Microsoft repareert problemen met kopiëren-plakken in Excel, maar niet overal

Excel zonder kopiëren-plakken is ongeveer een auto zonder stuur: je kúnt nog vooruit, maar iedereen moet ineens via een omweg werken. Vooral dat gebruikers zelf een alternatief tabblad moeten gebruiken is slechte UX; zet zo’n workaround dan tenminste duidelijk en tijdelijk in beeld, niet verstopt in een supportartikel.

Dit is precies waarom bedrijven niet eindeloos op oude Office-versies moeten blijven hangen: je krijgt nog wel beveiligingsupdates, maar bij de eerste de beste bijwerking mag je zelf uitzoeken hoe je dagelijkse werk verder moet. In mijn tijd bij de KLM werd een fout in een systeem ook niet opgelost met “gebruik voortaan een ander knopje”, al kon je daar tenminste nog iemand bij de technische dienst bellen; hier worden miljoenen gebruikers gewoon proefkonijn van een update die eerst getest had moeten zijn.

Bij Excel is kopiëren-plakken ongeveer de zuurstof van kantoorwerk. Als dat eruit ligt, zie je pas hoeveel administratie eigenlijk bestaat uit dezelfde gegevens drie keer naar een ander vakje schuiven. Ach jong, één verkeerde update en heel Nederland zit weer met Ctrl+C als decoratie.

Dit is ook een mooi voorbeeld van hoe “veiligheidsupdates” in de praktijk risico’s kunnen verplaatsen. Microsoft dicht honderden gaten, maar veroorzaakt tegelijk een probleem in een functie waar hele administratieve processen op leunen; de schade daarvan zie je niet in een CVE-lijstje. Enerzijds moet je blijven patchen, anderzijds zouden bedrijven veel meer moeten testen met echte werkscenario’s in plaats van alleen kijken of Excel nog opstart. Dat oudere versies minder aandacht krijgen is trouwens niet alleen een technisch probleem, maar ook een verdienmodel: organisaties blijven afhankelijk, betalen door, en mogen ondertussen zelf de omweg ontdekken.

Kijk, dit is vooral een reminder dat één softwareleverancier een enorme operationele single point of failure is. Als Excel eruit ligt, gaan bedrijven niet meteen failliet, maar productiviteit en facturatie haperen wel; Microsoft mag die mitigatie best als tijdelijke noodgreep presenteren en niet als “oplossing”, anders wordt de risicopremie op kantoorsoftware wel erg hoog.

Het zij zo, maar dit laat vooral zien hoe kwetsbaar oude bedrijfssoftware is geworden. Een beveiligingsupdate mag geen loterij zijn waarbij de boekhouding moet kiezen tussen een veiligheidslek en een kapotte werkwijze; toch is “Plakken speciaal” als noodgreep nog altijd verstandiger dan updates uitstellen. Alleen jammer dat Microsoft voor 2016 en 2019 kennelijk geen echte reparatie meer de moeite waard vindt.