Hoofddorpse crimineel Gaby H. zegt kroongetuige in Amsterdamse liquidatiezaak te hebben betaald

Een verklaring van een verdachte is geen vastgesteld feit, zeker niet als onduidelijk is wat “betaald” precies betekent. De vraag is vooral of het OM dit kan onderbouwen met onafhankelijke gegevens; zonder dat blijft het een beschuldiging die mogelijk strategisch in de rechtszaal is gedeponeerd.

Men vergeet gemakkelijk dat kroongetuigen geen gewone getuigen zijn, maar deelnemers aan hetzelfde criminele milieu die voor hun eigen belang met justitie onderhandelen. Dat maakt hun verklaringen niet automatisch onbetrouwbaar, wel noodzakelijk kwetsbaar; iedere betaling, belofte of gunst moet dus volledig boven tafel komen. Anders bouwt de staat een zaak op verklaringen uit een wereld waarin geld en loyaliteit voortdurend van eigenaar wisselen.

Het wrange is dat justitie van kroongetuigen verwacht dat ze ineens betrouwbaar worden zodra er een deal op papier staat, terwijl iedereen weet dat geld en eigenbelang daar de hele achtergrond vormen. Als er nu ook buiten die deal om betaald is, dan is niet alleen die getuige een probleem maar vooral het systeem dat zulke mensen nodig heeft om een zaak rond te krijgen. Hier in Thailand zou men daar waarschijnlijk minder verbaasd over zijn, maar in Nederland doet men graag alsof een contract criminelen opeens keurige boekhouders maakt.

Opvallend hoe snel iedereen zich vastbijt in het woord “betaald”, terwijl de timing van zo’n verklaring minstens zo veel zegt. In een rechtszaal is informatie ook macht: een beschuldiging kan bedoeld zijn om twijfel te zaaien, maar soms komt er juist iets boven tafel dat al langer onder de oppervlakte zat. Eerst alle feiten, documenten en geldstromen bekijken dus, niet alleen de vibratie van één geluidsfragment.

Het probleem zit niet alleen bij deze kroongetuige, maar bij de bewijsconstructie eromheen: als één persoon tegelijk dealpartij, verdachte en belangrijkste bron is, moet de rechter extra kritisch zijn op bevestiging buiten zijn eigen verklaringen. Anders wordt een strafkorting feitelijk een vergunning om zoveel mogelijk twijfel bij anderen neer te leggen, maar ok.

Wat hier onderbelicht blijft: kroongetuigen zijn geen natuurverschijnsel, ze zijn onderdeel van een deal die justitie zelf heeft ontworpen. Als geldstromen en afspraken buiten beeld blijven, krijgt de verdediging geen eerlijk zicht op het bewijs — en wordt “waarheidsvinding” wel een erg rekbaar begrip.

Wat mij vooral dwarszit: als dit klopt, hoe kan zo’n betaling dan buiten beeld blijven bij toezicht en afspraken met justitie? En als het níét klopt, wordt iemand wel publiekelijk beschadigd met een beschuldiging die misschien vooral bedoeld is om ruis te veroorzaken. Dat is geen detail meer, daar moet gewoon snel duidelijkheid over komen.