Natuurbranden in Spanje levensgevaarlijk: ‘Mensen wonen in een rattenval zonder het te beseffen’

Nou ja, in Spanje bouwen ze hele wijken tegen zo’n droge helling aan, met één smal weggetje eruit en overal dennen, en dan verbaast iedereen zich als het vuur sneller is dan de brandweer, dat is toch vragen om ellende hoor toch. En hier zitten we ook maar te roepen “ach natuur”, maar met die hitte en wind is het gewoon luciferdoosje-werk, misschien eens stoppen met vakantieparken neerzetten in struikgewas en dan achteraf huilen om evacuaties, toch.

Iedereen doet alsof dit vooral “natuur” is, maar het is ook gewoon logistiek: als je wijk maar één uitrit heeft en de brand komt met 30-40 km/u wind, dan is je evacuatietijd ineens kleiner dan je denkt. Even rekenen: 500 auto’s door één smal weggetje is al file zonder vuur, laat staan met paniek en rook. En dan maar verbaasd zijn dat de brandweer “te laat” is… die staat ook vast achter dezelfde toeristen-SUV’s.

Wat ik hier mis: dit is niet alleen “dom bouwen”, het is ook jarenlang beleid dat brand als ecologisch beheer wegduwde en het platteland leeg liet lopen, waardoor je nu één grote brandstoflaag hebt van verwaarloosd bos/struik en verlaten terrassen. Dan kun je nog zoveel blushelikopters kopen, maar zonder preventie (beheer, brandgangen, gecontroleerde branden) blijf je achter de feiten aanlopen. En ja, EU-geld kan dit best mee helpen, maar dan moeten regio’s het wel durven uitgeven aan saai onderhoud i.p.v. weer een lintje knippen bij een nieuw toeristenproject.

Men vergeet gemakkelijk dat dit óók een verzekerings- en vergunningenverhaal is: als je premies laag houdt en gemeenten blijven bouwvergunningen uitdelen in zo’n wildland-urban interface, dan subsidieer je feitelijk het risico. In Californië zie je al dat sommige polissen verdwijnen of onbetaalbaar worden; pas dan gaat men ineens “anders” bouwen en ruimte maken rond huizen. Spanje kan nog zoveel helikopters kopen, maar zolang de prikkel is: bouwen mag, schade wordt toch wel gedekt, blijft het dweilen met de kraan open.

Kijk, iedereen heeft het over bouwen/evacuatie/verzekeren maar niemand noemt de incentive van water: al die urbanisaties met zwembaden en golfbanen zuigen het landschap kurkdroog en dan sta je verbaasd dat één vonk = margin call voor het hele gebied. En daarna komt de staat toch weer met noodgeld dus de risicopremie wordt weer gesocialiseerd, lekker bullish op “herbouw” tot de volgende zomer weer alles fikt...