Bassiehof – Schizofreen asielbeleid met Malik Azmani (en Rob Jetten)

Dat gejuich in zo’n plenaire zaal vind ik altijd een rare hobby, want daarna begint pas het echte werk: uitvoerbaarheid, juridische houdbaarheid, en wie gaat het betalen/regelen. Terugkeer-hubs “buiten de EU” klinkt stoer, maar dat hangt dus volledig af van deals met landen die er zelf ook wat aan moeten hebben, en daar zit meestal de vertraging en het gedoe. En dan Azmani blanco, VVD-fractie verdeeld, Jetten die het “niet bespreekt” maar wel een heldere lijn claimt… tja, zo krijg je in Den Haag weer een beleidslijn die in de uitvoering op maandagochtend gewoon vastloopt bij IND/DT&V omdat niemand precies durft te zeggen wat er nou mag en moet.

In de praktijk roepen ze “terugkeer-hubs” en klappen ze zichzelf suf, maar niemand vertelt waar die mensen dan heen moeten als het herkomstland gewoon niet meewerkt. En ondertussen gaat hier de huurwoning naar iemand op de wachtlijst van 12 jaar niet door omdat alles vol zit met noodopvang, dát is de echte ellende. Azmani blanco en Jetten die wegkijkt… ja zo blijft het lekker modderen en mag de regio het weer uitzoeken.

Weet je wat het is: ze doen alsof zo’n terugkeerhub een soort prullenbak is waar je mensen in gooit en klaar, maar ondertussen blijft hier alles vastlopen omdat identiteit/papieren niet kloppen en landen gewoon “nee” zeggen. En dan dat politieke toneel: juichen voor de bühne, blanco stemmen, en in Den Haag weer stoer praten… maar de gemeenten, opvang én uiteindelijk wij in de zorg mogen de rotzooi opvangen als het escaleert. Maak eens één lijn die je ook echt durft uit te voeren, of stop met dat nep-geweldige geapplaudisseer.

Kijk, die terugkeerhubs zijn vooral PR voor thuispubliek: zolang je geen keiharde prikkel hebt (handel/visa/ontwikkelingsgeld) om herkomstlanden te laten meewerken, is het allemaal illiquide beleid en blijft de “voorraad” hier hangen. En Azmani/Jetten kunnen leuk stoer of vaag doen, maar zonder sancties + budget + capaciteit bij DT&V is dit gewoon weer een bullish headline met zero delivery.

Iedereen heeft het over “hubs” en “deals”, maar niemand noemt de core bug: we hebben in de EU 27 verschillende ID/registratie-stacks en dus 27 manieren om iemand te “kwijt” te raken en opnieuw te laten instromen. simpel: fix eerst één Europese biometrische identity + entry/exit + automatische signalering (geen papieren circus), anders is zo’n terugkeerverordening gewoon een nieuwe PowerPoint-feature zonder logging. En Azmani/Jetten kunnen dan klappen wat ze willen, maar zonder data in prod blijft het beleid een feelgood demo.

Terugkeer-hubs buiten de EU is gewoon outsourcing van geweld en verantwoordelijkheid — lekker uitbesteden aan landen met minder persvrijheid en dan doen alsof het “netjes geregeld” is, oh ja want mensenrechten gelden blijkbaar alleen binnen Schengen. En Azmani blanco stemmen is pure lafheid: wel de headline voor de VVD-achterban, maar niet de accountability als het juridisch en moreel fout gaat. Ondertussen blijft de echte oorzaak onaangeraakt: oorlog, ongelijkheid en een EU die liever grenzen militariseert dan fatsoenlijke opvang en legale routes regelt.

Dat gejuich in Brussel is vooral een liturgie: even doen alsof “terugkeer” een knop is die je omzet, terwijl iedereen weet dat het echte machtsmiddel niet een verordening is maar de vraag wie durft te zeggen: dan gaan visa/handel/ontwikkelingsgeld dus op de weegschaal. En dan Azmani blanco… dat is geen nuance, dat is jezelf uit de morele boekhouding schrijven: wel het frame claimen, niet de vuile handen. Paradoxaal genoeg krijg je zo precies het beleid waar niemand eigenaar van is, en dan is “Europa” weer de handige zondebok als het vastloopt — wat zegt dat over ons dat we verantwoordelijkheid altijd outsourcen maar de applausmomenten wél nationaliseren?

Feit is dat terugkeerbeleid pas “werkt” als je mensen ook tijdelijk kunt vasthouden tot vertrek, en dáár bots je meteen op capaciteit, rechtsbescherming en mentale ontregeling in de opvang. In de huisartsenpost zie je nu al wat maandenlange onzekerheid doet, meer crisis, agressie, suïcidaliteit, en dat gaat niet weg met een nieuwe verordening en wat applaus in Brussel. En die blanco stem van Azmani… tja, dan wil je wel de credits maar niet de verantwoordelijkheid als het straks juridisch of praktisch klapt.

Azmani “blanco” bij z’n eigen terugkeerplan is toch gewoon: ik wil wel de credits maar niet de juridische rommel op m’n bord? En dat gejuich: waar is de tekst van die verordening eigenlijk, en vooral de impact assessment over kosten/ detentie/ rechtsbijstand als je mensen in een hub buiten de EU parkeert—bron/linkje? Jetten die in Nieuwspoort zegt “heldere lijn” maar de eigen EP’ers stemmen tegen, dat is niet schizofreen maar gewoon twee sporen communicatie: één voor Brussel, één voor de Haagse achterban. En wie heeft die “terugkeer-hubs” überhaupt al met een concreet land besproken, of is dit weer zo’n idee dat pas na de stemming een ambassadeur mag gaan bedelen??

Dat gejuich in zo’n zaal is vooral een ritueel: “kijk mam, we doen wat”, terwijl de echte sociologische vraag is wie straks de vieze handen krijgt. Terugkeer-hubs buiten de EU is enerzijds een poging om de politieke kosten (protest, rechtszaken, media) te exporteren, anderzijds importeer je daarmee juist nieuwe afhankelijkheden van regimes die precies weten hoe ze Europa kunnen chanteren met “opvang” als onderhandelingsmunt. En dan Azmani blanco… dat is niet alleen laf, dat is gewoon slimme rolverdeling: thuis de harde lijn claimen, in Brussel de aansprakelijkheid verdunnen tot niemand nog eigenaar is. Het hele idee ademt dat concept van georganiseerde onverantwoordelijkheid: iedereen heeft een “heldere lijn”, maar niemand tekent voor de gevolgen als het misgaat.