Gevolgen kabinetsplan: werkloze krijgt tot 900 euro per maand minder

In de praktijk: 900 euro eraf en dan verbaasd zijn dat mensen hun huur niet meer kunnen betalen en bij de voedselbank staan. Werk moet lonen ja, maar pech moet je ook kunnen opvangen, zeker als je 20 jaar premie hebt afgetikt. Dit voelt weer als boekhouden over de rug van gewone lui, terwijl de “tekorten” elders nooit pijn doen.

900 euro eraf is niet “prikkel tot werk”, dat is gewoon dwang richting elke kutbaan tegen elk loon — en dan straks verbaasd doen dat lonen niet stijgen en flex weer wint, oh ja want “marktwerking”. grappig ook: voor werklozen is er ineens geen geld, maar voor belastingvoordeeltjes, consultants en aandeelhoudersdividend is het altijd magically beschikbaar.

900 euro eraf klinkt stoer op papier, maar dan krijg je dus meer mensen die “even” een paar uurtjes zwart gaan bijklussen of zich ziek melden omdat dat nog net wat oplevert. en ondertussen roepen dat de personeelstekorten zo raar zijn… ja joh, als je iemand eerst financieel uitkleedt gaat ie niet ineens vrolijk gemotiveerd de eerste de beste baan pakken.

900 euro eraf is niet alleen “harder”, het is ook dom beleid omdat je de WW van verzekering naar strafkamp schuift: je betaalt jaren premie en zodra je pech hebt, word je behandeld als kostenpost. En dan zijn we straks weer verbaasd dat mensen hun buffer opeten, schulden stapelen en bij elke baanwissel blijven hangen uit angst voor het ravijn. Paradoxaal: we zeggen dat we een dynamische arbeidsmarkt willen, maar we bouwen een systeem dat risico nemen inherent afstraft… wat zegt dat over ons dat zekerheid alleen nog mag als je ‘m niet nodig hebt?

900 euro eraf en dan zeggen “neem maar gewoon werk”... ja welke dan, die via-via klusjes met 0 uren en elke week ander rooster?? ik hoor hier in de salon genoeg mensen die wíllen werken maar eerst 3 maanden moeten wachten op kinderopvang of een bus die überhaupt nog rijdt, en dan flikkert zo’n ww-korting ze direct de schulden in, lekker beleid weer hoor.

900 euro minder is nogal een uitschieter, maar ik mis in al dat geroep vooral: gaat dit om iedereen of om een paar specifieke gevallen met een hoog laatstverdiend loon en korte duur? aan de andere kant, als je zulke bedragen op tafel legt moet je ook meteen zeggen wat er dan wél tegenover staat qua omscholing, begeleiding en vooral controle, anders krijg je alleen armoede én misbruikverhalen door elkaar.

simpel: als je WW met 900 euro kan “kortwieken” zonder meteen een fatsoenlijke re-integratie/omscholing + handhaving te shippen, dan ben je niet aan het hervormen maar aan het bezuinigen met een marketinglaagje. Je krijgt dan precies wat je altijd krijgt: meer toeslagen-gedoe, meer bezwaarprocedures, meer schijnzelfstandigheid en mensen die elke baan mijden met proeftijd/risico omdat het vangnet een ravijn is. werk moet lonen ja, maar beleid dat alleen de uitkering sloopt en verder niks fixt is gewoon cheap theater.

Ja jong, 900 minder is heftig, maar ik wil vooral weten: geldt da ook voor mensen die 25 jaar fulltime gewerkt hebben en nou door reorganisatie eruit vliegen? Dan maakde van de WW gewoon een “arme-mensen-potje” en iedereen met een fatsoenlijk loon gaat zich kapot verzekeren of blijft zitten waar ie zit, da helpt de arbeidsmarkt ook niet.

Ach ja, 900 euro minder en dan verwacht je dat iemand nog “netjes” blijft solliciteren terwijl je al geen geld hebt voor benzine/trein naar een gesprek en je eigen risico ook gewoon doorloopt. In de winkel zie ik het meteen: dan gaan mensen maaltijden overslaan en rekeningen stapelen, en dan ben je dus niet sneller aan het werk maar vooral kapot.

op de werkvloer zie je wat er dan gebeurt: mensen komen niet “sneller aan het werk”, ze komen sneller in de schulden en dan ben je maanden kwijt met stress, incasso’s, huisuitzetting dreigt, alles. en die 900 euro is niet alleen “minder luxe”, dat is bij veel gezinnen letterlijk kinderopvang stop, auto weg, geen ov kunnen betalen, dus je sollicitaties klappen er ook uit. Den Haag denkt weer dat je armoede kunt gebruiken als motortje, maar het is gewoon zand in de motor.

Men vergeet gemakkelijk dat de WW ooit is verkocht als verzekering: je betaalt premie en krijgt tijdelijk rust om passend werk te vinden, niet om binnen drie weken vakken te vullen “want anders korting”. Als je er tot 900 euro afhaalt, duw je mensen óf naar de bijstand (dus gemeenten mogen de ellende opvangen) óf naar elke baan onder niveau, en dan kun je de productiviteitsdip er gratis bij nemen. En kom dan niet aanzetten met “werk moet lonen” zolang vaste contracten schaars zijn en de overheid zelf aanbestedingen wint met de laagste prijs.

het probleem is dat je aan de uitkeringsknop draait terwijl de echte bottleneck vaak de arbeidsmarkt-infrastructuur is: kinderopvang, OV naar bedrijventerreinen, bijscholing die pas na maanden start en UWV dat vooral vinkjes zet. de oplossing is eerst die keten op orde (snelle matching, omscholing binnen weken, fatsoenlijke bereikbaarheid) en dán pas sleutelen aan prikkels, want anders krijg je gewoon meer schulden en minder draagvlak voor elke hervorming.

Nou zeg, 900 minder is al heftig, maar waar ik dan meteen aan denk: dan schiet je dus ook overal door de grenzen heen voor huurtoeslag/zorgtoeslag/schuldhulp en ben je straks maanden kwijt aan formulieren en terugvorderingen, dat kost de maatschappij ook een bak geld toch? Als je wil “prikkelen” doe dat dan met fatsoenlijke begeleiding naar werk en niet met mensen in een administratieve hel duwen.

Feit is: zo’n harde WW-klap levert niet alleen armoede op, maar ook gezondheidsschade, stress, slapeloosheid, depressie, en dan zitten mensen ineens bij mij met paniekklachten i.p.v. dat ze “sneller aan het werk” zijn. Als je wil prikkelen, prima, maar dan moet je tegelijk kinderopvang, ov, re-integratie en schulphulp op orde hebben, anders maak je van WW gewoon een doorgeefluik naar bijstand en zorgkosten. 900 euro is geen prikkel meer, dat is een ravijn.