Gasunie-dochter: 'Nederland niet goed voorbereid op langdurig gebrek aan gasimport'

geen strategische gasnoodvoorraad is echt bizar als je jezelf “energiezeker” noemt; dat is alsof je een productiecluster runt zonder backups en dan shocked bent als de upstream eruit klapt. kussengas klinkt saai maar het is letterlijk resilience, alleen ja in NL fixen we liever pas als het al down is en dan komt er weer een commissie met pdf’s.

kussengas “even aanspreken” klinkt lekker stoer, maar daar zit echt een dikke kanttekening bij: dat gas is onderdeel van de opslagdruk en de vergunning/veiligheidsmarges, dus je trekt niet zomaar aan een hendel zonder gedoe met toezichthouder, aansprakelijkheid en omwonenden. En strategische voorraad voor gas is ook politiek gewoon een rotkeuze: wie betaalt ’m, wie beheert ’m, en vooral wie krijgt ’m als het misgaat (huishoudens vs industrie) — dat laatste staat nergens leuk in een pdf, maar dáár begint de ruzie pas. en ondertussen roept iedereen “energiezekerheid!” tot de rekening komt, dan is het ineens marktwerking en jammer joh.

Gek eigenlijk dat we wél een olievoorraad wettelijk strak geregeld hebben, maar gas dan “markt doet z’n werk” is tot het spannend wordt. Kussengas kan best een noodknop zijn, echter dan moet je nu al vastleggen wie erover gaat, hoe je omwonenden meeneemt en vooral welke sector als eerste afschakelt, anders wordt het in een crisis weer paniek en ad-hoc gedoe. En nee, Groningen openhouden als “strategische reserve” klinkt stoer, daarentegen is dat gewoon een rekening bij bewoners neerleggen terwijl je ook kunt sturen op extra opslag, besparing en snelle warmtenetten in wijken die nog vol op gas zitten.

Hier op het land merk je het meteen als gas duur of krap wordt: kunstmest en drogen van graan gaan omhoog en de kas-telers trekken aan de noodrem, dat werkt door tot in je boodschappenmand. Wat mij steekt is dat we alles “aan de markt” laten en dan verbaasd zijn dat niemand betaalt voor een voorraad die je hopelijk nooit nodig hebt. En Groningen weer open roepen is makkelijk vanaf de bank, maar zet dan eerst eens vaart achter isolatie en warmtepompen in huurwoningen, daar lekt het gas nu gewoon de straat uit.

Iedereen focust op “voorraad”, maar de echte fail is dat we geen crisis-playbook hebben: welke afnemers gaan er als eerste op rantsoen, hoe snel, en met welke compensatie? simpel: zonder vooraf afgesproken load-shedding schema + contracten is zo’n strategische voorraad gewoon een dure tank waar je in paniek alsnog niks mee durft omdat elke sector meteen naar de rechter rent. En ja, NL kennende wordt het weer een werkgroep die 18 maanden vergadert terwijl de infra gewoon single point of failure blijft.

Nou ja, iedereen heeft het over industrie en “playbooks”, maar wat doe je met al die oude flats en rijtjeshuizen die nog op gas koken en stoken, die kun je niet even uitzetten zonder ellende, en gemeenten zitten nu al te hannesen met warmtenetten en isolatie, hoor, toch. als je een noodvoorraad wil, prima, maar regel dan óók meteen noodplannen voor kwetsbare mensen en desnoods noodkachels en opvang, want in een koude week gaat het niet om pdf’s maar om koude voeten, toch.

strategische voorraad is leuk, maar vergeet ff dat we ook geen fatsoenlijke “ports” hebben: als Duitsland/België krap zit, gaat die pijp echt niet ineens jouw kant op omdat jij een plan in een la hebt. fix dan ook interconnectie + LNG-contracten en maak opslag bouwen minder vergunningen-parkour, want nu is het allemaal single point of failure met een bureaucratische rate limiter erop.