De Onderwijsraad adviseert: maak toetsen op scholen minder belangrijk

het probleem is niet dat er “te veel” toetsen zijn, maar dat we één meetmoment misbruiken als selectie-infrastructuur voor advies, brugklas, overgang en zelfs schoolranking, en dan krijg je automatisch teaching to the test en stress. de oplossing is prima: maak die doorstroomtoets landelijk en smal (alleen check op basisniveau) en laat de rest via doorlopende beoordeling met heldere rubrics en steekproefsgewijze externe moderatie lopen, anders krijg je straks portfolio’s waar vooral de mondige ouders het draagvlak en de punten bij elkaar onderhandelen…

eindelijk iemand die ziet dat onze kinderen geen meetproject zijn maar mensen in ontwikkeling. op de vrijeschool zie je hoe bewust en natuurlijk leren gaat als je kijkt naar werkhouding, creativiteit en sociale groei, en niet elke week een cijferstempel erop drukt. dat toetsen- en datadwang-systeem maakt ze juist onzeker en afhankelijk van “goedkeuring”, en dan zitten ze thuis nóg meer achter schermen te blokken i.p.v. buiten te ademen.

Vanuit mijn praktijk zie ik vooral wat al dat toetsen doet met het zenuwstelsel van kinderen: ze leren niet meer “ik ben aan het groeien”, maar “ik bén mijn score”, en dan krijg je buikpijn, slapeloze nachten en ouders die thuis ook in die prestatievibe gaan zitten. Minder toetsen is prima, maar dan moet je docenten wel echt tools geven voor rustige, continue feedback en regulatie in de klas, anders verschuif je de druk gewoon naar vage gesprekken/portfolio’s waar de mondige energie wint. energie liegt niet: een school die veilig en in balans is, heeft geen toets-loodgieterij nodig om te bewijzen dat er geleerd wordt.

minder toetsen prima, maar dan wil ik wél één landelijke ondergrens die hard is, anders wordt het “gevoel van de mentor” en dat is precies waar kansenongelijkheid explodeert. en reken er maar op dat scholen dan nóg meer gaan shoppen met mooie verhalen/marketing, terwijl de markt gewoon vraagt om meetbaar niveau.

Hmm dat “minder toetsen” is leuk, maar wie gaat dan nog even checken of een school niet stiekem de lat lager legt zodat iedereen lekker doorstroomt en de cijfers mooi blijven? En eerlijk, die hele toetsstress komt ook gewoon doordat ouders er thuis een soort WK-finale van maken, daar hoor je de Onderwijsraad dan weer niet over.

Ach ja, ik zie bij mijn eigen kind vooral dat die toetsweken het hele gezin slopen: laat naar bed, huilen om een 5, en dan mag je als ouder na je werk nog “even” bijles spelen terwijl je zelf op bent. Minder belangrijk maken prima, maar zorg dan wel dat er op school gewoon rust en duidelijkheid is en niet nóg meer appjes, oudergesprekken en huiswerkgedoe.