Na 51 verhoren over het coronabeleid is het slotwoord aan de commissie – hoe ver durft die te gaan?

Na 51 verhoren mag je toch verwachten dat er een eerlijk en compleet beeld komt, ook als dat politiek ongemakkelijk is. Geen afrekening achteraf, maar wel benoemen waar grondrechten, proportionaliteit en controle zijn misgegaan; anders was die hele commissie vooral een dure praatclub.

De lastigste vraag wordt misschien niet wie er gelijk had, maar wie tijdens een crisis eigenlijk het mandaat heeft om tegenwicht te bieden. Een OMT adviseert, ministers beslissen en de Kamer controleert achteraf; als die lijnen door elkaar lopen, krijg je achteraf veel verantwoordelijkheid en vooraf weinig aanspreekbaarheid. Dat is geen detail voor de volgende pandemie, maar gewoon de inrichting van het bestuur.

Nou ja, ik hoop vooral dat ze ook kijken naar de gewone mensen die tussen regels en maatregelen klem kwamen te zitten, kleine ondernemers, zorgmedewerkers, jongeren, niet alleen naar ministers en deskundigen. Excuses achteraf betalen geen faillissementen of gemiste behandelingen, dus graag ook lessen waar iemand echt iets aan heeft hoor.

Wat mij vooral benieuwd maakt is hoe de commissie omgaat met de informatie die toen nog niet beschikbaar was. Achteraf is het makkelijk praten, maar fouten verdoezelen omdat het crisis was schiet ook niet op. Graag dus eerlijk onderscheid tussen slechte keuzes en keuzes die met de kennis van toen verdedigbaar waren.