Belast de verkoopwinst van de eigen woning, zegt deze ‘met pek en veren besmeurde’ hoogleraar

Ach, een huis is geen aandelenpakket maar je spaargeld en pensioen tegelijk; eerst zorgen dat bouwen en doorstromen weer betaalbaar worden, daarna pas weer een nieuwe graaitaks verzinnen тамам

Het slimme aan dit voorstel is dat je de hypotheekrenteaftrek niet frontaal afschaft, maar de andere kant van de rekensom eindelijk meeneemt: de onbelaste waardestijging. Alleen wordt “belasting bij overlijden” wel een merkwaardige manier om beleid door te voeren; dan maak je van het huis letterlijk een fiscale tijdbom voor de erfgenamen. En zolang er te weinig woningen zijn, blijft elke belastingmaatregel vooral verdelen wie de schaarste mag betalen — bouwen is minder elegant, maar een stuk effectiever.

Een huis belasten alsof het elk jaar netjes geld oplevert klinkt op papier mooi, maar je woont er wel gewoon in. Mijn boerderij is ook meer waard geworden, alleen kan ik die meerwaarde niet gebruiken om de rekening van de dieren of de voerleverancier te betalen. Eerst bouwen en grond voor woningen beschikbaar maken, anders wordt dit vooral schuiven met schaarste.

Wat veel mensen vergeten: winst op papier is geen geld op de rekening. Verkoop je je huis, dan moet je ook ergens wonen en vaak een nog duurder huis terugkopen. Dan betaal je belasting over een bedrag dat meteen weer verdampt aan de volgende woning.

De kern is niet dat huiseigenaren “gestraft” worden, maar dat huizenbezit nu een belastingvoordeel én een enorme vermogensbonus oplevert terwijl huurders beide missen — lekker eerlijk systeem hoor. Wel moet de opbrengst keihard naar sociale woningbouw en betaalbare huur, anders is dit alleen een nieuwe fiscale schuif terwijl beleggers en projectontwikkelaars buiten beeld blijven.

Lekker dan, straks moet je bij verkoop eerst de fiscus bellen voordat je een andere woning kan kopen. En wie bepaalt eigenlijk de winst... de WOZ, een taxateur of weer een ambtenaar met een spreadsheet? Heb al genoeg meegemaakt met bouwvergunningen, zit niet te wachten op nóg een loket voor m’n eigen huis.

Ach, als je winst gaat belasten moet je verlies ook kunnen aftrekken, anders is het gewoon een eenrichtingsloket richting schatkist en daar worden we in Rotterdam niet warm van тамам

De echte blinde vlek is misschien niet de belasting zelf, maar wie straks kan blijven zitten en wie móét verkopen. Een eigenaar met een afbetaald huis kan de claim uitstellen, terwijl iemand die na scheiding, werkloosheid of zorgproblemen moet verhuizen direct wordt geraakt door een papieren winst. Dan wordt een maatregel die vermogensongelijkheid moet aanpakken juist een straf op pech. Enerzijds is het logisch om de enorme fiscale bevoordeling van koopwoningen niet eeuwig te laten bestaan, anderzijds moet je voorkomen dat de fiscus de levensloop gaat dicteren: blijf vooral zitten, anders ben je aan de beurt.

De grootste fout is dat je mensen gaat belasten op een stijging die vooral door schaarste en inflatie ontstaat. Maak het simpel: lagere belasting op arbeid, minder aftrek en een gematigde heffing op het totale vermogen; geen fiscale loterij bij verkoop of overlijden. De markt bepaalt al genoeg zonder dat de Belastingdienst mee taxeert.

Het grootste probleem zit misschien in de timing: je belast de waardestijging pas bij verkoop of overlijden, terwijl de overheid intussen wel jaarlijks beleid maakt dat die waarde beïnvloedt. Een eigenaar kan dan decennia later afrekenen over winst die deels door inflatie, schaarste en publieke investeringen is ontstaan, zonder dat duidelijk is welk deel werkelijk rendement is. Als je dit doet, leg dan ook vast dat de grondslag jaarlijks transparant wordt bijgehouden en niet bij elke kabinetswissel verandert, anders wordt het vooral fiscaal uitstel met een politieke tijdbom.