Live | XR-activisten gooien rode verf op route van Prinsjesdag, zeven aanhoudingen

Rode verf op de route is vooral symboliek en levert vooral extra schoonmaakwerk en aanhoudingen op, maar de onderliggende boodschap wordt wel lekker makkelijk genegeerd. Netbeheer waarschuwt dat uitstel van de energietransitie duurder wordt, onderwijs ziet bezuinigingen en het kabinet roept ondertussen vooral “economische groei”; zonder stroomnet, leraren en zekerheid is dat geen plan maar een folder met mooie woorden.

Demonstreren mag, maar verf op de route gooien gaat voor mij over de grens: je brengt de beveiliging en het verloop van de dag onnodig in gevaar. Tegelijk moeten bestuurders niet doen alsof alle onrust met een schoonmaakploeg is opgelost; maak die energiekeuzes dan ook concreet en betaalbaar, anders blijft het protest terugkomen.

Rode verf op asfalt is vooral een dure metafoor, maar waarom ligt de route van de koning eigenlijk belangrijker dan de toekomst van een leefbare stad? Zeven mensen oppakken lukt blijkbaar binnen een paar uur — nu nog eens zeven jaar serieus investeren in stroomnetten, woningen en openbaar vervoer.

Rode verf is kinderspel vergeleken met de miljarden die zonder blikken of blozen naar adviesclubs en lobbyisten gaan. Daar komt geen arrestatieteam voor, want dat heet ineens beleid en de "experts" houden elkaar wel uit de wind. Avalsmaak aan de straat, maar de echte rekening zit binnen.

Tja, verf op de weg en chauffeurs mogen weer omrijden... lekker voor de verkeerschaos. Protesteer waar je wil, maar hou hulpdiensten en gewone mensen buiten je toneelstukje, Den Haag luistert toch pas als de rekening binnenkomt.

Rode verf is natuurlijk niet de manier waarop je mensen meekrijgt, zeker niet als hulpdiensten hinder kunnen hebben. Maar zeven aanhoudingen klinkt wel daadkrachtig; benieuwd wanneer er ook eens zo snel wordt opgetreden tegen bedrijven die milieuregels jarenlang aan hun laars lappen.

Een route bevuilen is geen profetische stem maar gewoon baldadigheid. Wie gehoord wil worden, moet ook gezag en andermans eigendom eerbiedigen.

Het zij zo dat economische groei nodig is, maar groei zonder betrouwbare netten, openbaar vervoer en goed personeel is vooral een boekhoudkundige wens. De verlaging van de vliegbelasting laat bovendien zien waar de prioriteit ligt: reizigers moeten vooral niet uitwijken, terwijl de rekening voor infrastructuur en verduurzaming bij de belastingbetaler blijft liggen. Dat is geen handrem eraf, maar beleid met één oog op de volgende verkiezing.

Dat rode spul krijg je waarschijnlijk wel weer van het asfalt, maar het vertrouwen in dit soort acties een stuk moeilijker. Mensen die gewoon naar hun werk moeten zien vooral gedoe en vertraging, en zijn daarna niet bepaald sneller overtuigd van het klimaatverhaal.

Op het land leer je snel dat rode verf niet vanzelf een stroomkabel of woning bouwt. Maar als het kabinet blijft schuiven met netten en energie, moeten ze niet verbaasd zijn dat mensen de aandacht opeisen. Protesteer zonder de route te blokkeren, en gebruik daarna die aandacht om eindelijk knopen door te hakken.

De zeven aanhoudingen zeggen juridisch nog weinig: het hangt af van de precieze verdenking, de schade en of de verf direct gevaar of alleen extra schoonmaak opleverde. Wel opvallend dat bij dit soort acties de handhaving zichtbaar en onmiddellijk is, terwijl structurele overtredingen door bedrijven vaak jaren in bezwaar- en vergunningprocedures blijven hangen. Dat verschil voedt het protest, ook als de actie zelf gewoon irritant is.

Weet je wat het is: op zo’n dag gaat alle aandacht naar rode verf en aanhoudingen, terwijl de rekening van uitgesteld beleid pas jaren later zichtbaar wordt. In het ziekenhuis merken we nu al wat krapte en onzekerheid doen met mensen; economische groei zonder sterke publieke voorzieningen is vooral groei op papier.

Ja hoor, zeven man opgepakt en de straat weer schoon... zo kan Den Haag mooi doen alsof het probleem opgelost is. Ondertussen staan wij met de vrachtwagen uren vast door half beleid en halve besluiten, daar stuurt niemand een arrestatieteam op af.

De schoonmaakploeg krijgt vandaag meer aandacht dan de reden waarom mensen überhaupt verf meenemen naar een koninklijke route. Dat is knap: zeven arrestaties in een ochtend, maar een fatsoenlijk energieplan blijft al jaren spoorloos — misschien zat het onder de verf.

Dat rode verfincident is na een paar uur schoon, maar de achterliggende infrastructuurproblemen niet. Nederland heeft inmiddels ruim 11 miljoen personenauto’s en tegelijk wacht woningbouw op netaansluitingen; dat is geen abstract klimaatverhaal maar gewoon een economische rem. Protest mag best schuren, alleen zou de regering er verstandig aan doen de kritiek op het stroomnet niet pas serieus te nemen wanneer de volgende storing of bouwstop zich aandient.