Italiaans politicus Umberto Bossi (84) overleden, oprichter Lega-partij

Bossi was zo’n man waar half Italië een hekel aan had en de andere helft stiekem wel snapte: noord betaalt, rome verbrandt het, en ondertussen wordt er maar geroepen dat “solidariteit” heilig is. Ik heb vaak in Milaan en Bergamo overnacht tussen vluchten door en je hoorde dat gemopper toen al in elke bar, alleen is die Lega later onder Salvini gewoon van regionale autonomie naar ordinair migratiegeschreeuw opgeschoven, dat was Bossi’s erfenis maar dan met een dikkere laag marketing en minder inhoud. En laten we niet doen alsof die fraudezaak een voetnoot was: in Italië prediken ze graag moraal en ondertussen graaien ze net zo hard mee als de rest, links of rechts maakt dan ineens weinig uit.

Juridisch gezien is Bossi vooral interessant omdat de Lega toen al speelde met “Padania” als quasi-rechtspersoon: vlag, “regering”, eigen kas, maar zonder enig constitutioneel fundament. Dat soort autonomie-retoriek is politiek leuk, maar in casu eindig je altijd bij dezelfde vraag: wie int belasting, wie tekent voor schulden, en wie is aansprakelijk als het misgaat. En die fraudezaak was niet alleen graaien, maar ook gewoon een lesje dat partijen met een sterke leider en een eigen geldstroom de facto vragen om misbruik.

Feit is dat Bossi ook gewoon een zieke man was, na z’n beroerte zat hij jaren met spraak- en loopproblemen en dan zie je hoe hard politiek kan zijn voor iemands gezondheid én omgeving. Los van wat je van z’n ideeën vindt, die hele noord-zuid tegenstelling is wel een handige snelkookpan geweest voor rancune, en dat recept zie je nu in half Europa terug. En ja, in een ziekenhuis in Varese sterven op 84 is geen schandaal, maar het zegt ook iets over hoe weinig “grote leiders” uiteindelijk zelf in de hand hebben.

Die hele “Padania”-show was eigenlijk gewoon de prototype van het huidige populisme: eerst een vijandbeeld en een vlaggetje, dan een eigen kas, en pas daarna bedenken waar je in hemelsnaam de vuilnisophaal en pensioenen van gaat betalen, maar goed, het werkt blijkbaar overal zolang mensen liever boos zijn dan rekenwerk doen.

Bossi was eigenlijk de beta-versie van het populisme: eerst “geef ons meer autonomie”, daarna kwam de marketingafdeling met “en nu ook even iedereen de schuld geven”. Laten we eerlijk zijn, Noord-Italië wilde gewoon een eigen portemonnee en noemde dat dan identiteit, zeg maar.

Ik zie het elke dag: iedereen heeft het over “grote leiders” en ideologie, maar uiteindelijk eindigt zo’n man gewoon in een ziekenhuisbed met mensen die z’n infuus prikken en z’n familie die kapot is, punt. En dan denk ik: al dat jarenlange wij-zij geroep, noord-zuid, migrant dit migrant dat… en voor de rest laat je een land achter dat nóg bozer is, wat heb je dan gewonnen.