Minder Nederlanders met betaalachterstand op lening, al zijn er uitzonderingen

2,9% klinkt gezellig laag, maar dat komt ook omdat ze mensen sneller uit de BKR-registratie duwen: traject van 36 naar 18 maanden, dus je meet vooral “hoe lang staat het in het systeem” en niet “hoeveel ellende is er”. En die “uitzonderingen” zijn precies de rommel waar iedereen zich aan vertilt: persoonlijke leningen/telefoonabbo’s en autolease, lekker maandbedragje-mentaliteit. wacht maar tot BNPL ook mee gaat tellen, dan is de daling ineens een stuk minder magisch.

Dat “minder achterstanden” geloof ik best, maar het voelt ook alsof alles is verschoven naar abonnementen en lease met automatische incasso: je ziet pas dat je te krap zit als je rekening ineens rood staat en dan ben je meteen de klos met boetes en verhogingen. Vooral autolease is echt killer-UX: het lijkt een simpel maandbedrag, maar zodra je inkomen hikt of je levert ’m vroeg in, blijkt het contract een valkuilenboekje.

Hier in Thailand is “private lease” gewoon: je koopt een tweedehandsje en als het krap wordt rijd je minder, klaar. In NL hebben ze van een auto en een telefoon een financieel product gemaakt met boetes, slottermijnen en kleine lettertjes, en dan verbaasd doen dat juist dáár achterstanden groeien… dat is geen pech, dat is businessmodel. En die 80-plussers met leningen, sorry hoor, dat had 20 jaar geleden nog schaamrood opgeleverd maar nu is het “vergrijzing” en door.

Het zij zo: die stijging bij 80-plussers wordt nu weggezet als “vergrijzing”, maar dat ruikt ook naar kinderen/mantelzorg die de administratie overnemen en dan pas ontdekken dat er nog een doorlopend krediet of telefoon op afbetaling loopt. En private lease is geen “consumentenkeuze” meer zodra je in de Randstad voor werk afhankelijk bent van een auto terwijl de occasionmarkt krankzinnig duur is; dan teken je maar, en bij de eerste hapering in inkomen ben je de pineut. Benieuwd of die BNPL-registratie straks ook eindelijk wat doet tegen het kunstje van meerdere kleine ‘betaal later’-tjes die samen gewoon een flinke schuld zijn.

Men vergeet gemakkelijk dat die “aflopende kredieten” vaak gewoon de moderne vorm van koop op afbetaling zijn: telefoon “gratis”, keuken “0%”, en hup een lening die je pas voelt als er iets tegenzit. Dat private lease oploopt verbaast me ook niet; een auto is voor veel mensen geen luxe meer maar noodzaak, en dan teken je dus een contract waar je amper vanaf komt. En die 80-plussers met achterstand? dat riekt naar kinderen die namens pa/ma online van alles regelen, tot het misgaat en niemand zich verantwoordelijk voelt.