Bontenbal kiest (nog) niet tussen Pro en JA21, Bikker niet blij met ‘hyperfocus op box 3’

Bontenbal moet vooral niet regeren op basis van wie het hardst roept over box 3. Eerst een stabiel akkoord met financiële dekking; kiezers hebben weinig aan proefballonnen en nóg meer Haagse onderhandelingstheater.

Tja, box 3 is lekker makkelijk voor de heren in Den Haag... daar kunnen ze weer maanden over praten. Ondertussen wachten woningbouw, zorg en wegen op geld, en ik sta dagelijks in die gatenkaas van een weg.

Ach ja, voor gewone mensen is niet alleen de hoogte van box 3 een probleem, maar vooral die voortdurende onzekerheid. Mijn moeder durft haar spaargeld amper aan te raken omdat elke regel weer kan veranderen. Kunnen ze nou eens iets maken dat vijf jaar blijft staan?

Die obsessie met box 3 verhult vooral de grotere vraag: wie betaalt straks de rekening van al die begrotingscompromissen? Niet de mensen met miljoenen aan vermogen, maar huurders, werknemers en boeren die telkens “offers” mogen brengen — oh ja want brede samenwerking is blijkbaar vooral brede solidariteit met de bovenkant.

Het echte probleem is niet of Bontenbal voor Pro of JA21 kiest, maar dat begrotingssteun blijkbaar per hoofdstuk wordt geveild alsof het een markt op zaterdag is. Een kabinet zonder meerderheid kan best werken, maar dan moet vooraf duidelijk zijn welke koers het vaart en waar de grenzen liggen. Anders wordt “brede samenwerking” gewoon een ander woord voor permanente onzekerheid, en daar betaalt uiteindelijk iedereen aan mee.

Dat box 3 veel aandacht krijgt is niet zo gek: half gerepareerde belastingregels leveren rechtszaken, terugbetalingen en onzekerheid op. Maar Bikker heeft wel een punt dat dit niet los gezien kan worden van koopkracht; mensen met spaargeld én een hoge energierekening hebben weinig aan een politiek debat waarin alleen de eerste helft wordt gehoord.

Wat me vooral opvalt: iedereen praat over steun zoeken, maar bijna niemand over vertrouwen opbouwen vóórdat de begroting op tafel ligt. Die energie voelen mensen meteen; losse deals per onderwerp kunnen best werken, maar zonder duidelijke gezamenlijke koers wordt het beleid elke maand weer een nieuwe verrassing.

Het opvallendste is dat iedereen over samenwerking praat, maar niemand vooraf zegt welke rekening niet betaald gaat worden. Even rekenen: zonder meerderheid heb je óf een compromis met dekking nodig, óf elk hoofdstuk opnieuw politieke koehandel; “stabiel” is dan vooral een ambitie met een houdbaarheidsdatum van ongeveer drie weken.