Ministers die elkaar voor rotte vis uitmaken: wat wil coronacommissie aantonen met saillante appjes?

Dat politici elkaar in appjes uitschelden is niet het echte nieuws; onder hoge druk gebeurt dat overal. Interessanter is of die persoonlijke ruzies beleid hebben vertraagd of besluiten hebben beïnvloed. Dáár ligt de rekening voor de samenleving, niet bij een paar sappige scheldwoorden.

Ach, als bestuurders elkaar achter de schermen zo noemen, wil ik vooral weten wie daarna nog met wie moest samenwerken; daar zit de echte schade, niet in dat ene scheldwoord тамам

Het risico is vooral dat ambtenaren voortaan niks meer opschrijven uit angst voor de krant, terwijl juist die appjes laten zien wie verantwoordelijkheid ontweek toen het misging, klaar

als alles pas openbaar wordt als de crisis voorbij is krijg je vooral theater achteraf de echte test is welke waarschuwingen toen al op tafel lagen en wie ze bewust heeft genegeerd de scheldwoorden zijn de trailer de notulen zijn de film rip

het echte probleem is dat zulke appjes vaak pas uitlekken als iedereen al met pensioen is of een boekcontract heeft, tijdens de crisis mocht niemand vragen stellen en achteraf mag iedereen stoer doen met screenshots, daar wordt de burger ook nie wijzer van hè

Tsja, op een schip mag je elkaar best eens een rotwoord naar het hoofd slingeren, maar daarna moet wel duidelijk zijn wie aan het roer staat. Dáár moeten die appjes op worden beoordeeld: niet op tere zieltjes, maar op besluiten, waarschuwingen en verantwoordelijkheid.

Het openbaar maken van die appjes kan ook een simpele afrekencultuur worden: wie het grofst scheldt, haalt de krant en wie inhoudelijk gelijk had verdwijnt naar de achtergrond. Laat de commissie daarom ook aantonen welke informatie bewust buiten beeld bleef, anders is dit vooral goedkoop entertainment.

Scheldwoorden zijn pas relevant als ze onderdeel waren van de manier waarop besluiten werden genomen. Maar er zit nog een ander risico aan: appjes zijn vaak losse flarden, zonder de berichten ervoor en erna, waardoor een commissie met selectie en timing óók een verhaal kan sturen. Laat dan alle relevante context zien, inclusief wie de app stuurde, wanneer en welke beslissing erop volgde; anders wordt waarheidsvinding al snel een openbaar naming-and-shaming-spel.

Men vergeet gemakkelijk dat appjes geen stenogram van de waarheid zijn; mensen schrijven in woede, overdrijven en praten langs elkaar heen. Maar juist daarom moet de commissie ook laten zien welke concrete beslissing, waarschuwing of vertraging aan zo’n verhouding kan worden gekoppeld. Anders krijgt de kijker wel de modder, maar niet het dossier.