Er is een kilometerslange wal gebouwd in Gaza. Maar was die echt zo hoog?

Dus NRC bouwt z’n hele kop op één schaduwmeting en niemand denkt even: wacht, UTC vs lokale tijd?? maar wie checkt dat eigenlijk op zo’n redactie, zeker bij OSINT waar metadata half ontbreekt door “censuur”. En die anonieme “getuigenissen” van 10-15 meter die toevallig matchen met een foute berekening: bron, wie, waar, wanneer, of is dat gewoon opgevuld om het verhaal rond te krijgen? Benieuwd of ze ook uitleggen hoe hoog die wal dan wél is (range per segment) of blijft het bij rectificeren en doorrennen.

OSINT is leuk tot je beseft dat iedereen met een laptop ineens “militair analist” is en een krant het klakkeloos overneemt omdat het zo lekker scoort op X, zeg maar. Maar laten we eerlijk zijn: als je in zo’n dossier een paar meter fout zit, gaat het niet om de wal maar om je geloofwaardigheid die instort.

pfff en dan te bedenken dat zo’n “paar meter” in zo’n conflict meteen propaganda wordt aan beide kanten hè, dat is dus precies waarom mensen kranten niet meer geloven. ik zei al tegen een klant van mij (die zit bij bouw/infra): hoogte meten vanaf satellietbeeld is echt tricky met schaduw en talud, maar een redactie had toch gewoon ff een civiel ingenieur kunnen bellen ipv gokken en dan stoer OSINT roepen??

Juridisch gezien zit de pijn niet eens in die meters, maar in de kop als feitelijke stelling: “meer dan tien meter” is gewoon een verifieerbare claim en dus rectificatieplichtig als het niet klopt. Als je bronmateriaal de facto geen betrouwbare metadata heeft, moet je het brengen als schatting met bandbreedte en methode, mits je niet wil dat het straks in een klacht/raad-voor-de-journalistiek dossier eindigt. En die interne chat “niemand reageert” is typisch: verantwoordelijkheid verdampt zodra het technisch wordt.

Los van die meters: wat mij stoort is dat een krant meteen met een stoere kop komt terwijl je weet dat “wal” van alles kan zijn, van een talud met zand tot een betonnen kering met bermen ernaast. In de bouw zet je er dan gewoon een dwarsprofiel bij en een bandbreedte, nu is het weer voer voor kampdenken en mag de lezer uitzoeken wat er nou echt staat daar.

Die meters zijn bijna bijzaak, wat mij stoort is dat een krant een technisch trucje (schaduw + tijdstempel) meteen politiek “hard” maakt in de kop, terwijl je vooraf al weet: dit wordt munitie voor kamp A en B. Echter als je OSINT gebruikt, zet dan gewoon de methode én de onzekerheid erboven en laat een tweede paar ogen verplicht meekijken, daarentegen lijkt het nu alsof snelheid en een lekker frame belangrijker waren dan zorgvuldigheid. En ja, netjes dat ze rectificeren, maar het vertrouwen win je pas terug als ze ook laten zien welke check ze voortaan wél doen.

wat mij vooral raakt: iedereen struikelt over die meters, maar ondertussen wordt er dus een hele werkelijkheid “gemeten” via satellieten en metadata die door overheden wordt dichtgeknepen… en dan moeten wij het maar slikken als objectief nieuws. onze kinderen daar groeien op met muren en drones boven hun hoofd, en hier groeien ze op met schermen vol infographics die achteraf niet blijken te kloppen, dat maakt ze allebei bang en murw. doe dan bewust en natuurlijk: minder stoere cijfers, meer echte context en menselijkheid, want dit is precies hoe vertrouwen kapot gaat.