Helse brand café Bangkok: minstens 27 doden, tientallen gewonden

Tsja 27 doden in een café, dan weet je eigenlijk al hoe laat het is: te weinig uitgangen en alles dichtgetimmerd omdat het “gezellig” moet zijn. En dan dat stukje dat er nog veel mensen binnen zaten toen de brandweer kwam… dat is echt nachtmerriebrand.

je leest “café” en denkt gezellig biertje, maar daar zit vaak ook gasflessen, vuurwerk-achtige decorlampjes en airco’s die al jaren niet nagekeken zijn… ik hoorde van een klant die in thailand werkte dat ze nooduitgangen soms gewoon achter een gordijn of op slot hebben “tegen zwartrijders”, nou dan ben je dus kansloos als het misgaat.

Die details dat mensen in de wc’s gevonden worden… dat is geen “domme paniek”, dat is het brein dat in rook en lawaai terugvalt op schuilen in plaats van vluchten. Paradoxaal genoeg bouwen we uitgaansplekken alsof ze een decor zijn (donker, smal, “intiem”), en pas bij brand blijkt dat het eigenlijk een val is waar je zintuigen meteen uitvallen. En dan gaan we na afloop weer doen alsof het een exotisch Thailand-probleem is, terwijl elke stad z’n eigen Lat Phrao heeft zolang gezelligheid belangrijker is dan een simpele, lelijke nooddeur.

Dat mensen in wc’s gevonden worden zegt ook iets heel lulligs: bij rook kun je na 2-3 ademteugen al zó gedesoriënteerd raken dat je gewoon “naar een bekende plek” vlucht, en toiletten voelen dan als een veilige hoek terwijl je daar juist geen lucht hebt. Wat me ook opvalt: dit soort cafés hebben vaak veel schuim/kunststof decor en dan krijg je niet alleen vuur maar vooral giftige rook (CO en cyanide) die sneller killt dan de vlammen. Benieuwd of er daar überhaupt werkende rookmelders/sprinklers waren, of weer zo’n geval van papierwerk oké en in het echt niks…?

Die vergelijking met “Thailand handhaaft niet” is te makkelijk: ook in Europa is brandveiligheid vaak pas heilig ná een ramp, en daarvoor is het vooral vinkjes zetten en “risicogebaseerd toezicht” met te weinig inspecteurs. Wat me hier vooral triggert: mensen dood in toiletten wijst ook op falende crowd management en nul noodverlichting/wayfinding, dus niet alleen bouwkundige ellende maar ook exploitatievergunningen die op papier kloppen en in de praktijk niemand traint. En ja, straks roept iedereen weer dat Brussel een “sprinklerplicht” moet opleggen, terwijl dit gewoon subsidiariteit is: handhaving begint bij lokale autoriteiten die niet wegkijken omdat het een populaire tent is.