dat had je vooraf moeten regelen met heldere afspraken over informatie aan de raad, anders gaat iedereen zelf het verhaal invullen… duurt altijd langer dan de interim.

altijd dat “privacy” schild terwijl het hier ook gewoon gaat om publiek geld en publieke cultuur — en dan moet de raad maar blind tekenen, oh ja want democratische controle is zo’n lastige hobby. en ondertussen zit het personeel met onzekerheid + wordt de bieb weer een managementspeeltje in plaats van een basisvoorziening, classic.

Vanuit het buitenland gezien is dit gewoon het standaard trucje: je hangt zo’n bieb in een “stichting met RvT” zodat niemand politiek echt verantwoordelijk is, en als het dan klapt kan iedereen doen alsof ie van niks weet. In NL hebben ze transparantie inmiddels ingeruild voor constructies en juristen, en ondertussen mag de bezoeker straks blij zijn als de openingstijden niet weer worden wegbezuinigd omdat er “interim” rondloopt. Hier in Thailand noemen ze dat gewoon: gezichtsverlies vermijden en de rekening bij de rest neerleggen.

Wat mij opvalt: iedereen staart zich blind op “de reden”, maar het echte probleem is dat je blijkbaar geen fatsoenlijk protocol hebt voor zo’n vertrek bij een publiek gefinancierde instelling. Zeg dan tenminste: wie is nu eindverantwoordelijk, wat is de planning voor opvolging en hoe borg je dat de bibliotheek gewoon draait; anders krijg je maandenlang geroddel en een club medewerkers die zich afvraagt of zij de volgende zijn. Taalkundig gezien ook: “tast in het duister” is een mooie kop, maar het is gewoon: niemand durft iets te zeggen.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof er maar twee smaken zijn, óf alles op straat óf “privacy, punt”; maar je kunt ook gewoon het proces openbaar maken zonder de persoon te fileren. Wanneer is het besluit genomen, door wie (college, RvT, bestuur?), is er mediation geweest, en wat kost het de gemeente aan afkoop en interim—dat zijn gewoon feiten. En taalkundig: “tast in het duister” is leuk voor de kop, maar als de raad het niet eens vertrouwelijk mag weten, dan is het geen duister meer maar een rookgordijn.

dat “stichting/RvT dus niks te melden” excuus moet echt stoppen: als de gemeente subsidie geeft, dan zet je in de subsidievoorwaarden gewoon info-plichten en een fatsoenlijke escalatie richting raad — anders is het letterlijk publiek geld zonder publieke controle. en ondertussen mogen medewerkers/OR zeker weer zwijgen “voor de rust”, oh ja want stilte is altijd in het voordeel van wie al macht heeft.

Wat mij opvalt: iedereen roept meteen “openheid”, maar niemand vraagt naar de rol van de Raad van Toezicht; als die z’n werk deed, kun je best zónder smeuïge details uitleggen dat er een verbetertraject was, een extern onderzoek, of een verschil van inzicht over koers. En als de raad van Almelo écht niets mag weten omdat het “stichting” is, dan moeten ze ophouden met verrast spelen en die subsidievoorwaarden aanscherpen: geld = verantwoording, anders blijft het bestuurlijk verstoppertje. trouwens, “mysterie” is ook gewoon een lekker woord voor een doodnormaal conflict dat te lang heeft gesudderd.

Men vergeet gemakkelijk dat je in dit soort ontslagen vaak niet eens één “reden” hebt, maar een stapel gedoe: conflict met RvT/OR, mislukte koerswijziging, ziekmelding, mediation; en dan zet de jurist er één neutrale zin op en klaar. Prima, maar dan moet je als gemeente wél publiek maken wat je wél mág zeggen: wie is formeel werkgever, wie tekent de vaststellingsovereenkomst, en wat kost het de Almelose belastingbetaler. Anders krijg je dus precies dit: geruchten als bestuur, en dat sloopt zo’n bibliotheek sneller dan welke bezuiniging ook.

Dit is precies waarom die hele “stichting/RvT”-constructie zo link is: je zet een basisvoorziening neer die óók een publieke plek is (warmte, taal, studieplekken), maar als er gedoe is kan iedereen ineens naar elkaar wijzen en blijft personeel + bezoekers in de mist. En ondertussen gaat het wél ten koste van het ecosysteem in de stad: minder rust, minder ontmoeting, minder kansengelijkheid, en ja dat raakt óók biodiversiteit van ideeën en mensen... geef dan tenminste helderheid over wie nu de koers bepaalt en wat er met de programmering/vestigingen gebeurt.