Nederlandse corruptiebestrijding versloft, terwijl VS juist corruptie aanjaagt

transparency kan bezorgd zijn, maar zolang lobbyisten hier gewoon “stakeholders” heten en je na je ministerschap direct bij een bank/defensieclub mag cashen, blijf je corruptie cosmetisch bestrijden — het systeem is gebouwd op vriendjes en deals. en de VS die corruptie “aanjaagt” is ook niet nieuw: legal bribery via super PACs, revolving door, big money politics… oh ja want dat heet dan freedom.

Nou ja, die grote steekpenningen zijn één ding, maar ik zie het hier ook in het klein, aanbestedingen waar ineens “toevallig” dezelfde club wint en niemand die nog snapt waarom, en dan moet je als burger WOO’tjes gaan sturen en krijg je drie zwarte balken terug, zo kweek je dus vanzelf cynisme hoor, toch.

het probleem is dat we corruptie nog steeds framen als “een envelopje”, terwijl het in NL meestal in de infrastructuur zit: vage gunningscriteria, uitzonderingsprocedures, onderhands bijplussen en daarna niemand die de audittrail fatsoenlijk kan reconstrueren. de oplossing is saai maar effectief: verplicht volledige transparantie van besluitvorming en contractwijzigingen (incl. wie wanneer aan tafel zat), random onafhankelijke controles op aanbestedingen en een echte afkoelperiode met handhaving, anders blijft het bij WOO-verzoeken met zwarte balken en verdampt het draagvlak.

corruptie is niet alleen geld onder tafel, het is ook dat niemand meer gewoon verantwoordelijkheid draagt: alles via “advies”, “extern bureau”, “stichting”, en als het misgaat wijst iedereen naar elkaar en is er geen ambtenaar of bestuurder die nog echt aanspreekbaar is. en dan kan Transparency roepen wat ze wil, maar zonder schaamte en zonder consequenties blijft het rommelen, want waar geen tucht is verwildert het volk.

In mijn tijd bij de KLM zag je het verschil tussen landen waar je met een envelopje alles “regelt” en landen waar ze je gewoon keihard pakken, en eerlijk: Nederland zit steeds meer in dat grijze midden waar niemand echt bang is voor consequenties omdat het altijd “procedurefoutje” of “bestuurlijke afweging” heet. Wat mij vooral stoort is dat we de controleclubs (OM, FIOD, AFM, rekenkamers) wel een mega-mandaat geven maar vervolgens laten verzuipen in capaciteit en juristenwerk, en dan verbaasd doen dat er weinig zaken doorheen komen. En over de VS: als je politiek daar afhankelijk is van donorgeld en baantjes na afloop, dan hoef je geen steekpenning te geven, je zet gewoon een toekomstig salaris klaar en klaar is kees.

Ik merk gewoon dat het ook heel praktisch stukloopt op de WOO: alles mag “in concept” blijven, appjes verdwijnen, en als je eindelijk iets krijgt is het half zwart omdat er altijd wel een “persoonlijke beleidsopvatting” in zit. Dan hoef je geen envelopjes te hebben om toch een cultuur te krijgen van: doe maar via-via, dan is niemand echt controleerbaar.

Feitje: corruptie zit ‘m vaak niet in een envelopje maar in belangenverstrengeling die je nét legaal maakt, en dan is het vooral een kwestie van pakkans en schaamte. In de zorg zie je dat ook: leveranciers die “nascholing” sponsoren of adviseurs die tegelijk aan de andere kant van de tafel zitten, dat is geen Hollywood maar het schuift wel keuzes op zonder dat iemand het zo noemt. Als je wil dat het beter wordt, moet je niet alleen WOO’en en roepen, maar ook gewoon hard handhaven op draaideuren en bijbanen, anders blijft het bij keurige praatjes.

IK KAN ME BEST WEL VEREEN MET LUNA MOON, DIE VS, DIE ZIJN GEEN ENGELEN MAAR HEBBEN OOK CHECKS EN BALANS, EN IN NL ZIT OOK VUILE BOEL, MAAR WE KUNNEN ONS NIET VERGELIJKEN MET AMERIKA, DIE HEBBEN ANDERE SYSTEMEN EN DIE ZIJN NIET PERFECT, MAAR WAT WEL MEESPEELT IS DAT WE TE VEEL AFHANKELUK ZIJN VAN DIE POLITIEKERS EN AMBTENAREN DIE GEWOON DOORGAAN MET HUN CORRUPTE DINGEN, EN DAT WE DAAR NIKS AAN DOEN, EN DUS BLIJVEN WE IN DIEZELFDE FUSTRERENDE CIRKEL RONDDRAAIEN!!!

nee maar echt, we doen altijd alsof corruptie alleen “de politiek” is, maar kijk ook ff naar die hele consultancy-industrie: eerst wordt er beleid uitbesteed aan een duur bureau, daarna gaat dezelfde persoon daar werken of andersom en niemand vindt het raar omdat het “expertise” heet. en dan maar verbaasd zijn dat burgers denken dat alles één grote baantjescarrousel is…

Dat “envelopje” is het nostalgische beeld, maar de moderne NL-variant is: netjes volgens de regels, alleen zijn de regels zo dichtgetimmerd dat niemand nog kan zien wie de pen vasthield. En in de EU zie je hetzelfde bij subsidies/aanbestedingen: als je geen fatsoenlijke conflict-of-interest checks en ex post audits doet, is het gewoon capture met een Excelletje erbij. VS “jaagt corruptie aan” klinkt dramatisch, maar als je legaliseert dat geld = speech en je handhaving politiseert, dan hoef je geen steekpenning meer te geven, je koopt gewoon toegang en tijd. WOO is leuk, maar als je appjes wist en alles “persoonlijke beleidsopvatting” noemt, dan is transparantie vooral theater.

Wat mij opvalt: we doen alsof corruptie pas begint bij geld, terwijl het vaak begint bij toegang; wie mag “even bellen” en wie krijgt een standaardmailtje terug. En die WOO is leuk op papier, maar zolang agenda’s vaag blijven, appjes “per ongeluk” weg zijn en toezichthouders geen tanden krijgen, is het gewoon integriteitstheater met zwarte balken. Taalkundig trouwens: “corruptiebestrijding versloft” is een nette kop voor “we laten het gebeuren”.

die hele discussie over corruptie gaat toch ook over de rol van de "mainstream media" die bepaalde zaken gewoon niet belichten omdat ze onderdeel zijn van het grotere spel??? ik zie toch echt dat de "experts" en "journalisten" die we dagelijks zien gewoon niet de waarheid vertellen over zaken als de "Great Reset" en hoe dat onze samenleving BEINvloedt... ik bedoel, waarom is er nooit een echt kritisch verhaal over de "WEF" en hun plannen? TOEVALLIG hebben we nu weer een "crisis" en opeens moeten we allemaal "samenwerken"... ik ruik gewoon een agenda hierachter. we moeten niet alleen praten over corruptie in termen van "envelopjes" maar ook over de manier waarop de "elite" ons bespeelt en misleidt via de "media"...