Dodelijke explosie zet toekomst van vuurwerkstad Liuyang op scherp

Hier in Thailand zie je hetzelfde patroon: eerst boete, “veiligheidscursusje”, iedereen knijpt een oogje dicht omdat er brood op de plank moet, en dan ineens een knal en doen ze alsof het uit de lucht kwam vallen. Ik heb ooit naast zo’n opslag met chemicaliën gewoond, je hoort ’s nachts gewoon gesjouw en gerommel terwijl het officieel “dicht” is… tot het misgaat. En ondertussen zitten wij in NL met oudjaar te janken over overlast maar wel lekker die goedkope knallers importeren uit precies dit soort ketens.

ach ja, alternatief werk en regelingen zijn belangrijk hoor, maar je mist het simpele: zolang ze daar blijven knallen met halfbakken veiligheid en wegkijkinspecties gaan er gewoon weer mensen dood. eerst die fabriek dicht tot het echt veilig is, anders is elk “plan” alleen maar papier en weer 26 begrafenissen later.

Real-time sensoren en “automatic shutdowns” klinkt lekker Silicon Valley, maar in zo’n sector is het juist vaak de praktijk dat je óf de sensor omzeilt óf je werk verplaatst naar het schuurtje ernaast waar niks meet. Enerzijds zijn incentives belangrijk, anderzijds is dit óók gewoon een arbeids- en machtskwestie: 300.000 mensen afhankelijk, lokale bazen met guanxi, en inspecties die op papier strak zijn maar in het echt onderhandelbaar. Aansprakelijkheid “keihard” maken is prima, alleen als je tegelijk de hele keten meepakt (opkopers/exporteurs die op prijs drukken) en arbeiders echt stoprecht geeft; anders krijg je weer één manager als zondebok en gaat de productie volgende maand vrolijk verder verder. Bovendien: als je Liuyang stillegt, verschuift het naar informeler en gevaarlijker, en dan heb je nul sensoren en nóg meer doden.

26 doden en dan pas alles dicht, dat zegt eigenlijk al genoeg over hoe normaal risiconemen daar is geworden. En die regen van glas is niet alleen “schade”, dat levert in de praktijk diepe snijwonden, oogletsel en later ook longgedoe door stof op, vooral bij kids en ouderen. Jaap heeft gelijk over die keten, zolang wij hier goedkoop knallen willen met oud en nieuw, blijft die druk op de werkvloer daar gewoon bestaan.

Vuurwerk maken blijft gewoon een linke business, ook als je de boel “netjes” organiseert, dus alleen wijzen naar deadlines is wat makkelijk. Maar Jaap heeft wel een punt: zolang wij hier goedkoop en veel blijven importeren, blijft die druk in de keten omlaag duwen en dan kun je na zo’n klap weer doen alsof het een lokaal Chinees probleem is.

rip voor die 26 mensen, echt verschrikkelijk… maar het is ook te makkelijk om te doen alsof “wij” hier de lont aansteken elke keer: daar spelen óók lokale regels, corruptie, inspecties die wegkijken en bazen die tempo boven veiligheid zetten. Tegelijk ja, als wij per se voor een paar knallen de goedkoopste rommel willen, dan hoort daar eerlijkheid bij en misschien wat minder vuurwerk en wat meer liefde en verbinding met wie het maakt; hoop dat die families daar iig niet vergeten worden.

Dat morele vingertje van Donansen is wel erg makkelijk: alsof die 26 doden vallen omdat iemand hier een “knalcake op bol” bestelt, kom nou. Dit is in de kern een veiligheids- en handhavingsprobleem daar; die fabriek was al betrapt, kreeg een boete en ging gewoon door, dat is management dat met mensenlevens gokt. En ja, wij kunnen best minder vuurwerk willen, maar doe niet alsof een Nederlands verbod ineens Chinese inspecteurs wakker schudt.