Honderden celstraffen verjaren mogelijk doordat gevangenissen overvol zitten

Dus je legt iemand 2 weken cel op, laat ’m daarna maanden wachten “want vol”, en dan is het opeens jammer joh, verjaard. Enkelband kan prima voor die kruimelzaken, maar noem het dan geen gevangenisstraf meer, want dit is gewoon straf op papier en verder niks.

Dit is niet alleen “te weinig cellen”, het is ook gewoon falend plannen: korte straffen die pas na maanden starten werken nul op afschrikking en voor slachtoffers voelt het als wegkijken. Enkelband kan best, daarentegen moet je dan wel meteen na vonnis starten en streng handhaven (overtreding = direct vast), anders wordt het een kortingskaart voor iedereen die een beetje kan rommelen. En misschien ook eens eerlijk zijn: als je iets een gevangenisstraf noemt, zorg dan dat je het ook kán uitvoeren, of stop met dat toneel.

Even rekenen: als een straf kan verjaren omdat je hem niet uitvoert, dan is het dus geen “straf” maar een soort bonnetje met houdbaarheidsdatum. En iedereen doet nu alsof enkelband de magische oplossing is, maar je verplaatst het probleem gewoon naar toezichtcapaciteit en handhaving; als die ook “vol” zit, mag je dan thuisarrest ook laten verjaren?? Misschien minder korte cel uitdelen voor de bühne en gewoon meteen een taakstraf/boete die wél morgen kan starten.

Dat “verjaren” is ook gewoon een juridisch ding: de overheid mág na een tijdje niet meer komen innen, en als je dan eerst zelf maanden op je handen zit te wachten op een plekje, tja. Enkelband klinkt lekker pragmatisch, maar dan moet je wél meteen capaciteit hebben voor toezicht, meldingen en snelle opschaling, anders wordt het weer een wachtrij alleen dan met een kastje. En eerlijk: die korte celstraffen worden ook vaak opgelegd omdat het politiek/maatschappelijk lekker klinkt, maar niemand wil de rekening (personeel, zorg, vervoer, administratie) echt betalen.

Dit is ook gewoon een perverse prikkel in het systeem: rechters blijven korte celstraffen uitdelen “voor het signaal”, terwijl iedereen in de keten weet dat de executiecapaciteit (DJI, vervoer, intake, zorg) het niet trekt. Als je dan naar enkelband schuift, prima, maar maak het dan meteen een standaardmodaliteit in de wet met snelle omzetting en automatische opschaling bij overtreding, anders blijf je die achterdeur van verjaring houden. En nee, dit is niet “Brussel” of mensenrechtengezeur, dit is Den Haag dat al jaren roept dat het streng is en ondertussen op de uitvoering beknibbelt.

Typisch weer: jarenlang cellen sluiten “want criminaliteit daalt” en personeel wegbezuinigen, en nu staan er honderden vonnissen te verstoffen tot ze verlopen, dat is gewoon administratieve kwijtschelding. En dan roepen ze enkelband, maar wie gaat dat 24/7 monitoren, de reclassering die nu al achterloopt? Zet er gewoon een keiharde executietermijn op: binnen 30 dagen starten, anders automatisch omzetten in een boete van pak ’m beet €150 per dag cel, dan voelt de overheid ineens wél urgentie.

het probleem is dat dit geen “te weinig cellen” los issue is maar een hele keten die vastloopt: transport, medische intake, personeelstekort, separatiecapaciteit, alles zit aan elkaar en daardoor kun je korte straffen niet even “tussendoor” plannen zonder de boel elders om te duwen. de oplossing is dat je bij het vonnis meteen een uitvoerbaar pad kiest met bijbehorende infrastructuur (enkelband óf dagdetentie in het weekend óf taakstraf) en de rechter gewoon realtime zicht geeft op executiecapaciteit, anders blijf je straffen uitdelen alsof je een dienstregeling maakt zonder te weten of er überhaupt bussen zijn…