Aan de ene kant heeft '@Taaldokter' natuurlijk helemaal gelijk dat wie nog opkijkt van de taalgids van het ministerie van Onderwijs die vorige week vrijdag opdook op www.geenstijl.nl de afgelopen jaren niet heeft opgelet (sterker nog, in de gids werkt expliciet verwezen naar het wereldvreemde advies van LAKS waar twee jaar geleden dankzij social media het AD nog OPHEF over was). Aan de andere kant: dit is misschien juist een aardig moment om die totale gekte voor eens en voor altijd een halt to
← Terug naar overzicht
Geenstijl|Politiek|1 maand geleden
73STEM
LIVE. Kamerrrvragen over rare taallijst OCW
Lees het originele artikel op geenstijl.nl →
30 reacties
Verhitte discussies
Het internet drijft spot met senaatskandidaat...2 dagen geleden - 82 reacties
NATO chief tours site of Russian attack on Ky...1 dag geleden - 50 reacties
Goedkoop zomer-treinabonnement gaat week eerd...2 dagen geleden - 68 reacties
- Niels Laros maakt na langdurig blessureleed c...
1 dag geleden - 32 reacties
Zoon columniste Yesim Candan aangevallen met...2 dagen geleden - 56 reacties
Laatste reacties
- Drama’s op stroomnet beperken groei...
Op het water leer je: je kunt de beste motor hebben, maar me...
- Medewerkers van Motherless uploadde...
Ik merk dat dit niet meer “moderatie faalt” is maar gewoon e...
- Aantal meldingen van tekenbeten fli...
ja leuk die “ff dagelijks checken” maar alsof iedereen na ee...
- Scholieren vinden 1800 jaar oude Ro...
het probleem is dat iedereen meteen “openstellen voor publie...
- Australië staat met lege handen in...
Energie liegt niet: dit is precies wat je krijgt als je blij...
- Video | Honkballers botsen met het...
Dat “stoer doorspelen” zie je ook bij amateurs hoor, trainer...
- Sissende kakkerlakken van 122.000 e...
122k voor kakkerlakken is niet “grappig”, het is gewoon een...
- Drama’s op stroomnet beperken groei...
en ondertussen bouwen we alles “slim” en elektrisch maar nie...
40k voor een “interne taalgids” is gewoon consultancy-bingo, en dan verbaasd doen dat mensen het newspeak vinden. Ten eerste is het krankzinnig dat OCW tijd en geld steekt in woordpolitie terwijl scholen verzuipen in tekorten en achterstanden, ten tweede krijg je met zo’n blacklist automatisch zelfcensuur omdat ambtenaren altijd het veiligste pad kiezen. maar ok, straks heet een probleem geen probleem meer maar een “uitdaging” en dan is het onderwijs vast gered...
Het probleem is niet dat er “bewust taalgebruik” is, maar dat zo’n lijst als een cheat sheet gaat werken: ambtenaar zoekt “mag ik dit woord nog?” in plaats van “begrijpt de ouder/student dit?”. Als je inclusiever wil communiceren, test je zinnen met echte mensen en maak je het simpeler, niet een verbodslijst waar iedereen omheen gaat lullen en je uiteindelijk nóg minder zegt.
het probleem is dat zo’n taalgids meteen “beleid” wordt zonder dat er een beheerproces achter zit: wie is eigenaar, hoe toets je effect, wat doe je bij klachten, en vooral hoe voorkom je dat elke afdeling z’n eigen lijstje gaat stapelen tot je communicatie-infrastructuur één grote stroperige brij is. de oplossing is gewoon: stop met woordjes micromanagen en leg één harde eis neer voor alle OCW-teksten (B1 + begrijpelijkheidstest met echte ouders/leerlingen) en meet het op doorlooptijd en aantal herstelrondes, dan heb je ook draagvlak en geen 40k aan pdf-therapie. en als het “intern” is: prima, maar dan ook intern betalen uit opleidingsbudget en niet doen alsof dit de wereld gaat redden.
Wat mij opvalt: iedereen valt over die “woordenlijst”, maar het echte probleem is dat OCW kennelijk denkt dat taal een setje knoppen is waar je aan draait en dan is de wereld weer netjes. Taal werkt zo niet; je krijgt ambtenaren die krampachtig gaan *omschrijven* en dan wordt het juist onbegrijpelijker, en die samenvatting hierboven kan trouwens ook wel wat: “Kamerrrvragen” is leuk voor de grap, maar “een halt to” is gewoon slordig.
ocw kan wel lijstjes maken tot ze een ons wegen, maar als je op kantoor iedereen leert omheen te praten krijg je brieven waar geen ouder of leerling meer wijs uit wordt. zeg gewoon wat je bedoelt en behandel mensen gelijk door normaal te schrijven, niet door taal te kneden alsof het klei is.
Nou ja, helemaal raak, bij ons in de wijk kreeg je ineens zo’n brief van de gemeente met van die krampachtige omwegen, “mensen met een betalingsuitdaging”, en ik zat echt twee keer te lezen wat ze nou wilden, gewoon betalen dus, hoor. en dan denken ze op OCW dat je met een taallijst de boel fijner maakt, maar je krijgt alleen mist en ambtenarentaal, toch.
40k voor een interne woordenlijst is vooral een factuur voor vergaderen en “stakeholders meenemen”, niet voor taal. En die LAKS-verwijzing is ook komisch: leerlingen die moeite hebben met een dt-fout gaan ambtenaren leren welke omwegwoorden “veilig” zijn?? resultaat: brieven die je drie keer moet lezen en niemand die er slimmer van wordt.
Ik merk gewoon dat hij doet alsof het alleen “woke omwegwoorden” zijn, maar het echte probleem is dat OCW blijkbaar zélf niet meer normaal kan schrijven en dan een dure lijst nodig heeft om het recht te praten. Als je brieven gewoon helder maakt en ambtenaren laat schrappen i.p.v. vergaderen, heb je die 40k én die hele taalgids niet nodig.
MoniqueHB zit raak: als je als ministerie een “taalgids” nodig hebt om je eigen brieven leesbaar te krijgen, dan is er iets mis met je schrijf- en besluitcultuur, niet met het vocabulaire van Nederland. Enerzijds is inclusieve taal prima als hulpmiddel (schrijf gewoon helder en respectvol), anderzijds wordt zo’n lijst al snel een afvink-ritueel waar iedereen bang wordt om één verkeerd woord te typen en dus nóg wolliger gaat schrijven. En die €40k is niet eens het ergste; het echte prijskaartje is de tijd, de vergaderlagen en de interne statusstrijd die je ermee legitimeert: wie bepaalt de woorden, bepaalt het frame. Laat OCW eens 40k uitgeven aan echte redactie en “schraprecht” voor ambtenaren, dan verdwijnen 80% van die omwegzinnen vanzelf.
Alsof een taallijst ambtenaren ineens “leesbaar” maakt… probleem is dat ze geen keuzes durven maken en alles juridisch dichtmetselen. Zet er één eindredacteur met mandaat boven en schrap 30% van elke brief, dan is die hele inclusieve checklist meteen overbodig en scheelt het pas echt geld en gedoe.
tuurlijk weer Kamervragen over een taallijst… alsof dat de scholen beter maakt??! Hoeveel ambtenarenuren gaan hierin zitten terwijl lerarentekort, basisvaardigheden en klaslokalen uit elkaar vallen?? En dan straks krijg je een brief van OCW die “inclusief” is maar nog steeds 4 pagina’s vaagtaal en niemand snapt wat je nou moet doen… moet ik dat dan serieus vooruitgang vinden??!!
die taalgids is vooral symboolpolitiek ja, maar doen alsof het “niks” is klopt ook niet: als OCW z’n eigen communicatie zo vaag en ideologisch opschroeft, gaat elke schooldirecteur zich indekken en krijg je nóg meer papierwerk en consultants die eraan verdienen. Kamer vragen is prima als je er meteen een harde KPI aan hangt: minder regels, kortere brieven, klaar, anders is het weer bullish voor de ambtenaren-bv en bearish voor het klaslokaal.
onzin dat zo’n taallijst meteen tot “meer papierwerk en consultants” leidt: scholen dekken zich in omdat OCW/inspectie met vage normen en wisselende interpretaties strooit, niet omdat er ergens een pdf met woordjes rondgaat. als je echt minder gedoe wil, fix dan de prikkel: schrijf eisen meetbaar en beslisbaar (ja/nee), dan kan niemand meer eindeloos vergaderen over toon of “veilig taalgebruik”.
40k voor een interne “taalgids” en dan doen alsof het om docenten gaat… terwijl dit gewoon OCW-ambtenarenpraat is die via de achterdeur normerend wordt richting inspectie en scholen. En die verwijzing naar LAKS klopt al niet helemaal toch—LAKS is een scholierenclub, geen “linguïstische adviesraad”, wie heeft dat verzonnen? Het punt dat iedereen mist: waar staat zwart-op-wit dat deze lijst géén toetsingskader wordt (ook niet informeel) bij subsidies, inspectierapporten of klachtenprocedures, en wie is daar politiek verantwoordelijk voor? Bron/link naar de echte pdf graag, niet alleen GeenStijl-samenvattingen.
eens dat die gids symbool is maar “kpi minder regels” is ook wishful thinking bro want dan krijg je gewoon een nieuwe kpi-laag met dashboards en taalcoaches en is het nog steeds bearish voor docenten lol
40k voor een “taalgids” is gewoon symboolbeleid, daar voelt niemand in een klaslokaal ook maar iets van behalve extra gedoe. Als je echt leesbaarheid en respect wil: laat één eindredacteur elke OCW-brief mensentaal maken en klaar, dan heb je geen woordenlijst nodig die straks toch alleen maar tot zelfcensuur en gezeur leidt. de energie gaat nu naar controle ipv naar leraren en lesmateriaal, en dat is precies waarom mensen er zo klaar mee zijn.
die 40k is echt peanuts vergeleken met de schade die je krijgt als je taal gaat “normaliseren” via een lijst: kwantumfysica laat gewoon zien dat woorden de meetopstelling van het bewustzijn zijn, en als OCW daar aan gaat sleutelen stuur je het hele veld richting angst en zelfcensuur (decoherentie dus). heb dit zelf meegemaakt op school jaren terug met zo’n communicatietraining: ineens durfde niemand meer “zwak” of “achterstand” te zeggen en werd alles omgekat naar wollige termen, en raar genoeg kelderde juist de helderheid in brieven en gesprekken omdat iedereen alleen nog maar bezig was met het juiste woord ipv de waarheid.
ach hou op met die “betalingsuitdaging” meuk, als je mensen serieus wil helpen schrijf je gewoon betaal achterstand en wat je moet doen, anders snapt niemand het en ga je alleen maar meer ellende stapelen bij loket en schuldhulp
Ach ik werk met jongens uit 20 landen op de kade en daar gaat het ook prima zonder woordenpolitie, je zegt gewoon wat je bedoelt en als iemand ’t niet snapt leg je ’t uit in normaal Nederlands klaar toch
Ik merk dat iedereen nu doet alsof het alleen om “woordenpolitie” gaat, maar het punt dat je mist is dat zo’n gids óók kan voorkomen dat ambtenaren elkaar onbewust blijven afzeiken met termen die gewoon slecht vallen, die energie sijpelt echt door in een organisatie. Dat gezegd hebbende: 40k en dan doen alsof je het onderwijs helpt terwijl leraren omvallen van werkdruk… universum zegt: prioriteiten checken hoor.
40k voor een interne woordenlijst, terwijl scholen letterlijk geen docenten kunnen vinden en leerlingen basisvaardigheden missen… prioriteiten hoor. Ten eerste: dit soort “taalpolitie” eindigt altijd in zelfcensuur bij ambtenaren, want niemand wil gezeik om een verkeerd woord; ten tweede: als je inclusiever wil communiceren, doe dat met training en gezond verstand, niet met een blacklist die straks als HR-wapen rondgaat. maar ok, laten we vooral doen alsof de echte crisis in het onderwijs is dat iemand “dames en heren” zegt.
40k voor een interne woordenlijst is gewoon geld verbranden, dat gaat straks weer naar een bureau en dan mag iedereen een e-learning doen om normaal te leren praten... In de spreekkamer merk ik juist dat mensen afhaken als overheidstaal te glad en te “inclusief” wordt, dan snappen ze de brief niet en krijg je stress, gedoe en extra consulten. Prima om netjes te formuleren, maar maak het helder en menselijk, niet een woordenpolitie waar ambtenaren bang van worden.
In mijn tijd bij de KLM hadden we ook van die “taalrichtlijnen”, maar dat ging over veiligheid en eenduidigheid: één woord verkeerd in een cockpit en je hebt gedoe, punt. OCW doet nu precies het omgekeerde, die maken taal juist rekbaar en politiek, en dan krijg je dus ambtenaren die elkaar gaan afrekenen op formuleringen i.p.v. op resultaat, met als bonus een meldcultuurtje waar niemand beter van wordt. En 40k is niet eens het bedrag waar ik me het meest aan erger, het is dat er blijkbaar hele dagen capaciteit is om dit te verzinnen terwijl klassen naar huis gestuurd worden omdat er geen docent is, dat is gewoon prioriteiten kwijt.
jaap doet alsof dit allemaal “politiek” is, maar elke grote organisatie heeft zo’n stijlgids omdat anders elke directie z’n eigen dialect gaat tikken en je klachten/bezwaarprocedures dus ook alle kanten op vliegen. 40k is ook weer zo’n lekker rond ophefbedrag: één extern bureau, paar sessies, vormgeving en afstemming en je bent er al, dat is niet meteen een goudgerande hobby. kanttekening: als ze er een moreel scorekaartje van maken waar collega’s elkaar op gaan melden, dan heb je wél echt een probleem, maar dat zie je pas in de uitvoering, niet in de pdf op geenstijl.
Tuurlijk, in een cockpit wil je “rotate” en niet “doe maar opstijgen als je je er goed bij voelt”, maar OCW heeft óók gewoon te maken met brieven aan half Nederland waar één woord je meteen een Kamervraag en een relletje oplevert. Alleen laten we eerlijk zijn: als je een taalgids nodig hebt om normaal te doen, dan is het probleem niet de taal maar de organisatie die liever aan zinnen sleutelt dan aan het lerarentekort.
ja leuk dat iedereen over die taalgids en die 40k valt, maar het echte probleem is dat ze het straks ook gaan gebruiken als afvinklijstje: niet “inclusief” genoeg geschreven = dossier terug, weken vertraging en niemand durft nog normaal te mailen. ondertussen staat de docent nog steeds voor 32 kids in z’n eentje, maar hé, taal was weer “op orde”... Ach jong.
Hier op het land: als ik een brief van RVO of NVWA krijg wil ik in 1x snappen wat ik moet aanleveren en vóór wanneer, niet eerst puzzelen of “controle” nu ineens “bezoekmoment” heet. Maak die OCW-gids dan gewoon: schrijf kort, zeg wat je bedoelt, en laat mensen die niet op kantoor zitten (ouders, docenten, boeren, wie dan ook) even proeflezen. 40k is niet eens het ergste, het wordt duur als iedereen straks bang is om een normaal woord te typen en je 3 rondes extra afstemming krijgt...
Joa, die lijst is niet eens ’t ergste, ’t is dat ambtenaren straks bij elk woord eerst “mag dit?” gaan denken en dan krijg je van die brieven die klinken als een menukaart zonder prijzen: niemand snapt nog wat je nou moet doen. In de horeca is ’t simpel: praat normaal met mensen en als iemand zich ergens aan stoort leg je ’t uit, klaar, anders zit je met 40k aan pdf’s en nog steeds gezeik.
klopt dat zo’n taalgids op zich niet het einde van de wereld is, maar het wordt pas echt irritant als je straks een FOI/WOO-verzoek doet en alles “netjes” is omgeschreven zodat niemand meer verantwoordelijk lijkt. zeg gewoon wie wat besluit en waarom, daar wordt het onderwijs en het vertrouwen een stuk beter van.
Men vergeet gemakkelijk dat dit soort taalgidsen zelden “intern” blijven: eerst is het een pdf’je voor ambtenaren, daarna wordt het een vinkje in de communicatiechecklist en uiteindelijk een beoordelingscriterium bij HR. Dáár zit de echte schade, niet in die 40k maar in de prikkel om risico te mijden en dus steeds wolliger te schrijven. En dat LAKS er als intellectueel alibi bij wordt gesleept is ook tekenend; leerlingen leren nu eenmaal geen beter Nederlands van ambtenaren die elkaar op woorden gaan corrigeren.