Ombudsman over bijstandsbesparingen: 'Kabinet laat allerzwaksten stikken'

Die €1,2 miljard “besparing” is echt zo’n Excel-overwinning: je knijpt aan de voorkant en de rekening komt via schuldhulp, GGZ, opvang en zorg weer achterom. Even rekenen: als je tienduizenden mensen een paar tientjes per week afpakt, heb je vooral meer huisuitzettingen en boetes, niet ineens meer banen. En dat “prikkel tot werken” verhaal… leuk, maar als er geen passende banen zijn of je zit met ziekte/taal/scholing, dan is het gewoon straf op armoede. kabinet doet alsof bijstand een keuzevak is, terwijl het voor de meesten gewoon de bodem van het zwembad is.

Die “strengere toetsing” klinkt stoer, echter in de praktijk betekent het vaak nóg meer formulieren, herkeuringen en stress voor mensen die al op omvallen staan, en gemeenten mogen het dan weer uitvoeren met te weinig menskracht. Als je echt prikkels wil, maak werken vanuit de bijstand simpel en lonend (bijverdienen zonder meteen gekort te worden, snelle schuldpauze), daarentegen ga je met korten en wantrouwen vooral meer ellende organiseren aan de balie en in de wijk. En ja, die ombudsman heeft gewoon een punt: een vangnet dat gaten krijgt is geen vangnet meer.

Die “besparing” is ook zo’n trucje waarbij Den Haag geld pakt bij mensen zonder buffer en vervolgens gemeenten laat opdraaien met extra loketten, controles en bezwaarprocedures… dus je knipt de uitkering en plakt er drie ambtenaren en een stapel postzegels aan vast, zeg maar. Laten we eerlijk zijn: als je echt wil dat mensen uit de bijstand komen, maak dan die armoedeval kapot en niet de mensen.

op de werkvloer zie ik vooral dat “strengere toetsing” niet de fraudeur pakt maar de chaotische moeder met 3 brieven open op tafel en een telefoon die afgesloten is. die mist 1 afspraak of levert 1 papiertje te laat in en hop: maatregel, huurachterstand, kinderen uit logeren bij oma, en wij mogen het weer “stabiliseren” met nul woningen en wachtlijsten overal. Den Haag denkt echt dat stress mensen productiever maakt, maar in het echt duw je ze gewoon dieper de modder in.

wat ik mis in dit debat: al dat extra “toetsen” en herkeuren kost ook gewoon bakken geld en tijd bij gemeenten, en die capaciteit is er nu al niet. Je krijgt dan meer sancties/bezwaarprocedures en minder echte begeleiding naar werk, dus je koopt vooral administratieve ellende in plaats van uitstroom. En die “prikkel” werkt alleen als er randvoorwaarden zijn (kinderopvang, zorg, vervoer, taaltraject), anders is het gewoon duwen tegen een muur… waarom wordt dáár dan niet op bezuinigd maar juist op het vangnet?

in de bus zie ik het verschil meteen: die ene heeft pech en wil vooruit, die andere heeft vooral tijd en smoesjes, en met zo’n generieke korting pak je dus precies de verkeerde. En dan staat Den Haag straks weer verbaasd dat er meer zwartrijders en agressie in ’t OV is… ja duh, als je mensen klem zet gaan ze niet ineens netjes glimlachend meedoen.