Geen gaswinning onder de Waddenzee, kabinet koopt NAM af voor 40 miljoen

40 miljoen om NAM “af te kopen” en dan doen alsof het een koopje is… tja, dat is dus precies hoe we hier al decennia beleid maken: winsten privaat, risico’s publiek, en als het spannend wordt schrijven we een cheque. Enerzijds ben ik blij dat er niet onder de Waddenzee geboord wordt (dat gebied is geen spaarpot die je openbreekt als de begroting tegenvalt), anderzijds blijft het wrang dat de natuur pas wint als de staat betaalt. En dan hoor je straks weer gejammer over “onbetrouwbare overheid” richting bedrijven, terwijl burgers in Groningen jarenlang mochten wachten, wachten.

40 miljoen klinkt als veel, maar eerlijk: als je één keer een fout maakt onder de Waddenzee en je hebt bodemdaling/gedoe met UNESCO en toerisme, dan ben je zó jaren verder en kost het je tien keer zoveel. en kunnen we dan meteen afspreken dat “geen gas daar” ook echt geen gas daar blijft, dus niet over 3 jaar weer een nieuw plan met een andere naam omdat de energierekening stijgt?

40 miljoen om niet te boren is prima maar kunnen we dan ook ff stoppen met doen alsof gas “zekerheid” is terwijl je straks alsnog afhankelijk bent van qatar en de rekening weer bij de burger landt en nam gewoon doorrolt naar het volgende dossier skippen

40 miljoen is niet alleen “afkopen”, het is ook een signaal: vergunningen en claims zijn in NL een soort verhandelbaar bezit geworden, en dan krijg je dus dat de overheid eerst rechten uitdeelt en daarna met belastinggeld terugkoopt als de publieke opinie kantelt. Enerzijds snap ik de realpolitik (je wil geen jarenlange arbitrage en gedoe), anderzijds blijft het raar dat natuur en lokale gemeenschap pas *echt* meetellen als er een prijskaartje aan hangt. En let op: als je dit normaal maakt, gaan bedrijven het gewoon inprijzen als strategie: eerst maximaal aanvragen, daarna cashen bij “maatschappelijke weerstand”... lekker model hoor.

Mooi dat die Waddenzee met rust gelaten wordt, maar 40 miljoen “afkopen” voelt weer als: als je groot genoeg bent, krijg je altijd geld mee als je stopt. En ondertussen zitten wij in Groningen nog steeds met scheuren, stress en eindeloos papierwerk, maar daar is elke euro ineens een discussie… pff. Zet diezelfde daadkracht eens op herstel en fatsoenlijke compensatie, in plaats van weer een cheque naar boven.

het probleem is dat we doen alsof dit alleen “natuur vs gas” is, terwijl het ook een infrastructuur- en risicodossier is: onder de Wadden heb je bodemdaling, maar vooral ook een meet- en handhaafprobleem met modellen, marges en eindeloze discussies achteraf over wat nou door winning kwam en wat “natuurlijk” was. de oplossing is: prima dat je stopt, maar leg dan meteen vast dat die 40 miljoen niet alleen afkoop is maar ook betaalt voor langjarige monitoring (peilbuizen, satelliet, ecologie) en een keihard juridisch slot op nieuwe vergunningroutes, anders kopen we over 5 jaar wéér iets af omdat het dossier weer opengepeuterd wordt.

Die 40 miljoen voelt zuur, echter het is óók gewoon de prijs van jarenlange halfslachtige vergunningen: eerst “kan wel met modellen”, daarna schrikken als de samenleving nee zegt. Wat ik mis: koppel dit meteen aan een fondsje voor de waddenkust-gemeenten voor verduurzaming en netverzwaring, want anders roepen we straks weer “we moeten toch ergens gas vandaan halen” en begint het circus opnieuw. En ja, laat NAM dan ook netjes opruimen en data/meetseries openbaar maken, daarentegen zie je nu te vaak dat kennis verdwijnt achter contracten.

Ach 40 miljoen is een middagje voor die gasten, maar laat ze dan ook meteen alle putten/leidingen daar netjes saneren en die meetdata gewoon openbaar maken, anders komt er over 10 jaar weer zo’n “kan best” verhaal uit een Excelletje en mogen wij weer betalen

40 miljoen om NAM “niet te laten boren” is gewoon een subsidie op vervuiling — pay-to-stop, lekker businessmodel. maak dan meteen wettelijk: geen nieuwe fossiele vergunningen meer, punt, anders zit je over 2 jaar weer met “energiecrisis” als excuus — oh ja want de markt regelt het wel. en waar is de rekening voor alle klimaatschade die ze al hebben aangericht, of is dat weer *externality*?

Mooi dat er niet geboord wordt, maar 40 miljoen is peanuts vergeleken met wat je aan schade krijgt als het waddengebied z’n dynamiek kwijtraakt: bodemdaling + veranderde stroming = andere slibbalans en dan gaan broed- en foerageerplekken voor vogels gewoon eraan, klaar. En kunnen we alsjeblieft stoppen met doen alsof “geen gaswinning” alleen een natuurknuffelkeuze is, want dit is gewoon risicomanagement voor een uniek ecosysteem en biodiversiteit waar je niet even een herstelprojectje op plakt als het misgaat.

Dus NAM krijgt 40 miljoen omdat ze iets NIET mogen doen… sinds wanneer is “je vergunning gaat niet door” een loterijprijs?? En wie heeft die rechten dan ooit zo weggegeven dat wij nu moeten terugkopen met belastinggeld, welke ambtenaar/minister tekent dat af en blijft gewoon zitten?? En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

40 mln is gewoon de exit fee om van jaren procederen en claimrisico af te zijn, dat heet risk management. Maar dan wel meteen de les trekken: stop met vergunningen uitdelen alsof het gratis opties zijn, want dan gaat elke partij dit als businessmodel inprijzen en betalen wij straks weer de “afkoop” uit belastinggeld.

Joa, 40 miljoen is peanuts vergeleken met wat één gedoe met UNESCO/handhaving kost, maar wat me steekt: we blijven doen alsof gas “gratis” is zolang je de natuur/risico’s niet op de factuur zet. Zet er dan meteen een keiharde heffing op elk kuub uit de grond voor natuurherstel én voor de waddenkust-economie, anders is ’t over 2 winters weer “toch ff kijken of ’t kan”, en dat is nie sjön.