NRC Vandaag tipt: Carice van Houten: ‘Het lievelingetje was de klimaatheks geworden’ | Het Uur

Die “klimaatheks” framing is precies hoe het debat kapotgemaakt wordt: zodra je iets over feiten en urgentie zegt, word je weggezet als hysterisch of elitair. Overigens, wat veel mensen niet weten: chronische stress door scheidingen in je jeugd zie je later echt terug in je lijf (cortisol, slaap, eetgedrag), dus best logisch dat ze dat thema pakt in een film. En eerlijk, liever iemand die z’n podium gebruikt voor iets inhoudelijks dan de zoveelste BN’er die alleen een parfumlijn lanceert…

Vanuit het buitenland gezien is dat hele “klimaatheks”-gedoe vooral een NL hobby: iedereen moet óf heilige activist óf irritante zeur zijn, middenweg bestaat niet meer. En dat scheiden-thema, tja… in NL is het tegenwoordig bijna een lifestyle-keuze met co-ouderschap apps en mediators, maar de rekening ligt gewoon bij die kids, daar helpt geen podcast aan. Carice maakt er tenminste nog kunst van, hier in Thailand praten mensen er niet over en gaat iedereen gewoon door alsof er niks gebeurd is.

“Klimaatheks” roepen en dan verbaasd zijn dat niemand nog normaal kan praten, echt hoor… wie heeft er eigenlijk baat bij dat we elkaar meteen in hokjes duwen, de olieclubs en de talkshows zeker?? En over scheiden: we doen net alsof het allemaal volwassen en “in goed overleg” is, maar wie zit er elke week met z’n tas bij de voordeur en moet het maar flexibel trekken, die kids toch??!!!

Die term “klimaatheks” zegt eigenlijk vooral iets over hoe we met BN’ers omgaan: zodra ze een mening hebben is het óf heilig óf hatelijk, en dan gaat het meteen meer over de persoon dan over het onderwerp. En met dat scheiden: iedereen focust op de ouders die “goed uit elkaar” gaan, maar niemand heeft het over hoe vaak scholen, sportclubs en opa/oma’s ook mee moeten schakelen met dat heen-en-weer gedoe.

“Klimaatheks” is ook gewoon het gemak waarmee mensen een ingewikkeld gesprek terugbrengen tot een TikTok-scheldwoord, dan hoeft niemand meer na te denken zeg maar. En dat scheiden-verhaal: iedereen heeft het over co-ouderschap alsof het een nieuwe iPhone is, maar dat kind zit ondertussen met twee tandenborstels en nul rust in z’n hoofd.

Nou ja, dat “klimaatheks” gedoe, dat is ook gewoon een makkelijke manier om niet te hoeven luisteren, en ondertussen verdienen al die roddelprogramma’s er weer prima aan, maar als het dan over scheiden gaat hoor je niemand over de praktische ellende, twee huizen, twee regels, en een kind dat nergens echt thuis is, toch.

Ten eerste: dat “klimaatheks”-label werkt omdat BN’ers zichzelf ook als hoofdpersonage van het klimaatdebat neerzetten; zodra je op een A10 gaat zitten en het gesprek gaat over jouw imago i.p.v. CO2, heb je al verloren, maar ok. Ten tweede: die scheidingsfilm is wél nuttig als ‘ie durft te laten zien hoe instanties (school, jeugdzorg, rechtbank) kinderen reduceren tot een rooster en een “regeling”, terwijl loyaliteitsconflict gewoon mishandeling-light is waar niemand verantwoordelijkheid voor pakt. En ja, ouders die roepen “we doen het voor de kids” terwijl ze elkaar via de app blijven slopen, die mogen best eens keihard gespiegeld worden op het witte doek.

“klimaatheks” werkt zo lekker voor de fossiele lobby: maak het over de toon en de persoon, niet over de CO₂ en de winstketens — en ondertussen mogen Shell & co gewoon door met business as usual, oh ja want “polariserend”. En dat scheiden-thema: iedereen doet alsof het privé is, maar probeer als kind van gescheiden ouders maar eens een huurwoning te vinden later in deze housing crisis… twee halve huishoudens = dubbel duur, kids betalen de rekening lang na de ‘volwassen keuze’.