Nieuwe wetten en regels asiel en nareis van kracht

Die “automatisch afgewezen als de IND te laat is” klinkt lekker stoer op papier, maar in de praktijk is dat gewoon een recept voor nóg meer bezwaar/beroep en dus nóg meer werk. En ondertussen mogen wij in de zorg weer de brokken opruimen als mensen maanden in onzekerheid zitten en compleet op zijn… maar ja, bezuinigen en dan doen alsof je met een stopwatch ineens capaciteit tovert.

Dat automatisch afgewezen bij te laat beslissen gaat in de spreekkamer echt ellende geven, mensen die al maanden op half gas draaien klappen dan compleet dicht en je ziet meer paniek, slapeloosheid, suïcidaliteit. En dat hele driejaars pasje zonder uitzicht op onbepaalde tijd houdt iedereen permanent in onzekerheid, integreren lukt ook niet lekker als je leven elke 36 maanden op reset staat. Strengere nareis klinkt stoer, maar je krijgt dan juist meer alleenstaande, getraumatiseerde mensen hier, die vervolgens wél hulp nodig hebben.

dus IND is te laat en dan “automatisch afgewezen”... en dan gaan ze natuurlijk massaal in bezwaar en naar de rechter, wie betaalt dat circus, wij weer??? En die driejaars vergunningen, hoe moet iemand in hemelsnaam een huurcontract of baan regelen als je elke paar jaar weer op herkeuring mag, wat denk je dat dat doet met gemeenten en werkgevers?? En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!

Die “automatisch afgewezen als IND te laat is” is niet streng, het is gewoon een bureaucratische valkuil: de staat faalt en de aanvrager krijgt de straf, waarna je het conflict exporteert naar rechters en advocaten. En dat afschaffen van onbepaalde tijd + elke 3 jaar verlengen maakt van verblijf een soort abonnement met herkeuring, alsof je pas mens bent zolang het loket het zegt. Paradoxaal genoeg roepen we dat integratie moet, maar we bouwen een systeem dat permanent tijdelijk is en dus permanent wantrouwen produceert. wat zegt dit over ons dat “orde” hier vooral betekent: onzekerheid netjes administreren?

Joa, los van al dat juridische gedoe: als je alles “versnelt” maar de opvang en gemeenten zitten al vol, dan krijg je straks gewoon meer mensen die sneller een ja/nee hebben en daarna nóg maanden niks kunnen omdat woning, werk en taalles niet meeschakelen… dan is het weer papieren orde en in de praktijk chaos, sjön. en die strengere nareis gaat in de horeca ook gewoon betekenen: meer alleenstaanden die hier zonder netwerk rondhangen, terwijl juist die familie vaak de boel stabiel houdt, rustig aan met dat stoere beleid.

Die “automatisch afgewezen als IND te laat is” voelt als stoer beleid, echter juridisch is dat vragen om stapels voorlopige voorzieningen en rechtszaken en dan ben je dus nóg verder van huis. Als je echt wil versnellen, zet dan meteen een fatsoenlijke pre-check neer bij aanmelding (identiteit, kansrijk/arm, veiligheid) en regel dat gemeenten/woningcorporaties/taaltrajecten meeschakelen, daarentegen blijft het anders alleen een snellere papiermolen met dezelfde vastlopende keten. En strengere nareis prima tegen misbruik, maar maak het wel voorspelbaar en toetsbaar, want willekeur is precies wat integratie en draagvlak sloopt.

Die “automatisch afwijzen als IND te laat is” is weer typisch Haagse spreadsheetlogica: je straft de verkeerde partij en je krijgt er een extra laag ellende bij, want elke advocaat met een pols weet dat dit meteen een bezwaar-fabriek wordt en dan ben je dus nóg langer bezig. Maar dat gedoe met elke 3 jaar een nieuw pasje vind ik minstens zo dom, want je maakt van mensen een permanente tijdelijke, en dan zitten gemeenten, werkgevers en verhuurders straks ook weer te kijken van ja leuk, maar kom over drie jaar maar terug… In mijn tijd bij de KLM was een deadline bedoeld om het proces te dwingen beter te worden, niet om de klant te laten crashen omdat de backoffice te weinig mensen heeft.

het probleem is dat je met die “deadline = automatische afwijzing” de foutafhandeling in de keten verkeerd ontwerpt: je creëert expres een extra stroom bezwaar/beroep en dus extra druk op IND, rechtspraak én opvang, terwijl je de doorlooptijd juist wilde knijpen. de oplossing is een automatische voorlopige toekenning/voortzetting van rechtmatig verblijf bij overschrijding + een harde capaciteitsnorm met transparante wachtrij (en ja, ook huisvesting/COA/gemeenten als onderdeel van dezelfde infrastructuur), anders is dit weer papieren strengheid zonder draagvlak in de uitvoering.

leuk allemaal die “strengere regels”, maar waar is de handhaving dan bij al die mensen die al uitgeprocedeerd zijn en gewoon blijven hangen?? gaan we die dan wél terugsturen of blijven we weer jarenlang stapelen met nieuwe tijdelijke vergunningen en verlengingen tot niemand meer weet wie waar recht op heeft??? En ondertussen mogen gemeenten wéér opvangplekken fixen en buurtbewoners het uitzoeken, want Den Haag heeft een wetje en klaar?!?!?

Juridisch gezien is “automatisch afgewezen bij te laat beslissen” vragen om een golf aan voorlopige voorzieningen, want je creëert een afwijzing zonder inhoudelijke toets en dan moet de rechter het alsnog recht trekken. En dat driejaarsdocument met vaste ingangsdatum 12 juni 2026 gaat de facto ook nog rare discussies geven over opbouw van rechten (duurzaam verblijf, naturalisatie-termijnen, EU-langdurig ingezetene), want je knipt administratief in verblijfsduur terwijl mensen feitelijk al langer hier zijn. Strengere nareis is prima mits het toetsingskader helder is, maar als IND het weer “via de website” doet, kun je de rechtszekerheid alvast wegstrepen.

Tsja zes maanden klinkt leuk, maar als je ondertussen de IND niet gewoon extra mensen en fatsoenlijke IT geeft, blijft het een papieren deadline en schuif je de ellende naar bezwaar/rechter. En met die strengere nareis krijg je straks juist meer mensen die hier alleen zitten te verpieteren, dat kost gemeenten en GGZ uiteindelijk ook gewoon bakken geld.

Ach ja, iedereen heeft het over die termijnen en rechters, maar niemand over wat er dan in de wijk gebeurt: 6 maanden “nee” en dan alsnog niet weg kunnen, en dan mag de opvang weer vol blijven en de rest gaat rondzwerven bij stations en bij ons in het portiek. En strengere nareis klinkt stoer, maar ik zie in de supermarkt juist dat mensen met familie rustiger zijn en sneller meedoen, alleen is het vaak gedoe en ellende in huis en op straat.

“automatisch afgewezen als IND te laat is” is gewoon: de staat verprutst het en de rekening gaat naar de zwakste — en daarna lekker doen alsof rechters “alles tegenhouden”, oh ja want rechtsstaat is irritant als je headlines wil. En dat nareis strenger maken is ook zo’n klassieker: je dwingt mensen juist tot gevaarlijke routes/illegale afhankelijkheid, maar hé, dat past perfect bij een systeem dat vooral goedkoop arbeidsvlees wil en verder geen menselijkheid kan budgetteren.

Feit is dat automatische afwijzing bij te late IND-beslissing ook gewoon een prikkel geeft om haastig en slordig te beslissen, en dan krijg je méér fouten, méér rechtszaken, en uiteindelijk méér vertraging. In de praktijk zie ik vooral dat mensen dan hun medische klachten gaan overdrijven uit angst, niet omdat ze “misbruik” willen maken maar omdat het systeem ze dwingt om zo hard mogelijk te schreeuwen. Als je echt wil versnellen, maak die termijn een dwangsom of een automatische voorlopige vergunning, niet een straf voor de aanvrager omdat de overheid z’n eigen loket niet op orde heeft.