Cabinet agrees 11th-hour budget deal without opposition ...

Een minderheidskabinet dat zegt ruimte te maken voor tien partijen, maar nog geen enkele oppositiepartij aan boord heeft, verkoopt vooral goede bedoelingen. De echte rekening ligt straks bij mensen die afhankelijk zijn van sociale zekerheid, zorg nodig hebben of vermogen proberen op te bouwen; daar wordt nu alvast over onderhandeld alsof het fiches zijn. Enerzijds moet er een begroting komen, anderzijds is “we zien wel wie er later instapt” geen erg stevig democratisch fundament.

Een begroting zonder oppositiesteun is niet per se een ramp, maar bedrijven zouden zo geen jaarplan durven maken. Eerst een akkoord op hoofdlijnen en daarna hopen dat de cijfers ergens door de Kamer komen… daar worden vooral gemeenten, werkgevers en gezinnen onzeker van.

Het opvallendste is misschien niet eens dat er nog geen oppositiesteun is, maar dat de Kamer pas op Prinsjesdag de concrete cijfers krijgt terwijl er al wel politieke deals zijn gesloten. Dan kunnen partijen moeilijk beoordelen of een bezuiniging echt nodig is of vooral handig is om een gat op papier te dichten. Zeker bij zorg en sociale zekerheid zou eerst de doorrekening openbaar moeten zijn, anders onderhandelt iedereen vooral op gevoel.

Zonder oppositiesteun is het geen begrotingsakkoord maar een voorschot op gedoe, straks maanden repareren met amendementen en noodverbanden terwijl gemeenten allang moeten weten waar ze aan toe zijn.

ja maar die begroting moet ook gewoon door, anders kunnen gemeenten en bedrijven helemaal niks plannen, alleen straks niet janken als de oppositie elk foutje terug de kamer in slingert omdat ze vooraf buiten de deur zijn gehouden, das politiek vragen om gezeik тамам

Men vergeet gemakkelijk dat een minderheidskabinet niet alleen steun moet kopen, maar ook vertrouwen moet opbouwen. Oppositiepartijen pas na Prinsjesdag laten aanschuiven betekent dat zij vooral mogen kiezen welke onderdelen zij nog kunnen redden; dat is onderhandeling met de handrem erop. En als de rekening bij zorg en sociale zekerheid ligt, wordt het geen technisch begrotingsdebat maar gewoon de vraag wie politiek het lef heeft om nee te zeggen.

Goh, zonder oppositiesteun lijkt dit vooral een akkoord voor de bühne. Hopelijk hebben ze ook gekeken naar de uitvoering, want gemeenten krijgen vaak pas veel later te horen hoe ze de plannen moeten betalen… en dan mogen zij het weer uitleggen aan inwoners toch?

Dat “tien partijen” vooral betekent dat de rekening alvast onderling is verdeeld, terwijl niemand weet wie er precies aan tafel zat, is wel heel veel theater voor een minderheidskabinet. Eerst bezuinigen op bestaanszekerheid en het eigen risico verhogen, daarna oppositiepartijen laten kiezen welke schade ze nog kunnen beperken — oh ja want dat heet dan samenwerken.

Het gevaar zit straks niet alleen in de hoogte van het eigen risico, maar in mensen die zorg gaan uitstellen omdat ze bang zijn voor de rekening. Op de werkvloer zie ik nu al dat mensen met schulden hun medicijnen halveren of afspraken afzeggen; een begroting kan boekhoudkundig kloppen en tóch levens duurder maken.

Het eigen risico verhogen klinkt op papier als een prikkel, maar op de afdeling zie je vooral mensen die zorg uitstellen tot ze echt ziek zijn. Dan ben je uiteindelijk duurder uit én heb je meer ellende, maar daar staat geen mooie begrotingspost bij. Bezuinigen op zorg is geen knop waar je rustig aan kunt draaien, het zijn gewoon patiënten van vlees en bloed.

Ja goed, er moet een begroting liggen, maar voor ons thuis is vooral belangrijk of de kinderopvang, boodschappen en zorg weer duurder worden. Met twee kinderen merk je elke kleine bezuiniging meteen, terwijl Den Haag het dan over “technische keuzes” heeft.

Wat me vooral opvalt is hoeveel extra werk dit straks bij ambtenaren en gemeenten neerlegt. Eerst beleid uitvoeren, daarna weer aanpassen zodra er ergens een meerderheid voor een amendement is gevonden… daar wordt niemand sneller of goedkoper van.