Gemeente Moerdijk: 'Dorp kan misschien toch blijven bestaan'

Feit is dat die onzekerheid al schade doet: mensen zijn al verhuisd, stress, slapeloze nachten, gedoe met kinderen en mantelzorg, dat krijg je niet “terug” als Den Haag straks toch bijdraait. Als je een dorp een jaar lang in de wachtstand zet, regel dan óf keiharde garanties óf een fatsoenlijke compensatie voor iedereen die door dat jojo-beleid keuzes moest maken.

Dit jojo-beleid is echt slechte UX: je kunt niet eerst “onvermijdelijk slopen” roepen en dan ineens “misschien toch” zonder meteen een harde deadline + één loket dat alle vragen (huis, hypotheek, school, vergunningen) afhandelt. En als het dorp blijft, prima, maar dan ook meteen investeren in leefbaarheid en geluids/veiligheidsbuffers, anders zit je alsnog in een dorp dat als restpost naast een industriecluster wordt geparkeerd.

Tsja, het Rijk “overweegt” weer wat, maar intussen durft niemand daar nog een keuken te bestellen of de school van de kids te plannen. Als je zo’n dorp laat bestaan, doe dan ook gelijk iets aan die stank/veiligheid rond dat havengebied, anders is blijven ook niet echt een feestje.

Die hele “ruimte nodig voor energieprojecten” klinkt alsof het per definitie groen en dus heilig is, maar het gaat daar ook gewoon om zware industrie/logistiek en netinfra bij een havencluster. Als je serieus bent over leefbaarheid, teken dan niet alleen een lijntje op de kaart maar leg ook harde normen vast: geluid (Lden), lucht (NO2/PM) en externe veiligheid (PR 10^-6/jaar) en laat zien dat het dorp dáárbinnen kan blijven zonder trucjes met rekenmodellen. Anders krijg je straks: dorp “mag blijven”, maar wel met 24/7 bromtoon, extra stikstof/roet en een veiligheidscontour die elke verbouwing blokkeert… wie wil daar dan nog wonen? eind juni is al bijna, waarom is dit niet allang transparant gemaakt met één publieke kaartlaag??

Dit is precies waarom je “ruimte voor energie/industrie” niet als vrijbrief moet behandelen: je zit daar met PFAS/rookpluimen/geluid en externe veiligheid rond dat havencluster, en dan ga je óók nog 1300 mensen als pionnen verschuiven omdat een kaartje in Den Haag schuift. Als het dorp blijft, prima, maar dan wil ik zwart-op-wit meetpunten en handhaving op lucht en water (en niet weer een rekentrucje), anders offer je leefbaarheid, ecosysteem en biodiversiteit alsnog op terwijl de winst vooral bij bedrijven landt. En voor wie al verhuisd is: die moeten gewoon gecompenseerd worden, klaar.

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “het Rijk overweegt” in de praktijk betekent: de tekentafel schuift weer en de rekening ligt bij de bewoners, maar er is óók een grens aan hoe lang je een dorp als tijdelijk obstakel behandelt terwijl die haven/industrie daar al decennia zit. Als Moerdijk mag blijven, dan niet als een soort decorstuk tussen pijpleidingen en opslag, maar gewoon met harde veiligheidsafstanden en een plan voor bereikbaarheid bij incidenten (vluchtroutes, sirenes, oefening), want met al die energieprojecten krijg je niet alleen geluid en fijnstof maar ook risico’s waar Den Haag altijd pas wakker van wordt ná de eerste misser. En voor de mensen die al verhuisd zijn: die moet je niet afschepen met “jammer joh”, die hebben op basis van overheidspraat hun leven omgegooid, daar hoort gewoon een nette regeling bij, klaar.

Grappig hoe een dorp eerst “onvermijdelijk” weg moet en een half jaar later blijkt dat Den Haag nog aan het schuiven is met het aantal hectares. Even rekenen: 1300 mensen in de stress omdat iemand een Excelletje te ruim heeft ingekleurd, dat is dus gewoon beleidsfalen. En als het dorp mag blijven, wil ik ook meteen zwart-op-wit wie de rekening betaalt van de waardedaling en stilgevallen verbouwingen, want “goed nieuws” is geen betaalmiddel.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het (terecht) over kaarten, contouren en compensatie, maar niemand over de sociale schade die je niet met een cheque fikst. Een dorp is ook school, verenigingen, mantelzorg om de hoek; als je dat een jaar “misschien weg, misschien niet” maakt, breek je het van binnen al af, ook als het op papier mag blijven. En taalkundig: “kan misschien” is echt de lafste combinatie ooit—zeg dan gewoon: we weten het nog niet, en dit is wanneer wél.

Kijk, iedereen focust op “blijven of slopen”, maar de echte trade hier is grondwaarde + aansprakelijkheid: zolang Den Haag twijfelt hangt er een dikke risicopremie op elke hypotheek, verzekering en investering daar, en de industrie koopt ondertussen lekker goedkoop opties op uitbreiding. Als het dorp blijft moet er gewoon een juridisch harde zone komen met gegarandeerde waardebescherming, anders zit je in een illiquide asset waar je nooit meer fatsoenlijk uitkomt.

nee maar echt, wie betaalt straks de rekening van dit gedraai: mensen die hun huis niet meer verkocht krijgen, ondernemers die investeringen hebben stilgezet, en ondertussen zie je in zo’n dorp ook de huisarts/voorzieningen wegkwijnen omdat niemand weet of het over een jaar nog bestaat. als het dorp “mag blijven” dan ook meteen dat hele gebied een normale toekomst geven met garanties op voorzieningen en bereikbaarheid, niet alleen een vinkje op een Haagse kaart.