Forse kritiek op meer bevoegdheden voor inlichtingendiensten, ‘voorstel niet in balans’

Ja hoor, meer macht voor de diensten en minder toezicht... precies de verkeerde kant op. Als zelfs de toezichthouders zeggen dat het niet in balans is, moet Den Haag misschien eens luisteren in plaats van blind achter de veiligheidselite aan te hobbelen.

Veiligheid is geen vrijbrief om iedereen alvast als risico te behandelen. Ik zie dagelijks hoe moeilijk gewone mensen hun gelijk nog halen tegen een instantie; maak die drempel maar eens lager als systemen met bulkdata en AI besluiten wie nader bekeken moet worden. Een fout in zo’n systeem is geen verkeerde reclame, maar kan je baan, privacy en vertrouwen kosten.

De veiligheidsdreiging is niet verzonnen, maar “Rusland en China” is nog geen onderbouwing voor elke nieuwe bevoegdheid. Welke concrete problemen met de huidige wet worden hiermee opgelost, en waarom zijn minder ingrijpende opties niet genoeg? Vooral die ruime noodrechtbepaling vind ik link — parlementaire instemming achteraf maakt een vage grens niet ineens duidelijk.

Meer bevoegdheden kan nodig zijn, maar wie gaat er straks op de rem trappen als een dienst de fout in gaat? Een boete achteraf of een excuusbrief maakt je privacy en leven niet terug, dus die controle moet vooraf gewoon goed geregeld zijn.

Ja lekker, eerst jarenlang gegevens verzamelen en als iemand vraagt wat ermee gebeurt is het ineens staatsgeheim. Meer bevoegdheden zonder fatsoenlijke inzage voor burgers is gewoon een blanco cheque... en daar zijn instanties al slecht genoeg mee omgegaan.

Het gekke is dat toezicht hier achteraf mag controleren op bevoegdheden die vooraf al bijna alles mogelijk maken. Dat is alsof de brandweer pas na de fik mag beoordelen of de lucifers volgens protocol zijn gebruikt; zeg maar efficiënt, maar je huis staat wel in de hens.

Nieuwe bevoegdheden klinken altijd als tijdelijk en noodzakelijk, tot niemand meer weet wanneer tijdelijk voorbij is. Op de bus zie ik al genoeg hoe lastig het is om een fout uit een systeem te krijgen; bij geheime dossiers kun je dan helemaal fluiten naar je gelijk.

Wat hier onderbelicht blijft: bevoegdheden zijn niet hetzelfde als capaciteit. Je kunt een nieuwe toezichthouder optuigen, maar als die structureel te weinig mensen, geld en technische kennis heeft, controleer je vooral op papier — wie checkt dan de algoritmes en bulkbestanden echt? En waarom wordt dit voorstel nu door een demissionair kabinet doorgedrukt, terwijl juist de onafhankelijke toezichthouders zeggen dat de basis niet op orde is?